Maluliyet/Engellilik Raporlarında Tartışmalı, Etik ve Yasal Sorunlar
Özet
Kişiler kasten, tedbirsizlik dikkatsizlik veya ihmal sonucu pek çok şekilde yaralanabilmekte ve bu yaralanmalar sonucu geçici veya sürekli fiziksel ve/veya ruhsal arızalarortaya çıkabilmektedir. Bu olaylar nedeniyle zararların maddi olarak tazmin edilebilmesi için olayın ilgili tarafına ya da sigorta şirketlerine tazminat davaları açılmaktadır.
Adli tıp uygulamalarında standart uygulamaların olması büyük bir önem arz eder. Maluliyet/engellilik raporları gibi Yönetmeliklere rağmen standartların belirginleşemediği, üstelik mağdurlar ve düzenleyenler açısından sekonder “kazançların” olduğu bir alanda etik ihlaller veya etik ihlal iddiaları ortaya çıkabilmektedir. Hatta zaman zaman raporların mevcut Yönetmelikler kapsamı dışına çıkılarak ve bazen de hukuk dışı şekilde düzenlendiği iddia edilebilmektedir. Standart raporların düzenlenmesi ile adaletin oluşmasına doğrudan katkıda bulunabileceği gibi etik ve yasal ihlal iddiaların/ihlallerin azaltılması da sağlanabilir.
Bu bölümde adli raporların etik prensiplere göre nasıl hazırlanması gerektiği vurgulanmıştır. Ayrıca uygulamada yaşanan usulsüz raporların etik ve yasal yaptırımları konusunda bilgi paylaşılmıştır.
Referanslar
Lokmanoğlu SY, Maluliyet tespiti hakkındaki yönetmeliklerin zaman bakımından uygulanmasında yargı karaları, Yargıtay Dergisi. 2020; 46(1):169-198.
Öztürk AS, Üst Ekstremite yaralanması bulunan olguların Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği’ne ve Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik’e Göre Maluliyet/Engellilik Durumlarının Karşılaştırılması, Tıpta Uzmanlık Tezi, Kocaeli, 2023.
ÇÖZGER(Çocuklar İçin Özel Gereksinim Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik) https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2019/02/20190220-1.htm (Erişim tarihi 18.12.2023).
Dünya Tabipleri Birliği, Tıp Etiği El Kitabı, Civaner MM(çeviri) Gözden geçirilmiş 3. Baskı, 2017,
Aydın E, Ersoy N, Tıp Etiği İlkeleri, Türkiye Klinikleri Tıp Etiği,-Hukuku-Tarihi Dergisi, 1995, 2-3:48-52
Elçioğlu Ö, Kırımlıoğlu N, Tıp Etiği İlkeleri, 26-40(Çağdaş Tıp Etiği, Demirhan Erdemir A, Öncel Ö, Aksoy Ş, Nobel Tıp Kitapevi, 2003,
Türk Tabipleri Birliği, Hekimlik Mesleği Etik Kuralları, 2012, Ankara, https://www.ttb.org.tr/kutuphane/h_etikkural.pdf). (Erişim tarihi 18.12.2023).
Ethical issues in forensic and secure environments a toolkit for doctors https://www.bma.org.uk/media/2615/bma-forensic-ethics-toolkit-june-2020.pdf (erişim tarihi 18.12.2023).
Arda B, Şahinoğlu Pelin S,. Tıbbi Etik: Tanımı, İçeriği, Yöntemi ve Başlıca Konuları,. Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Mecmuası, 1995 48(3), 323-335.
Aydın E, Ersoy N, Tıbbi Etikte Adalet İlkesi, Türkiye Klinikleri Tıp Etiği,-Hukuku-Tarihi Dergisi, 1994, 2-2:61-3
BeauchampTom L, Walters Lee Roy. Contemporary Issues in Bioethlcs. 3rd ed. USA: WadswortInc, 1989:28-34.
