Maluliyet ve Malpraktis
Özet
Malpraktis kötü uygulama anlamına gelmekte olup, hekimlerin ve sağlık çalışanlarının tıbbi malpraktis açısından birtakım yükümlülükleri ve yasal sorumlulukları bulunmaktadır. Bu hususlar ülkemizde Türk Ceza Kanunu ve diğer birçok farklı yasal düzenleme ile düzenlenmiştir. Malpraktis iddiası bulunan vakalarda, ilgili eylemlerin/uygulamaların güncel tıp standartlarına uygun olup olmadığı yönünden değerlendirmeler yapılabilmektedir. Maplraktis iddiası bulunan vakalarda, kişilerde meydana gelen kalıcı zararların hesaplanmasına yönelik, yargı organları tarafından sıklıkla maluliyet raporları da düzenlenmesi istenmektedir. Maluliyet raporu düzenleneceği zaman; kişiler tıbbi yönden değerlendirmeye tabi tutularak bir rapor düzenlenmekte ve bu değerlendirme ve raporlama aşamalarında tıbbi malpraktis açısından dikkatli olunması gerekmektedir.
Referanslar
Türk Ceza Kanunu. https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.5237.pdf (Erişim tarihi: 30/11/2023)
Birtek F. Tıbbi Uygulama Hataları Bakımından Taksir-Bilinçli Taksir Ayrımı (Komplikasyon-İzin Verilen Risk Ayrımı Bağlamında). Erciyes Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 2015;10(1): 63-106.
Değdaş UC. Hatalı tıbbi uygulamadan (malpraktis) doğan hukuki ve cezai sorumluluk. Anadolu Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 2018;4(6): 41-65.
Hakeri H. Tıp Hukuku (16. Baskı). Ankara: Seçkin Yayınları; 2019.
Tababet ve ŞuabatıSan'atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun. https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.3.1219.pdf (Erişim tarihi: 30/11/2023)
Sayek F. Sağlıkla İlgili Uluslararası Belgeler. (1. Baskı). Ankara: TTB Yayınları; 1998.
İlgün K. Hekimin Hukuki ve Cezai Sorumluluğu (1.Baskı). Ankara: Seçkin Yayınları; 2021.
Somer P. Hekimin Hukuki Sorumluluğu. Kadir Has Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Uluslararası I. Hukuk Sempozyumu. İstanbul; 2011: 41-58.
Özcan Z, Özcanoğlu AB. Yargıtay İçtihatları Işığında Malpraktis Komplikasyon Ayrımına Bağlı İspat Sorunları. Uyuşmazlık Mahkemesi Dergisi. 2020;8(16):289-315. doi: https://doi.org/10.18771/mdergi.848412
Eren F. Borçlar Hukuku Genel Hükümler. (25. Baskı). Ankara: Yetkin Yayınları; 2020.
Mello MM, Hemenway D. Medicalmalpractice as an epidemiological problem. SocSciMed., 2004: 59(1):39-46.
Mello MM, Frakes MD, Blumenkranz E, et al. MalpracticeLiabilityandHealthCareQuality: A Review. JAMA. 2020: 323(4);352-366, 2020.
Türk Borçlar Kanunu. https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.6098.pdf (Erişim tarihi: 30/11/2023)
Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu. https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.3359.pdf (Erişim tarihi: 30/11/2023).
Sağlık Meslek Mensuplarının Tıbbî İşlem ve Uygulamaları Nedeniyle Soruşturulmasına ve İdarece Ödenen Tazminatın Rücu Edilmesine Dair Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2022/06/20220615-14.htm (Erişim tarihi: 30/11/2023)
Aytuğ Serap Ş, Bilgin Gamsız N. Maluliyet Olgularının Ulusal Yönetmelikler ile Amerikan Tıp Birliği Kalıcı Engellilik Değerlendirme Kılavuzu'na Göre Karşılaştırılması. Bulletin of Legal Medicine/Adli Tıp Bülteni. 2022: 27(3); 262-271. DOI: 10.17986/blm.1609
Gürbüz V. 2013-2016 Yılları arasında Necmettin Erbakan Üniversitesi Meram Tıp Fakültesi Adli Anabilim Dalı tarafından düzenlenen maluliyet raporlarının değerlendirilmesi, ülkemizdeki ve dünya çapındaki kıyaslamaları. Necmettin Erbakan Üniversitesi Meram Tıp Fakültesi. Uzmanlık Tezi. 2017.
