20.yy.’Da Değişen Gazetecilik Anlayışı ve Günümüze Yansımaları
Özet
İnsanoğlunun en eski kitlesel haberleşme aracı olan gazeteler tarihsel süreç içerisinde önemli değişimler yaşamıştır. Gelişen teknoloji ve değişen iktisadi yapılanma gazetelerin içeriğinde, hedef kitlesinde ve toplumsal işlevlerinde önemli değişimler yaratmıştır. Sanayi devrimi sonrası ortaya çıkan sanayi toplumunda gazeteler daha teknolojiye dayalı bir şekilde çoğaltılıp dağıtılmıştır. Bu süreçte gazeteler kitleselleşmiş, ucuza daha çok okura ulaşmak gazetelerin temel hedefi haline gelmiştir. 20. yüzyılın başlarında yaşanan küresel paylaşım savaşı sonucunda Batı tipi toplum, devlet ve iktisadi yapısının tüm dünya ulusları açısından rol model alınması ile birlikte gazeteler demokrasinin en önemli koruyucusu haline gelmiştir. Siyasal işlevinin yanında reklam verenlerle geliştirilen ilişkiler gelişen süreçte gazeteleri meta haline getirdiği gibi, endüstrinin de temel hedefi haline koymuştur. Yirminci yüzyılda yaşanan her bir teknolojik gelişme gazetelerdeki çalışma ilişkilerini ve yayın içeriğini önemli oranda etkilemiştir. Bu bölümde 20.yüzyılda gazetelerin içeriğinin ve yapılanmasının nasıl değiştiği ele alınmaktadır. Bu çerçevede radyonun, televizyonun, bilgisayarın ve internetin icadının gazeteciliğe yansımalarının neler olduğu ele alınmıştır. Bunun yanında değişen ekonomi politiğin gazetecilik faaliyetlerine ne tür etkileri olduğu irdelenmiştir.
Referanslar
Adaklı, G. (2006). Türkiye’de Medya Endüstrisi Neoliberalizm Çağında Mülkiyet ve Kontrol İlişkileri, Ütopya Yayınları, 1. Baskı, Ankara.
Bulut S. (2009). ‘Osmanlı’dan 1980’li Yıllara Basının Mülkiyet Yapısı’ içinde: Sermayenin Medyası Medyanın Sermayesi, Ekonomi Politik Yaklaşımlar (der). Selda Bulut, Ütopya Yayınları, 1. Baskı, Ankara.
Emiroğlu, K. (2020). Gündelik Hayatımızın Tarihi, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 9. Basım, İstanbul.
Erengezgin, Y. (1993) Medya Aracı Olarak Televizyon, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul.
İnuğur, M. N.i (2005). Basın ve Yayın Tarihi, Beşinci Basım, Der Yayınları, İstanbul.
Kınav, E. (1988). Türk Basınında Bilgisayar, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul.
Osterhammel, J. (2022). Dönüşen Dünya Küresel 19. Yüzyıl Tarihi, (çev.) Mustafa Tüzel, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 1. Basım, İstanbul.
Özçetin B. (2018). Kitle İletişim Kuramları, Kavramlar, Okullar, Modeller, 2. Baskı, İletişim Yayınları, İstanbul.
Taş, O. (2006). İletişim Alanında Yöndeşme Eğilimleri Tekonoloji, Pazar ve Düzenleme, Kültür ve İletişim, 9 (2), ss.33-62
Toktaş, S. (2010). 1980 Sonrası Değişen Medya Ortamında Gazeteci: Zanaatkâr mı, Profesyonel mi?, Mülkiye Cilt: XXXIV Sayı:269, ss. 147-170
Topuz, H. (2003). II. Mahmıud’tan Holdinglere Türk Basın Tarihi, 8. Basım, Remzi Kitabevi, İstanbul.
Törenli, N. (2005). Bilişim Teknolojileri Temelinde Haber Medyasının Yeniden Biçimlenişi, Yeni Medya Yeni İletişim Ortamı, Bilim ve Sanat Yayınları, Ankara.