Arda B, Şahinoğlu Pelin S, Tıbbi Etik, Tanımı, İçeriği, Yöntemi ve Başlıca Konular. Ankara Tıp Mecmuası, 1995, 48:323-336.
Aşkın U, Hekimin Sır saklama Yükümlülüğü ile Suçu Bildirmeme Suçu Arasındaki İlişki, Hacettepe Hukuk Fakültesi Dergisi, 11(2), 2021, 1368-1394.
Tıbbi Deontoloji Nizamnamesi (https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/2.3.412578.pdf) (Erişim tarihi 02.12.2023)
Tababet ve Şubatı San’atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun(https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.3.1219.pdf), (erişim tarihi 18.12.2023).
Özel Sağlık Kuruluşlarının Bilgilendirme ve Tanıtım faaliyetleri( https://dosyamerkez.saglik.gov.tr/Eklenti/4234/0/2013-15-ozel-saglik-kuruluslarinin-bilgilendirme-ve-tanitim-faaliyetleripdf.pdf?_tag1=2CD4B84F9EB2944F29D218EE9180535A2EB6D56A) (erişim tarihi 18.12.2023).
Hasta Hakları Yönetmeliği, https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=4847&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5(erişim tarihi 02.12.2023).
Beauchamp TL, Childress J F .Principles of Biomedical, Ethics. 3th ed, New York: Oxford Uni. Press, 1989; 120:7-65.
Kamu Görevlileri Etik Davranış İlkeleri ile Başvuru Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik(https://www.etik.gov.tr/mevzuat/etik-mevzuati/)(erişim tarihi 18.12.2023).
Bilirkişilik Kanunu (https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.6754.pdf) (erişim tarihi 18.12.2023).
Bilirkişilik Yönetmeliği (https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=23818&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5) (erişim tarihi 18.12.2023).
Özürlülük Ölçütü,Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik (https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2013/03/20130330-4.htm) (erişim tarihi 18.12.2023).
Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik, https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2019/02/20190220-2.htm (erişim tarihi 18.12.2023).
Maluliyet Raporları Düzenlenmesinde Temel Kriterler (https://www.atud.org.tr/2023/10/07/maluliyet-raporlari-duzenlenmesinde-temel-kriterler/)(erişim tarihi 18.12.2023).
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu (https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=657&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5) (erişim tarihi 18.12.2023).
2547 sayılı Yüksek Öğretim Kanununa (https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.2547.pdf) (erişim tarihi 18.12.2023).
Adli Tıp Kurumu Kanunu(https://rayp.adalet.gov.tr/resimler/109/dosya/adli-tip-kurumu-kanunu09-07-202014-26.pdf) (erişim tarihi 18.12.2023).
Türk Ceza Kanunu (https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.5237.pdf) (erişim tarihi 18.12.2023).
Referanslar
Lokmanoğlu SY, Maluliyet tespiti hakkındaki yönetmeliklerin zaman bakımından uygulanmasında yargı karaları, Yargıtay Dergisi. 2020; 46(1):169-198.
Öztürk AS, Üst Ekstremite yaralanması bulunan olguların Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği’ne ve Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik’e Göre Maluliyet/Engellilik Durumlarının Karşılaştırılması, Tıpta Uzmanlık Tezi, Kocaeli, 2023.
ÇÖZGER(Çocuklar İçin Özel Gereksinim Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik) https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2019/02/20190220-1.htm (Erişim tarihi 18.12.2023).
Dünya Tabipleri Birliği, Tıp Etiği El Kitabı, Civaner MM(çeviri) Gözden geçirilmiş 3. Baskı, 2017,
Aydın E, Ersoy N, Tıp Etiği İlkeleri, Türkiye Klinikleri Tıp Etiği,-Hukuku-Tarihi Dergisi, 1995, 2-3:48-52
Elçioğlu Ö, Kırımlıoğlu N, Tıp Etiği İlkeleri, 26-40(Çağdaş Tıp Etiği, Demirhan Erdemir A, Öncel Ö, Aksoy Ş, Nobel Tıp Kitapevi, 2003,
Türk Tabipleri Birliği, Hekimlik Mesleği Etik Kuralları, 2012, Ankara, https://www.ttb.org.tr/kutuphane/h_etikkural.pdf). (Erişim tarihi 18.12.2023).