Temel G. Sağlık Çalışanlarının Hukuki Sorumluluğu Bağlamında 2015-2021 Yılları Arasında Türkiye Cumhuriyeti Danıştay Başkanlığı’nda Karara Bağlanan Tıbbi Malpraktis (Tıbbi Uygulama Hatası) Davalarının Değerlendirilmesi. Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi Tıp Fakültesi. Uzmanlık Tezi. 2022.
Kahyaoğlu Khalil E. 2015-2020 Yılları Arasında Yargıtay’a İntikal Etmiş Malpraktis Dosyalarının Sağlık Yönetimi Açısından Analizi. Ordu Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi. Yüksek Lisans Tezi. 2022
Yılmaz B. Hekimin Hukuki Sorumluluğu. (4. Baskı). Ankara: Adalet Yayınevi; 2020.
Aşçıoğlu Ç. Tıbbi Yardım ve El Atmalardan Doğan Sorumluluk. Ankara; 1993.
Kök N. Tıp Hukuku Atölyesi – III. Ankara: Seçkin Yayınları; 2021, s. 11-30.
Demirhan N. Malpraktis Ve Hekimin Taksirle Yaralama Suçu. Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi. 2011.
Çetin G, Yorulmaz C. Yeni Yasalar Çerçevesinde Hekimlerin Hukuki ve Cezai Sorumluluğu, Tıbbi Malpraktis ve Adli Raporların Düzenlenmesi, Sürekli Tıp Eğitimi Etkinlikleri Sempozyum Dizisi. İstanbul. 2006:48, 31-43.
Bacaksız P, Özkara E, Dokgöz H. Hekimlerin Yasal Sorumlulukları. Dokgöz H (Ed.) Adli Tıp ve Adli Bilimler içinde. Ankara: Akademisyen Kitabevi; 2019. p 51-70.
Türkiye İstatistik Kurumu Veri Portalı. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Karayolu-Trafik-Kaza-Istatistikleri-2022-49513. (Erişim tarihi: 30/11/2023)
Türkiye İstatistik Kurumu Veri Portalı. https://data.tuik.gov.tr/Kategori/GetKategori?p=ulastirma-ve-haberlesme-112&dil=1 (Erişim tarihi: 30/11/2023)
Sosyal Güvenlik Kurumu İstatistik Yıllıkları, 2023. https://www.sgk.gov.tr/Istatistik/Yillik/fcd5e59b-6af9-4d90-a451-ee7500eb1cb4 (Erişim tarihi: 30/11/2023)
Güner S. Avukatlık Hukuku. Ankara: Yetkin Yayınları; 2006.
Günergök Ö. Avukatlık Sözleşmesi. Ankara: Yetkin Yayınları; 2009.
Serap Ş. Maluliyet olgularının ulusal; Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği ve özürlülük ölçütü, sınıflandırılması, özürlülere verilecek sağlık kurulu raporları hakkında yönetmelik ile uluşlararası; Amerikan Tıp Birliği kalıcı özürlülük değerlendirme kılavuzuna göre karşılaştırılması. Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi. Uzmanlık Tezi. 2021.
Savaş Ç. 2014-2021 yılları arasında Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi adli tıp anabilim dalı tarafından adli raporu düzenlenen malpraktis olgularının değerlendirilmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi. Uzmanlık Tezi. 2022.
Rorat M, Jurek T. Sepsis: Medicalerrors in Poland. MedSciLaw. 2016;56(1):30-5.
Tunçomağ K. Türk Borçlar Hukuku Genel Hükümler. (6.Baskı) İstanbul: Sermet Matbaası; 1976.
Yördem Y. Hekimin Hatalı Tıbbi Uygulamaya Bağlı Hukuki Sorumluluğu. Türkiye Adalet Akademisi Dergisi. 2019;39:129-156.
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası. https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.2709.pdf (Erişim tarihi: 30/11/2023).
Demirkaya S. Tıbbi Uygulama Hatası, İdarenin Tazminat Sorumluluğu ve Kusurlu Personele Rücu. Terazi Hukuk Dergisi. 2016: Cilt 11, Sayı 119:81.
