İnternet Gazeteciliği
Özet
İletişim teknolojileri matbaanın icadından telgraf, kişisel bilgisayarlar ve mobil telefonların gelişimine kadar olan süreçte önemli dönüşümler yaşamıştır. Daha küçük boyuttaki cihazlarla daha geniş ölçekte iletişimin mümkün olduğu günümüz medyası, internet ve mobil cihazlarla bir araya gelerek yeni medyayı ortaya çıkarmıştır. İnternet tabanlı medya olarak özetlenebilecek olan bu medya türü, toplumsal alanda önemli hale gelerek gazetecilik mesleği de dahil olmak üzere pek çok mesleği kendi dinamikleri ölçüsünde değişimlere uğratmıştır. İnternetin desteğiyle sürdürülen gazetecilik pratiklerinin gelişmesi ile tartışmaya açılan internet gazeteciliği, internetin haber üretim ve tüketim sürecinin tamamını belirli ölçülerde etkilemesi olarak özetlenebilmektedir. Gazetecilik mesleğine etkileri ile birlikte gazetecilere ve okuyuculara da etkileri olan internet gazeteciliğinde ön plana çıkan yenilikler arasında habere eş zamanlı erişim olanağı bulunmaktadır. Anlık zaman dilimlerinde üretilen haber yine internetin sunduğu olanaklar sayesinde anında dağıtılmakta ve bu alanın geri bildirime olanak sunan yapısı sonucunda okuyuculardan anlık geri bildirimler alınabilmektedir. Aynı zamanda, yeni medyanın ortaya çıkışı, daha önce geleneksel gazeteciliğin sınırlılıkları doğrultusunda hazırlanan haber formatlarının çeşitlenmesine de yol açmıştır. Bu durum, tek bir haberin aynı anda birden fazla formatta yayınlanmasını mümkün kılmıştır. Herkesin erişebildiği bir ortam olarak yeni medya ortamları, çok çeşitli haber kaynakları, çok sayıda kaynaktan haberlere anında erişim ve belirli konulara odaklanmak isteyenler için haber akışlarını kişiselleştirme olanağı sunmaktadır. Buna benzer birçok olanak sunan internet gazeteciliği belirli riskler de barındırmaktadır. Dezenformasyonun yayılması, gazetecilerin iş yükünün ve güvencesizliğinin artması ve kişiselleştirmelerin artışı ile birlikte okuyucuların yankı odalarına hapsolmaları bu riskler arasında yer almaktadır.
Referanslar
Abanoz, E. (2017). Yöndeşmenin haber endüstrisindeki etkisi: haber ajansı çalışanları üzerine bir araştırma. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 19(2), 287-303.
Aktaş, C. (2007). İnternet'in gazeteciliğe getirdiği yenilikler. Selçuk İletişim, 5(1), 30-41.
Aktaş, C. (2007). Yeni̇ medyanın geleneksel medya ile karşılaştırılması. G. Erol, Dü.) Medya Üzerine Çalışmalar, 117.
Al-Quran, M. W. M. (2022). Traditionalmediaversussocialmedia: challengesandopportunities. Technium: RomanianJournal of AppliedSciencesandTechnology, 4 (10), 145–160.
Aretio, L. G. (2007). Web 2.0 vs web 1.0. DIM: Didáctica, Innovación y Multimedia, (10).
Bardoel, J., &Deuze, M. (2001). 'Network journalism': convergingcompetencies of oldandnewmediaprofessionals. Australianjournalismreview, 23(2), 91-103.
Blacksher, E., Diebel, A., Forest, P. G., Goold, S. D., &Abelson, J. (2012). What is publicdeliberation. Hastings CentRep, 42(2), 14-17.
Bhayroo, S. (2008). The ownership of online news: a political economy analysis of www. foxnews. com and www. news. yahoo. com. Louisiana State University and Agricultural & Mechanical College.
Bulunmaz, B. (2014). Yeni̇ medya eski̇ medyaya karşı: savaşıki̇m kazandı ya da ki̇mkazanacak?.Karadeniz Teknik Üniversitesi İletişim Araştırmaları Dergisi, 4(1), 22
Carlson D (2005).Thenewsmedia’s 30-year hibernation, niemanreports, 59 (3), 68–71. https://niemanreports.org/articles/the-news-medias-30-year-hibernation/ Erişim Tarihi: 04. 05. 2024
Çomu, T. ve Binark, M. (2013). Medya ve nefret söylemi kavramlar mecralar tartışmalar. M. Çınar (Dü.) içinde, Yeni Medya Ortamlarında Nefret Söylemi, 199-216.