Ulusoy Nalcıoğlu, B. (t.y.), Türk Basın Tarihi, İstanbul Üniversitesi, Açık ve Uzaktan Eğitim Fakültesi Ders Notları, erişim adresi: https://avys.omu.edu.tr/storage/app/public/gulten.arslanturk/131025/t%C3%BCrk%20bas%C4%B1n%20tarihi%20a%C3%A7%C4%B1k%20%C3%B6%C4%9Fretim%20kitab%C4%B1.pdf
Yalçınkaya, H. (2008). “Savaşlarda Asker-Medya İlişkilerinin Geldiği Son Aşama: İliştirilmiş Gazetecilik”, Uluslararası İlişkiler, Cilt 5, Sayı 19, s. 29-56.
Yıldırım, B. (2013). Gazeteciliğin Dönüşümü: Yöndeşen Ortam ve Yöndeşen Gazetecilik. Selçuk İletişim, 6(2), 230-253. https://doi.org/10.18094/si.58612
Referanslar
Adaklı, G. (2006). Türkiye’de Medya Endüstrisi Neoliberalizm Çağında Mülkiyet ve Kontrol İlişkileri, Ütopya Yayınları, 1. Baskı, Ankara.
Bulut S. (2009). ‘Osmanlı’dan 1980’li Yıllara Basının Mülkiyet Yapısı’ içinde: Sermayenin Medyası Medyanın Sermayesi, Ekonomi Politik Yaklaşımlar (der). Selda Bulut, Ütopya Yayınları, 1. Baskı, Ankara.
Emiroğlu, K. (2020). Gündelik Hayatımızın Tarihi, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 9. Basım, İstanbul.
Erengezgin, Y. (1993) Medya Aracı Olarak Televizyon, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul.
İnuğur, M. N.i (2005). Basın ve Yayın Tarihi, Beşinci Basım, Der Yayınları, İstanbul.
Kınav, E. (1988). Türk Basınında Bilgisayar, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul.
Osterhammel, J. (2022). Dönüşen Dünya Küresel 19. Yüzyıl Tarihi, (çev.) Mustafa Tüzel, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 1. Basım, İstanbul.
Özçetin B. (2018). Kitle İletişim Kuramları, Kavramlar, Okullar, Modeller, 2. Baskı, İletişim Yayınları, İstanbul.
Taş, O. (2006). İletişim Alanında Yöndeşme Eğilimleri Tekonoloji, Pazar ve Düzenleme, Kültür ve İletişim, 9 (2), ss.33-62
Toktaş, S. (2010). 1980 Sonrası Değişen Medya Ortamında Gazeteci: Zanaatkâr mı, Profesyonel mi?, Mülkiye Cilt: XXXIV Sayı:269, ss. 147-170
Topuz, H. (2003). II. Mahmıud’tan Holdinglere Türk Basın Tarihi, 8. Basım, Remzi Kitabevi, İstanbul.
Törenli, N. (2005). Bilişim Teknolojileri Temelinde Haber Medyasının Yeniden Biçimlenişi, Yeni Medya Yeni İletişim Ortamı, Bilim ve Sanat Yayınları, Ankara.
Ulusoy Nalcıoğlu, B. (t.y.), Türk Basın Tarihi, İstanbul Üniversitesi, Açık ve Uzaktan Eğitim Fakültesi Ders Notları, erişim adresi: https://avys.omu.edu.tr/storage/app/public/gulten.arslanturk/131025/t%C3%BCrk%20bas%C4%B1n%20tarihi%20a%C3%A7%C4%B1k%20%C3%B6%C4%9Fretim%20kitab%C4%B1.pdf
Yalçınkaya, H. (2008). “Savaşlarda Asker-Medya İlişkilerinin Geldiği Son Aşama: İliştirilmiş Gazetecilik”, Uluslararası İlişkiler, Cilt 5, Sayı 19, s. 29-56.
Yıldırım, B. (2013). Gazeteciliğin Dönüşümü: Yöndeşen Ortam ve Yöndeşen Gazetecilik. Selçuk İletişim, 6(2), 230-253. https://doi.org/10.18094/si.58612