Narter S. Kusursuz Sorumluluk, Haksız Fiil Sorumluluğu ve Tazminat Hukuku. (2. Baskı). Ankara: Adalet Yayınevi; 2016.
Gezder Ü. Adam Çalıştıranın Sorumluluğu Karşısında Hastane ve Hekimin Hukuki Durumu. Tıp Hukuku Dergisi. 2016: 5(9);57-74.
Aktaş HN. Tıbbi Malpraktiste Sorumluluk Ve Komplikasyon. Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. Yüksek Lisans Tezi. 2021.
Baysal B. Haksız Fiil Hukuku BK m. 49-76. (1. Baskı). İstanbul: On İki Levha Yayıncılık; 2019.
Hızal A, Çınarlı S. Hatalı Tıbbi Müdahaleden Kaynaklanan Tam Yargı Davalarında Tazmin Borcunun Kapsamı. İstanbul Medipol Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 2015:2(1); 143-184.
Çatak IB. Sağlık Hizmetlerinden Kaynaklanan Zararlardan Dolayı İdarenin Sorumluluğu. (1.Baskı). Ankara: Adalet Yayınevi; 2011.
Çınarlı S. İdarenin Sağlık Hizmetinin Sunumundan Kaynaklanan Hukuki Sorumluluğu. Ankara: Orion Yayınları; 2013.
Gürsoy KT. Destekten Yoksun Kalma Tazminatı. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 1972;29(1).
Yargıtay 13. Hukuk Dairesi, E. 2017/3879, K. 2019/2138. T. 19.2.2019.
Özkaya N. 2002–2006 Yılları Arasında Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Kurulunca Görüş Bildirilen Pediatrik Malpraktis İddiası İçeren Kararların İncelenmesi Ve Tıbbi Hataların Tespiti. İstanbul Üniversitesi Adli Tıp Enstitüsü. Yüksek Lisans Tezi. 2008.
Ünal V, Ünal E, Çetinkaya Z et al. Determination of DisabilityBased on Calculation of Difference: 2 Case Reports. Journal of ForensicMedicine. 2015;29(2):112-17.
Güzel S, Yavuz MS, Aşırdizer M. Adli tıp kurumu ihtisas kurulları ile yüksek sağlık şûrası raporları arasında çelişki bulunan ve adli tıp genel kurulu’nda görüşülen malpraktis olgularının irdelenmesi. Adli Tıp Bülteni. 2002:7(1); 14-20.
Güler H, Çelik, C, Kaya A et al. Yargıtay Kararları Işığında Trafik Kazasına Bağlı Maluliyet Oranı Hesaplamalarında Dikkat Edilecek Unsurlar. Adli Tıp Bülteni. 2020.
Referanslar
Türk Ceza Kanunu. https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.5237.pdf (Erişim tarihi: 30/11/2023)
Birtek F. Tıbbi Uygulama Hataları Bakımından Taksir-Bilinçli Taksir Ayrımı (Komplikasyon-İzin Verilen Risk Ayrımı Bağlamında). Erciyes Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 2015;10(1): 63-106.
Değdaş UC. Hatalı tıbbi uygulamadan (malpraktis) doğan hukuki ve cezai sorumluluk. Anadolu Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 2018;4(6): 41-65.
Hakeri H. Tıp Hukuku (16. Baskı). Ankara: Seçkin Yayınları; 2019.
Tababet ve ŞuabatıSan'atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun. https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.3.1219.pdf (Erişim tarihi: 30/11/2023)
Sayek F. Sağlıkla İlgili Uluslararası Belgeler. (1. Baskı). Ankara: TTB Yayınları; 1998.
İlgün K. Hekimin Hukuki ve Cezai Sorumluluğu (1.Baskı). Ankara: Seçkin Yayınları; 2021.
Somer P. Hekimin Hukuki Sorumluluğu. Kadir Has Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Uluslararası I. Hukuk Sempozyumu. İstanbul; 2011: 41-58.
Özcan Z, Özcanoğlu AB. Yargıtay İçtihatları Işığında Malpraktis Komplikasyon Ayrımına Bağlı İspat Sorunları. Uyuşmazlık Mahkemesi Dergisi. 2020;8(16):289-315. doi: https://doi.org/10.18771/mdergi.848412
Eren F. Borçlar Hukuku Genel Hükümler. (25. Baskı). Ankara: Yetkin Yayınları; 2020.