Ethical issues in forensic and secure environments a toolkit for doctors https://www.bma.org.uk/media/2615/bma-forensic-ethics-toolkit-june-2020.pdf (erişim tarihi 18.12.2023).
Arda B, Şahinoğlu Pelin S,. Tıbbi Etik: Tanımı, İçeriği, Yöntemi ve Başlıca Konuları,. Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Mecmuası, 1995 48(3), 323-335.
Aydın E, Ersoy N, Tıbbi Etikte Adalet İlkesi, Türkiye Klinikleri Tıp Etiği,-Hukuku-Tarihi Dergisi, 1994, 2-2:61-3
BeauchampTom L, Walters Lee Roy. Contemporary Issues in Bioethlcs. 3rd ed. USA: WadswortInc, 1989:28-34.
Arda B, Şahinoğlu Pelin S, Tıbbi Etik, Tanımı, İçeriği, Yöntemi ve Başlıca Konular. Ankara Tıp Mecmuası, 1995, 48:323-336.
Aşkın U, Hekimin Sır saklama Yükümlülüğü ile Suçu Bildirmeme Suçu Arasındaki İlişki, Hacettepe Hukuk Fakültesi Dergisi, 11(2), 2021, 1368-1394.
Tıbbi Deontoloji Nizamnamesi (https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/2.3.412578.pdf) (Erişim tarihi 02.12.2023)
Tababet ve Şubatı San’atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun(https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.3.1219.pdf), (erişim tarihi 18.12.2023).
Özel Sağlık Kuruluşlarının Bilgilendirme ve Tanıtım faaliyetleri( https://dosyamerkez.saglik.gov.tr/Eklenti/4234/0/2013-15-ozel-saglik-kuruluslarinin-bilgilendirme-ve-tanitim-faaliyetleripdf.pdf?_tag1=2CD4B84F9EB2944F29D218EE9180535A2EB6D56A) (erişim tarihi 18.12.2023).
Hasta Hakları Yönetmeliği, https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=4847&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5(erişim tarihi 02.12.2023).
Beauchamp TL, Childress J F .Principles of Biomedical, Ethics. 3th ed, New York: Oxford Uni. Press, 1989; 120:7-65.
Kamu Görevlileri Etik Davranış İlkeleri ile Başvuru Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik(https://www.etik.gov.tr/mevzuat/etik-mevzuati/)(erişim tarihi 18.12.2023).
Bilirkişilik Kanunu (https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.6754.pdf) (erişim tarihi 18.12.2023).
Bilirkişilik Yönetmeliği (https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=23818&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5) (erişim tarihi 18.12.2023).
Özürlülük Ölçütü,Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik (https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2013/03/20130330-4.htm) (erişim tarihi 18.12.2023).
Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik, https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2019/02/20190220-2.htm (erişim tarihi 18.12.2023).
Maluliyet Raporları Düzenlenmesinde Temel Kriterler (https://www.atud.org.tr/2023/10/07/maluliyet-raporlari-duzenlenmesinde-temel-kriterler/)(erişim tarihi 18.12.2023).
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu (https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=657&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5) (erişim tarihi 18.12.2023).
2547 sayılı Yüksek Öğretim Kanununa (https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.2547.pdf) (erişim tarihi 18.12.2023).
Adli Tıp Kurumu Kanunu(https://rayp.adalet.gov.tr/resimler/109/dosya/adli-tip-kurumu-kanunu09-07-202014-26.pdf) (erişim tarihi 18.12.2023).
Türk Ceza Kanunu (https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.5237.pdf) (erişim tarihi 18.12.2023).