Çubukçu, G. (2019). Gazete tasarımlarında hiyerarşi ve düzeni̇n sağlanması. Uluslararası Disiplinlerarası ve Kültürlerarası Sanat, 4(9), 125-1
Dahlgren, P. (1996). Media logicincyberspace: repositioningjournalismanditspublics. Javnost-thepublic, 3(3), 59-72.
DATAREPORTAL, (2024). Dijital 2024: Küresel Genel Bakış Raporu, https://datareportal.com/reports/digital-2024-global-overview-report
Değirmencioğlu, G. (2016). Dijitalleşme çağında gazeteciliğin geleceği ve inovasyon haberciliği. Trt Akademi, 1(2), 590-606.
Demir, A. S., & Bulut, Ç. K. (2018). İnternet gazeteciliği ve çalışma: emek süreci ekseninde bir inceleme. Akademia Sosyal Bilimler Dergisi, 426-440.
Devran, Y., & Özcan, Ö. F. (2017). Habercilikte hegemonya mücadelesi: Yurttaş gazeteciliği: Fırsat mı tehdit mi. Global Media Journal TR Edition, 7(14), 150-173.
Dewolk, R. (2000). Introductionto online journalism: publishingnewsandinformation. PrenticeHall Professional Technical Reference.
DiMaggio, P., Hargittai, E., Neuman, W. R., & Robinson, J. P. (2001). Socialimplications of theınternet. Annualreview of sociology, 27(1), 307-336.
Domingo, D. (2008). Interactivity in thedailyroutines of online newsrooms: Dealingwith an uncomfortablemyth. Journal of computer-mediatedcommunication, 13(3), 680-704.
Ebo, B. (1998).Cyberghettoorcybertopıa?Race,class,andgenderonthelnternet, PraegerPublishers,
Erdoğan, İ. (2013). Yeni medya gazeteciliğinde etik bir paradigma belirlemenin kapsamı ve sınırları. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, 36, 254-272.
Garrison, B. (2000). Journalısts’ perceptions of onlıneınformatıon-gatheringproblems, Journalism&MassCommunicationQuarterly, Vol.77,No.3 Autumn
Hançer, E. (2022) Hakikat sonrası çağda dijital gazetelerde etik ihlaller güvenirlilik ve itibar arasındaki ilişki üzerine bir araştırma, İstanbul Ti̇caretÜni̇versi̇tesiİleti̇şi̇mBi̇li̇mi ve İnternet Enstitüsü, Doktora Tezi.
Harper, C. (1996). Online newspaper: Goingsomewhereorgoingnowhere?.NewspaperResearchJournal, 17(3-4), 2-13.
Himma-Kadakas, M., &Palmiste, G. (2019). Expectations and the actual performance of skills in online journalism. Journal of Baltic Studies, 50(2), 251-267.
Jacobs, G. E. (2008). Sayingsomethingorhavingsomethingto say: Attentionseeking, thebreakdown of privacy, andthepromise of discourse in theblogosphere. FastCapitalism, 4(1), 35-47.
Kalsın, B. (2016). Geçmişten geleceğe internet gazeteciliği: Türkiye örneği. International Journal of SocialScience, 42, 75-94.
Karaduman, M., “İnternet ve Gazetecilik”, der. Alankuş, S., Yeni İletişim Teknolojileri ve Medya (içinde), s.141-153, IPS İletişim Vakfı Yayınları, İstanbul, 2005
Kavaklı, N. (2019). Yalanhaberlemücadeleve internet teyit/doğrulamaplatformları. ErciyesİletişimDergisi, 6(1), 663-682.
Kılıç, S. (2015). Türkiye’de geleneksel gazetecilik anlayışına alternatif bir yaklaşım: internet gazeteciliği (Doktora Tezi). Antalya: Akdeniz Üniversitesi.
Manosevitch, E., &Walker, D. (2009, April). Reader commentsto online opinionjournalism: A space of publicdeliberation. In International Symposium on Online Journalism (Vol. 10, No. April, pp. 1-30).
Manovich, L. (2001). What is newmedia. Thelanguage of newmedia, 6, 1-15.
Manovich, L. (2017). Alan Kay veevrenselmedyamakinesi. (C. Araslan, Çev.). Aydoğan, F.(Ed.), Yeni medyakuramcılarından yeni medyakuramlarıiçinde, 47-69.