Mello MM, Hemenway D. Medicalmalpractice as an epidemiological problem. SocSciMed., 2004: 59(1):39-46.
Mello MM, Frakes MD, Blumenkranz E, et al. MalpracticeLiabilityandHealthCareQuality: A Review. JAMA. 2020: 323(4);352-366, 2020.
Türk Borçlar Kanunu. https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.6098.pdf (Erişim tarihi: 30/11/2023)
Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu. https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.3359.pdf (Erişim tarihi: 30/11/2023).
Sağlık Meslek Mensuplarının Tıbbî İşlem ve Uygulamaları Nedeniyle Soruşturulmasına ve İdarece Ödenen Tazminatın Rücu Edilmesine Dair Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2022/06/20220615-14.htm (Erişim tarihi: 30/11/2023)
Aytuğ Serap Ş, Bilgin Gamsız N. Maluliyet Olgularının Ulusal Yönetmelikler ile Amerikan Tıp Birliği Kalıcı Engellilik Değerlendirme Kılavuzu'na Göre Karşılaştırılması. Bulletin of Legal Medicine/Adli Tıp Bülteni. 2022: 27(3); 262-271. DOI: 10.17986/blm.1609
Gürbüz V. 2013-2016 Yılları arasında Necmettin Erbakan Üniversitesi Meram Tıp Fakültesi Adli Anabilim Dalı tarafından düzenlenen maluliyet raporlarının değerlendirilmesi, ülkemizdeki ve dünya çapındaki kıyaslamaları. Necmettin Erbakan Üniversitesi Meram Tıp Fakültesi. Uzmanlık Tezi. 2017.
Temel G. Sağlık Çalışanlarının Hukuki Sorumluluğu Bağlamında 2015-2021 Yılları Arasında Türkiye Cumhuriyeti Danıştay Başkanlığı’nda Karara Bağlanan Tıbbi Malpraktis (Tıbbi Uygulama Hatası) Davalarının Değerlendirilmesi. Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi Tıp Fakültesi. Uzmanlık Tezi. 2022.
Kahyaoğlu Khalil E. 2015-2020 Yılları Arasında Yargıtay’a İntikal Etmiş Malpraktis Dosyalarının Sağlık Yönetimi Açısından Analizi. Ordu Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi. Yüksek Lisans Tezi. 2022
Yılmaz B. Hekimin Hukuki Sorumluluğu. (4. Baskı). Ankara: Adalet Yayınevi; 2020.
Aşçıoğlu Ç. Tıbbi Yardım ve El Atmalardan Doğan Sorumluluk. Ankara; 1993.
Kök N. Tıp Hukuku Atölyesi – III. Ankara: Seçkin Yayınları; 2021, s. 11-30.
Demirhan N. Malpraktis Ve Hekimin Taksirle Yaralama Suçu. Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi. 2011.
Çetin G, Yorulmaz C. Yeni Yasalar Çerçevesinde Hekimlerin Hukuki ve Cezai Sorumluluğu, Tıbbi Malpraktis ve Adli Raporların Düzenlenmesi, Sürekli Tıp Eğitimi Etkinlikleri Sempozyum Dizisi. İstanbul. 2006:48, 31-43.
Bacaksız P, Özkara E, Dokgöz H. Hekimlerin Yasal Sorumlulukları. Dokgöz H (Ed.) Adli Tıp ve Adli Bilimler içinde. Ankara: Akademisyen Kitabevi; 2019. p 51-70.
Türkiye İstatistik Kurumu Veri Portalı. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Karayolu-Trafik-Kaza-Istatistikleri-2022-49513. (Erişim tarihi: 30/11/2023)
Türkiye İstatistik Kurumu Veri Portalı. https://data.tuik.gov.tr/Kategori/GetKategori?p=ulastirma-ve-haberlesme-112&dil=1 (Erişim tarihi: 30/11/2023)
Sosyal Güvenlik Kurumu İstatistik Yıllıkları, 2023. https://www.sgk.gov.tr/Istatistik/Yillik/fcd5e59b-6af9-4d90-a451-ee7500eb1cb4 (Erişim tarihi: 30/11/2023)
Güner S. Avukatlık Hukuku. Ankara: Yetkin Yayınları; 2006.
