Amerikan Hekimler Birliği Kalıcı Maluliyet Değerlendirme Kılavuzunun (AMA) Değerlendirilmesi

Şahnur Serap Aytuğ; Hakan Kar; Nursel Gamsız Bilgin

doi:10.37609/akya.3067

Yazarlar

Şahnur Serap Aytuğ

https://orcid.org/0000-0002-6070-9244

Hakan Kar

https://orcid.org/0000-0002-8790-6563

Nursel Gamsız Bilgin

https://orcid.org/0000-0002-7590-0017

DOI: https://doi.org/10.37609/akya.3067.c10343

Özet

Engellilik kavramı insanlıkla beraber var olmuştur. Engelliliği değerlendirmek için her toplum zaman içerisinde kendi kurallarını geliştirmiştir.
Amerikan toplumunda engellilik kavramındaki gelişimi 1600’lü yıllardan günümüze kadar gösteren yasalar mevcuttur. Amerikan Tıp Birliği tarafından ilki 1971 yılında basılan ve revize edilerek günümüzde 6. baskısı yayınlanan AMA kalıcı engellilik değerlendirme kılavuzu çıkarılmıştır.
Ülkemizde engellilik değerlendirmesinde kullanılan farklı tarihlerde yayınlanmış kılavuzlar mevcut olmakla birlikte her engellilik durumunun her kılavuzda karşılığı bulunmamakta ve hekim inisiyatif kullanmak zorunda bırakılmaktadır. İş kazaları ve trafik kazaları dahil engellilik değerlendirmesinde kapsayıcı tek bir kılavuza ihtiyaç duyulduğundan ABD’de yaygın olarak kullanılan AMA kılavuzu hakkında bilgi vermek amacıyla bu bölüm düzenlenmiştir.

Referanslar

Ranavaya M, Rondinelli R. The major US disability and compensation systems: origins and historical overview. Impairment rating and disability evaluation WB Saunders, Philadelphia. 2000:3-16.

Ranavaya M AGTiadeIMT, Gatchel RJ, Polatin PB, eds. Occupational Musculoskeletal Disorders: Function, Outcomes & Evidence. Philadelphia, Pa: Lippincott, Williams & Wilkins; 2001.

Yaron R. The laws of Eshnunna, Section 42. The Magnes Press, The Hebrew University, Jerusalem-Leiden; 1988.

Drew KF. The Lombard Laws: University of Pennsylvania Press; 1973.

Rushton P. Lunatics and idiots: mental disability, the community, and the poor law in north-east England, 1600–1800. Medical History. 1988;32(1):34-50.

Americans with Disabilities Act of 1990 (ADA) https://www.ada.gov/law-and-regs/ada/ (Erişim tarihi: 10 Ocak 2024).

ÇAKMAK MN. Amerika Birleşik Devletleri’ndeki Engelli Tanimi Hakkinda Bir İnceleme. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 2008;57(2):51-62.

Rondinelli DR. Eds. Guides to the Evaluation of Permanent Impairment. 6th ed. Chicago, AMA Press; 2007

Association. AM. "AMA Guides® to the Evaluation of Permanent Impairment: an overview" eK, https://www.ama-assn.org/. (Erişim tarihi: 10 Ocak 2024).

Guide I. A guide to the evaluation of permanent impairment of the extremities and back. J Am Med Assoc. 1958;166:1-109.

American Medical Association. In: Guides to the Evaluation of Permanent Impairment. Chicago, 111: American Medical Association; 1971.

American Medical Association. Guides to the Evaluation of Permanent Impairment. 3rd ed. Chicago, 111: American Medical Association; 1988.

American Medical Association. Guides to the Evaluation of Permanent Impairment 4th ed. Chicago, 111: American Medical Association; 1993.

Cocchiarella L, Andersson GBJ, eds. Guides to the Evaluation of Permanent Impairment. 5th ed. Chicago, AMA Press; 2001.

World Health Organization. International Classification of Functioning, Disability and Health: ICF. Geneva, Switzerland: World Health Organization; 2001.

Weigl M, Cieza A, Andersen C, Kollerits B, Amann E, Stucki G. Identification of relevant ICF categories in patients with chronic health conditions: a Delphi exercise. Journal of Rehabilitation Medicine. 2004;36(0):12-21.

Youngstrom MJ, Brayman SJ, Anthony P, Brinson M, Brownrigg S, Clark GF, et al. Occupational therapy practice framework: Domain and process. American Journal of Occupational Therapy. 2002.

Merskey H BN, Pain: CoC, Pain DoC, Pain SaDo, Terms. 2nd ed. Seattle WI, Press;. 1994.

ACC/AHA/ASE 2002 guideline update for the management of patiens with cronic stabil anjina. J Am Coll Cardiol. 2003;41:159-168

Pope CE II Acid reflux disorders. N Engl J Med. 1994;331:656-660.

Lagergren J BR, Lindgren A, Nyren O. Symptomatic gastroesophageal reflux as a risk factor for gastroesophageal adenocarcinoma. N Engl J Med. 1999;340:825-831.

Freedburg IM EA, Wolff K, Austen KF, Goldsmith, LA KSFsDiGMNY, NY: McGraw-Hill Professional;. 2003.

Hoffman R BE, Shattil S, et al. Hematology: Basic, Principles and Practice. 4th ed. New York NC, Livingstone;. 2005.

Larsen PR KH, Melmed S, Polonsky KS, eds., Williams Textbook of Endocrinology. 10th ed. Philadelphia PWSC. 2003.

American Academy of Otolaryngology Committee on Hearing and Equilibrium and American Council of Otolaryngology Committee on the Medical Aspects of Noise Guide for the evaluation of hearing handcap. JAMA. 1979;241:2055-2059.

American National Standards Institute. American National Standards Specification for Audiometers. ANSI Standard S3.6-1996. New York NANSI.

Serby MJ CKSooNY, NY: Springer-Verlag; 1992: 279-584.

Spielman Al BJ, eds. Experimental Cell Biology of Taste and Olfaction: Current Techniques and Protocol. Boca Raton, Fla: CRC Press; 1995:15-430.

Turan A. Trafik kazasına bağlı göz yaralanmalarının ulusal ve uluslararası engellilik kılavuzlarına göre değerlendirilmesi. 2022.

Bilgin NG. Amerikan Hekimler Birliği (AMA) Kalıcı Engelliliğin Değerlendirmesi Kılavuzu.

Stewart WF LR, Dowson AJ, et al. Development and testing of the Migraine Disability Assessment (MIDAS) Questionnaire to assess headache-related disability. Neurology. 2001;56:S20-S28.

American Psychiatric Association. Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders. Fourth Edition T, Revision. Washington DAPA.

Aytuğ ŞS, Bilgin NG. Maluliyet Olgularının Ulusal Yönetmelikler ile Amerikan Tıp Birliği Kalıcı Engellilik Değerlendirme Kılavuzu'na Göre Karşılaştırılması. Bulletin of Legal Medicine/Adli Tıp Bülteni. 2022;27(3).

Surgeons AAoO. Joint motion: method of measuring and recording: Churchill Livingstone; 1965.

Aytuğ ŞS Maluliyet Olgularının Ulusal; Çalışma Gücü Ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği Ve Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırılması, Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik İle Uluşlararası; Amerikan Tıp Birliği Kalıcı Özürlülük Değerlendirme Kılavuzuna Göre Karşılaştırılması, 2021.