Myers, P. (2014). Browser add-ons (Part 2): Traveling back in time. Global Investigative Journalism Network, https://gijn.org/resource/browser-add-ons-part-2-traveling-back-in-time/ErişimTarihi: 17.05.2024
Narin, B. (2018). Kişiselleştirilmiş çevrimiçi haber akışının yankı odası etkisi, filtre balonu ve siberbalkanizasyon kavramları çerçevesinde incelenmesi. Selçuk İletişim, 11(2), 232-251.
Özel, E. K., & Deniz, Ş. (2019). “Tık” ve “etik” arasında sıkışan gazetecilik: internet gazeteciliğinin ortaya çıkardığı yeni etik sorunlar ve gazetecilerin konuya bakış açısı üzerine bir araştırma. Erciyes İletişim Dergisi, 6(1), 443-466.
Sagan, P., &Leighton, T. (2010). The Internet &thefuture of news. Daedalus, 139(2), 119-125.
Shoemaker, P. J., &Vos, T. (2009). Gatekeepingtheory. Routledge.
Siapera, E., &Veglis, A. (2012). Introduction: Theevolution of online journalism. Thehandbook of global online journalism, 1-17.
Singer, J. B. (1998). Online journalists: Foundationsforresearchintotheirchangingroles. Journal of computer-mediatedcommunication, 4(1), JCMC412.
Standage, T. (2014). İletişim tarihi. Ankara: Siyasal Kitabevi. Crowley, D., &Heyer, P. içinde, Sosyal Medya Tarihi Retweet Ediyor, 403-410.
Tokgöz, O. (2010). Temel gazetecilik. (8. baskı). İmge Kitabevi Yayınları.
TÜİK (2023). Hanehalkı bilişim teknolojileri (bt) kullanım araştırması, 2023 https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Hanehalki-Bilisim-Teknolojileri-(BT)-Kullanim-Arastirmasi-2023-49407
Uçar, A. K. (2022). Bir yurttaş gazeteciliği mecrası olarak yeni medya: twitter örneği. SocıalScıencesStudıesJournal (Sssjournal), 3(8), 668-679.
Uzun, R. (2006). Gazetecilikte yeni bir yönelim: yurttaş gazeteciliği. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (16), 633-656.
Uzunoğlu, S. (2018). Gazeteci emeğinin dönüşümü ve güvencesizleşme: türkiyeli dijital haber odalarının serbest muhabirleri üzerine bir çalışma. Moment Dergi, 5(2), 195-218.
Watson, A. (2023). Socialmedianewsworldwide- statistics&facts. https://www.statista.com/topics/9002/social-media-news-consumption-worldwide/#topicOverview
White, D. M. (1950). The “gatekeeper”: A casestudy in theselection of news. JournalismQuarterly, 27(4), 383-390.
Wilke, J. (2016). Journalism Since the French Revolution. Brewminate: A BoldBlend of News andIdeas. https://brewminate.com/journalism-since-the-french-revolution/
Yaşa, H. (2024). Twitter’da (X) linç kültürü pratikleri: yonca evcimik örneği. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 34(2), 975-992. https://doi.org/10.18069/firatsbed.1381798.
Yaşa, H., & Öksüz, O. (2020). Nefret söyleminin inşasında sosyal medyanın rolü: ekşi sözlük örneği. Erciyes İletişim Dergisi, 7(2), 1383-1408. https://doi.org/10.17680/erciyesiletisim.713467.
Yıldırım, B. (2013). Gazeteciliğin dönüşümü: yöndeşen ortam ve yöndeşen gazetecilik. Selçuk İletişim, 6(2), 230-253.
Referanslar
Abanoz, E. (2017). Yöndeşmenin haber endüstrisindeki etkisi: haber ajansı çalışanları üzerine bir araştırma. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 19(2), 287-303.
Aktaş, C. (2007). İnternet'in gazeteciliğe getirdiği yenilikler. Selçuk İletişim, 5(1), 30-41.
Aktaş, C. (2007). Yeni̇ medyanın geleneksel medya ile karşılaştırılması. G. Erol, Dü.) Medya Üzerine Çalışmalar, 117.
Al-Quran, M. W. M. (2022). Traditionalmediaversussocialmedia: challengesandopportunities. Technium: RomanianJournal of AppliedSciencesandTechnology, 4 (10), 145–160.
Aretio, L. G. (2007). Web 2.0 vs web 1.0. DIM: Didáctica, Innovación y Multimedia, (10).
Bardoel, J., &Deuze, M. (2001). 'Network journalism': convergingcompetencies of oldandnewmediaprofessionals. Australianjournalismreview, 23(2), 91-103.
Blacksher, E., Diebel, A., Forest, P. G., Goold, S. D., &Abelson, J. (2012). What is publicdeliberation. Hastings CentRep, 42(2), 14-17.
Bhayroo, S. (2008). The ownership of online news: a political economy analysis of www. foxnews. com and www. news. yahoo. com. Louisiana State University and Agricultural & Mechanical College.
Bulunmaz, B. (2014). Yeni̇ medya eski̇ medyaya karşı: savaşıki̇m kazandı ya da ki̇mkazanacak?.Karadeniz Teknik Üniversitesi İletişim Araştırmaları Dergisi, 4(1), 22
Carlson D (2005).Thenewsmedia’s 30-year hibernation, niemanreports, 59 (3), 68–71. https://niemanreports.org/articles/the-news-medias-30-year-hibernation/ Erişim Tarihi: 04. 05. 2024
Çomu, T. ve Binark, M. (2013). Medya ve nefret söylemi kavramlar mecralar tartışmalar. M. Çınar (Dü.) içinde, Yeni Medya Ortamlarında Nefret Söylemi, 199-216.
Çubukçu, G. (2019). Gazete tasarımlarında hiyerarşi ve düzeni̇n sağlanması. Uluslararası Disiplinlerarası ve Kültürlerarası Sanat, 4(9), 125-1
Dahlgren, P. (1996). Media logicincyberspace: repositioningjournalismanditspublics. Javnost-thepublic, 3(3), 59-72.
DATAREPORTAL, (2024). Dijital 2024: Küresel Genel Bakış Raporu, https://datareportal.com/reports/digital-2024-global-overview-report
Değirmencioğlu, G. (2016). Dijitalleşme çağında gazeteciliğin geleceği ve inovasyon haberciliği. Trt Akademi, 1(2), 590-606.
Demir, A. S., & Bulut, Ç. K. (2018). İnternet gazeteciliği ve çalışma: emek süreci ekseninde bir inceleme. Akademia Sosyal Bilimler Dergisi, 426-440.
Devran, Y., & Özcan, Ö. F. (2017). Habercilikte hegemonya mücadelesi: Yurttaş gazeteciliği: Fırsat mı tehdit mi. Global Media Journal TR Edition, 7(14), 150-173.
Dewolk, R. (2000). Introductionto online journalism: publishingnewsandinformation. PrenticeHall Professional Technical Reference.
DiMaggio, P., Hargittai, E., Neuman, W. R., & Robinson, J. P. (2001). Socialimplications of theınternet. Annualreview of sociology, 27(1), 307-336.
Domingo, D. (2008). Interactivity in thedailyroutines of online newsrooms: Dealingwith an uncomfortablemyth. Journal of computer-mediatedcommunication, 13(3), 680-704.
Ebo, B. (1998).Cyberghettoorcybertopıa?Race,class,andgenderonthelnternet, PraegerPublishers,
Erdoğan, İ. (2013). Yeni medya gazeteciliğinde etik bir paradigma belirlemenin kapsamı ve sınırları. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, 36, 254-272.
Garrison, B. (2000). Journalısts’ perceptions of onlıneınformatıon-gatheringproblems, Journalism&MassCommunicationQuarterly, Vol.77,No.3 Autumn
Hançer, E. (2022) Hakikat sonrası çağda dijital gazetelerde etik ihlaller güvenirlilik ve itibar arasındaki ilişki üzerine bir araştırma, İstanbul Ti̇caretÜni̇versi̇tesiİleti̇şi̇mBi̇li̇mi ve İnternet Enstitüsü, Doktora Tezi.
Harper, C. (1996). Online newspaper: Goingsomewhereorgoingnowhere?.NewspaperResearchJournal, 17(3-4), 2-13.
Himma-Kadakas, M., &Palmiste, G. (2019). Expectations and the actual performance of skills in online journalism. Journal of Baltic Studies, 50(2), 251-267.
Jacobs, G. E. (2008). Sayingsomethingorhavingsomethingto say: Attentionseeking, thebreakdown of privacy, andthepromise of discourse in theblogosphere. FastCapitalism, 4(1), 35-47.
Kalsın, B. (2016). Geçmişten geleceğe internet gazeteciliği: Türkiye örneği. International Journal of SocialScience, 42, 75-94.
Karaduman, M., “İnternet ve Gazetecilik”, der. Alankuş, S., Yeni İletişim Teknolojileri ve Medya (içinde), s.141-153, IPS İletişim Vakfı Yayınları, İstanbul, 2005
Kavaklı, N. (2019). Yalanhaberlemücadeleve internet teyit/doğrulamaplatformları. ErciyesİletişimDergisi, 6(1), 663-682.
Kılıç, S. (2015). Türkiye’de geleneksel gazetecilik anlayışına alternatif bir yaklaşım: internet gazeteciliği (Doktora Tezi). Antalya: Akdeniz Üniversitesi.
Manosevitch, E., &Walker, D. (2009, April). Reader commentsto online opinionjournalism: A space of publicdeliberation. In International Symposium on Online Journalism (Vol. 10, No. April, pp. 1-30).
Manovich, L. (2001). What is newmedia. Thelanguage of newmedia, 6, 1-15.
Manovich, L. (2017). Alan Kay veevrenselmedyamakinesi. (C. Araslan, Çev.). Aydoğan, F.(Ed.), Yeni medyakuramcılarından yeni medyakuramlarıiçinde, 47-69.
Myers, P. (2014). Browser add-ons (Part 2): Traveling back in time. Global Investigative Journalism Network, https://gijn.org/resource/browser-add-ons-part-2-traveling-back-in-time/ErişimTarihi: 17.05.2024
Narin, B. (2018). Kişiselleştirilmiş çevrimiçi haber akışının yankı odası etkisi, filtre balonu ve siberbalkanizasyon kavramları çerçevesinde incelenmesi. Selçuk İletişim, 11(2), 232-251.
Özel, E. K., & Deniz, Ş. (2019). “Tık” ve “etik” arasında sıkışan gazetecilik: internet gazeteciliğinin ortaya çıkardığı yeni etik sorunlar ve gazetecilerin konuya bakış açısı üzerine bir araştırma. Erciyes İletişim Dergisi, 6(1), 443-466.
Sagan, P., &Leighton, T. (2010). The Internet &thefuture of news. Daedalus, 139(2), 119-125.
Shoemaker, P. J., &Vos, T. (2009). Gatekeepingtheory. Routledge.
Siapera, E., &Veglis, A. (2012). Introduction: Theevolution of online journalism. Thehandbook of global online journalism, 1-17.
Singer, J. B. (1998). Online journalists: Foundationsforresearchintotheirchangingroles. Journal of computer-mediatedcommunication, 4(1), JCMC412.
Standage, T. (2014). İletişim tarihi. Ankara: Siyasal Kitabevi. Crowley, D., &Heyer, P. içinde, Sosyal Medya Tarihi Retweet Ediyor, 403-410.
Tokgöz, O. (2010). Temel gazetecilik. (8. baskı). İmge Kitabevi Yayınları.
TÜİK (2023). Hanehalkı bilişim teknolojileri (bt) kullanım araştırması, 2023 https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Hanehalki-Bilisim-Teknolojileri-(BT)-Kullanim-Arastirmasi-2023-49407
Uçar, A. K. (2022). Bir yurttaş gazeteciliği mecrası olarak yeni medya: twitter örneği. SocıalScıencesStudıesJournal (Sssjournal), 3(8), 668-679.
Uzun, R. (2006). Gazetecilikte yeni bir yönelim: yurttaş gazeteciliği. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (16), 633-656.
Uzunoğlu, S. (2018). Gazeteci emeğinin dönüşümü ve güvencesizleşme: türkiyeli dijital haber odalarının serbest muhabirleri üzerine bir çalışma. Moment Dergi, 5(2), 195-218.
Watson, A. (2023). Socialmedianewsworldwide- statistics&facts. https://www.statista.com/topics/9002/social-media-news-consumption-worldwide/#topicOverview
White, D. M. (1950). The “gatekeeper”: A casestudy in theselection of news. JournalismQuarterly, 27(4), 383-390.
Wilke, J. (2016). Journalism Since the French Revolution. Brewminate: A BoldBlend of News andIdeas. https://brewminate.com/journalism-since-the-french-revolution/
Yaşa, H. (2024). Twitter’da (X) linç kültürü pratikleri: yonca evcimik örneği. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 34(2), 975-992. https://doi.org/10.18069/firatsbed.1381798.
Yaşa, H., & Öksüz, O. (2020). Nefret söyleminin inşasında sosyal medyanın rolü: ekşi sözlük örneği. Erciyes İletişim Dergisi, 7(2), 1383-1408. https://doi.org/10.17680/erciyesiletisim.713467.
Yıldırım, B. (2013). Gazeteciliğin dönüşümü: yöndeşen ortam ve yöndeşen gazetecilik. Selçuk İletişim, 6(2), 230-253.