Günergök Ö. Avukatlık Sözleşmesi. Ankara: Yetkin Yayınları; 2009.
Serap Ş. Maluliyet olgularının ulusal; Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği ve özürlülük ölçütü, sınıflandırılması, özürlülere verilecek sağlık kurulu raporları hakkında yönetmelik ile uluşlararası; Amerikan Tıp Birliği kalıcı özürlülük değerlendirme kılavuzuna göre karşılaştırılması. Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi. Uzmanlık Tezi. 2021.
Savaş Ç. 2014-2021 yılları arasında Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi adli tıp anabilim dalı tarafından adli raporu düzenlenen malpraktis olgularının değerlendirilmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi. Uzmanlık Tezi. 2022.
Rorat M, Jurek T. Sepsis: Medicalerrors in Poland. MedSciLaw. 2016;56(1):30-5.
Tunçomağ K. Türk Borçlar Hukuku Genel Hükümler. (6.Baskı) İstanbul: Sermet Matbaası; 1976.
Yördem Y. Hekimin Hatalı Tıbbi Uygulamaya Bağlı Hukuki Sorumluluğu. Türkiye Adalet Akademisi Dergisi. 2019;39:129-156.
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası. https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.2709.pdf (Erişim tarihi: 30/11/2023).
Demirkaya S. Tıbbi Uygulama Hatası, İdarenin Tazminat Sorumluluğu ve Kusurlu Personele Rücu. Terazi Hukuk Dergisi. 2016: Cilt 11, Sayı 119:81.
Narter S. Kusursuz Sorumluluk, Haksız Fiil Sorumluluğu ve Tazminat Hukuku. (2. Baskı). Ankara: Adalet Yayınevi; 2016.
Gezder Ü. Adam Çalıştıranın Sorumluluğu Karşısında Hastane ve Hekimin Hukuki Durumu. Tıp Hukuku Dergisi. 2016: 5(9);57-74.
Aktaş HN. Tıbbi Malpraktiste Sorumluluk Ve Komplikasyon. Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. Yüksek Lisans Tezi. 2021.
Baysal B. Haksız Fiil Hukuku BK m. 49-76. (1. Baskı). İstanbul: On İki Levha Yayıncılık; 2019.
Hızal A, Çınarlı S. Hatalı Tıbbi Müdahaleden Kaynaklanan Tam Yargı Davalarında Tazmin Borcunun Kapsamı. İstanbul Medipol Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 2015:2(1); 143-184.
Çatak IB. Sağlık Hizmetlerinden Kaynaklanan Zararlardan Dolayı İdarenin Sorumluluğu. (1.Baskı). Ankara: Adalet Yayınevi; 2011.
Çınarlı S. İdarenin Sağlık Hizmetinin Sunumundan Kaynaklanan Hukuki Sorumluluğu. Ankara: Orion Yayınları; 2013.
Gürsoy KT. Destekten Yoksun Kalma Tazminatı. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 1972;29(1).
Yargıtay 13. Hukuk Dairesi, E. 2017/3879, K. 2019/2138. T. 19.2.2019.
Özkaya N. 2002–2006 Yılları Arasında Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Kurulunca Görüş Bildirilen Pediatrik Malpraktis İddiası İçeren Kararların İncelenmesi Ve Tıbbi Hataların Tespiti. İstanbul Üniversitesi Adli Tıp Enstitüsü. Yüksek Lisans Tezi. 2008.
Ünal V, Ünal E, Çetinkaya Z et al. Determination of DisabilityBased on Calculation of Difference: 2 Case Reports. Journal of ForensicMedicine. 2015;29(2):112-17.
Güzel S, Yavuz MS, Aşırdizer M. Adli tıp kurumu ihtisas kurulları ile yüksek sağlık şûrası raporları arasında çelişki bulunan ve adli tıp genel kurulu’nda görüşülen malpraktis olgularının irdelenmesi. Adli Tıp Bülteni. 2002:7(1); 14-20.
Güler H, Çelik, C, Kaya A et al. Yargıtay Kararları Işığında Trafik Kazasına Bağlı Maluliyet Oranı Hesaplamalarında Dikkat Edilecek Unsurlar. Adli Tıp Bülteni. 2020.
