Çocuk Olgularda Maluliyet Değerlendirilmesi/ÇÖZGER
Özet
Çocuk olgularda maluliyet değerlendirmesi pek çok sorunu içinde barındırmaktadır. Ülke nüfusumuzun yaklaşık 1/3’üne yakını 18 yaş altında olduğuna göre, bu konuda kapsamlı bir araştırma yapmak gerektiği çok açıktır. Ülkemizde çocuklara dair maluliyet değerlendirilmesi çok uzun yıllar yetişkinlere ait olan ölçeklere göre yapıldı. Anlaşılacağı üzere, iyileşme süreleri, tıbbi raporlama ve kalıcı özürlülük ölçekleri hep yetişkinlere uyarlanarak ve takdir kullanılarak yapılmaya çalışıldı. Geldiğimiz noktada, tüm eksikliklerine rağmen, çocuk maluliyet değerlendirmeleri 20 Şubat 2019 tarihli 30692 sayılı Resmi Gazete 'de yayınlanan Yönetmelik olan ÇÖZGER ile yapılmaya başlandı. Bu çalışmada, çocuk maluliyetlerinde, ÇÖZGER’in ortaya koyduğu ölçü ve değerleri incelemeye ve bazı sonuçları çıkarmayı amaçladık.
Referanslar
1.Imran M, Nasir JA. Road Traffic Accidents. The Professional Medical Journal. 2015;22 (06):705-9.
2.Lozano R, Naghavi M, Foreman K, Lim S, Shibuya K, Aboyans V, et al. Global and regional mortality from 235 causes of death for 20 age groups in 1990 and 2010: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2010. The Lancet. 2012;380 (9859):2095-128.
3.Murray CJ, Vos T, Lozano R, Naghavi M, Flaxman AD, Michaud C, et al. Disability-adjusted life years (DALYs) for 291 diseases and injuries in 21 regions, 1990–2010: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2010. The Lancet. 2012;380 (9859):2197-223.
4.Organization WHO. Disability prevention and rehabilitation: report of the WHO Expert Committe on Disability Prevention and Rehabilitation [meeting held in Geneva from 17 to 23 February 1981]. 1981.
5.Türk dil kurumu maluliyet. http;//www.tdk.gov.tr/index.php?option. (Erişim Tarihi: 22.11.2023).
6.Tür Develioğlu F. Osmanlıca-Türkçe ansiklopedik lügat: Doğuş; 1980.
7.Türkiye Cumhuriyeti Anayasası. https://www.tbmm.gov.tr/anayasa/anayasa_ 2011.pdf). (Erişim Tarihi: 15.3.2019)
8.Kadı MR, Kadı G, Balcı Y, Göçeoğlu ÜÜ. Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranları ile Takdir Oranlarının Değerlendirilmesi: Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Olguları. Adli Tıp Bülteni. 2018;23(2):77-88.
(Celkan A, Çakmak İ. İçtihatlı iş ve çalışma hayatı ile sosyal güvenlik hukukuna ait ikili, çok taraflı milletlerarası sözleşmeler ve Avrupa Birliği Direktifleri. Ankara: Yaklaşım Yayıncılık; 2007. p.1043, 1103, 1104, 1115.)
Organization WHO. International classification of functioning, disability and health: ICF: Geneva: World Health Organization; 2001.
International Classification of Impairments, Disabilities, and Handicaps. World Health Organization Geneva, 1980 p.1-6
Physical Disability Evaluation System US Department Homeland Security. p.30. United States 2006.
Organization WHO. Disability prevention and rehabilitation: report of the WHO Expert Committe on Disability Prevention and Rehabilitation [meeting held in Geneva from 17 to 23 February 1981]. 1981.
Schultz IZ, Stowell AW, Feuerstein M, Gatchel RJ. Models of return to work for musculoskeletal disorders. Journal of occupational rehabilitation. 2007;17(2):327-52.
Giusti G, Bacci M. Teaching, research, and the practice of legal medicine in Italy. With special attention to the evaluation of living cases. The American journal of forensic medicine and pathology. 1986;7(3):224.
Kudat A. Cismani zararların değerlendirilmesi ve maluliyet baremleri: Tisa Matbaacılık Sanayii Limited Şirketi; 1970.
Akkurt İ. Mesleki Maluliyet Değerlendirmesi. Türkiye Klinikleri Journal of Internal Medical Sciences. 2006;2(32):140-6.
Bilge Y. Dünyada Bedensel ve Ruhsal Travmaların Tüm Vücuda Göre Oranlanması/Ölçümlenmesinin Dünyadaki Tarihçesi. Türkiye Klinikleri Forensic Medicine-Special Topics. 2019;5(1):1-4.
Karayolları Trafik Yönetmeliği. https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=8182&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5 (Erişim Tarihi: 16.11.2023)
https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=15259&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5 (Erişim Tarihi: 16.11.2023)
https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Karayolu-Trafik-Kaza-Istatistikleri-2022-49513#:~:text=T%C3%BCrkiye'de%202022%20y%C4%B1l%C4%B1nda%20meydana,30%20g%C3%BCn%20i%C3%A7inde%20hayat%C4%B1n%C4%B1%20kaybetti. (Erişim Tarihi: 16.11.2023)
Can M, Koç S. Trafik kazaları ve bilirkişilik. Birinci Basamakta Adli Tıp. 2011: 81-90.
Türk Borçlar Kanunu. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2011/ 02/20110204-1.htm. (Erişim Tarihi:16.11.2023)
Demirci Ş, Erden M, Dinç AH. Trafik Kazaları Maluliyet Raporlarındaki Talepler ve Yanıtların Kılavuzlarla Standardize Edilmesi. Türkiye Klinikleri Forensic Medicine-Special Topics. 2019;5(1):34-40.
Kadı MR, Kadı G, Balcı Y, Göçeoğlu ÜÜ. Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranları ile Takdir Oranlarının Değerlendirilmesi: Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Olguları. Adli Tıp Bülteni. 2018;23(2):77-88.
Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu. https://www.mevzuat.gov.tr /Mevzuat Metin/1.5.5510.pdf. (Erişim Tarihi:16.11.2023)
Çocuklar İçin Özel Gereksinim Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2019/02/20190220-1.htm.
Akay MA, Gürbüz N, Yayla D, Levent Elemen L, Yıldız Ekingen GY, Esen H, Yıldız T, İlçe Z. Acil servise başvuran pediatrik travma olgularının değerlendirilmesi. Kocaeli Tıp Dergisi 2013; 3: 1-5.
Selçuk Yazıcı, Muhammet Can. Çocuklarda Trafik Kazası Nedeniyle Oluşan Maluliyet ve Etki Eden Faktörler. Adli Tıp Bülteni, 2019; 24(1): 51-56.
Twisk DAM, Bos NM, Weijermars WAM. Road injuries, health burden, but not fatalities make 12- to 17-year olds a high risk group in the Netherlands. Eur J Public Health 2017; 27 (6): 981-984. doi: https://doi.org/10.1093/eurpub/ckx045.
Sethi D, Racioppi F, Mitis F Youth and road safety in Europe. WHO Regional Office for Europe 2007, http://www.euro.who.int/__data/assets/pdf_file/0003/98454/E90142.pdf?ua=1
WHO. The global burden of disease, World Health Organization. Updated 2008. http : //www.who. int/healthinfo/global_burden_disease/2004_report_update/en/.
Ludvigsson JF, Stiris T, Del Torso S, Mercier JC, Valiulis A, Hadjipanayis A. European Academy of Paediatrics Statement: Vision zero for child deaths in traffic accidents. Eur J Pediatr 2017; 176 (2): 291-292. doi: https://doi.org/10.1007/s00431-016-2836-1.
Talip Vural. Trafik Kazası Sonrasında Düzenlenen Maluliyet Raporlarında Yaşanan Sorunlar Ve Maluliyet Oranlarının İlgili Yönetmeliklere Göre Karşılaştırılması. Uzmanlık Tezi, Erzurum 2020.
CK Senkowski, MG McKenney. Trauma Scoring Systems: A Review. J Am Coll Surg 1999; 491-503.
Referanslar
1.Imran M, Nasir JA. Road Traffic Accidents. The Professional Medical Journal. 2015;22 (06):705-9.
2.Lozano R, Naghavi M, Foreman K, Lim S, Shibuya K, Aboyans V, et al. Global and regional mortality from 235 causes of death for 20 age groups in 1990 and 2010: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2010. The Lancet. 2012;380 (9859):2095-128.
3.Murray CJ, Vos T, Lozano R, Naghavi M, Flaxman AD, Michaud C, et al. Disability-adjusted life years (DALYs) for 291 diseases and injuries in 21 regions, 1990–2010: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2010. The Lancet. 2012;380 (9859):2197-223.
4.Organization WHO. Disability prevention and rehabilitation: report of the WHO Expert Committe on Disability Prevention and Rehabilitation [meeting held in Geneva from 17 to 23 February 1981]. 1981.
5.Türk dil kurumu maluliyet. http;//www.tdk.gov.tr/index.php?option. (Erişim Tarihi: 22.11.2023).
6.Tür Develioğlu F. Osmanlıca-Türkçe ansiklopedik lügat: Doğuş; 1980.
7.Türkiye Cumhuriyeti Anayasası. https://www.tbmm.gov.tr/anayasa/anayasa_ 2011.pdf). (Erişim Tarihi: 15.3.2019)
8.Kadı MR, Kadı G, Balcı Y, Göçeoğlu ÜÜ. Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranları ile Takdir Oranlarının Değerlendirilmesi: Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Olguları. Adli Tıp Bülteni. 2018;23(2):77-88.
(Celkan A, Çakmak İ. İçtihatlı iş ve çalışma hayatı ile sosyal güvenlik hukukuna ait ikili, çok taraflı milletlerarası sözleşmeler ve Avrupa Birliği Direktifleri. Ankara: Yaklaşım Yayıncılık; 2007. p.1043, 1103, 1104, 1115.)
Organization WHO. International classification of functioning, disability and health: ICF: Geneva: World Health Organization; 2001.
International Classification of Impairments, Disabilities, and Handicaps. World Health Organization Geneva, 1980 p.1-6
Physical Disability Evaluation System US Department Homeland Security. p.30. United States 2006.
Organization WHO. Disability prevention and rehabilitation: report of the WHO Expert Committe on Disability Prevention and Rehabilitation [meeting held in Geneva from 17 to 23 February 1981]. 1981.
Schultz IZ, Stowell AW, Feuerstein M, Gatchel RJ. Models of return to work for musculoskeletal disorders. Journal of occupational rehabilitation. 2007;17(2):327-52.
Giusti G, Bacci M. Teaching, research, and the practice of legal medicine in Italy. With special attention to the evaluation of living cases. The American journal of forensic medicine and pathology. 1986;7(3):224.
Kudat A. Cismani zararların değerlendirilmesi ve maluliyet baremleri: Tisa Matbaacılık Sanayii Limited Şirketi; 1970.
Akkurt İ. Mesleki Maluliyet Değerlendirmesi. Türkiye Klinikleri Journal of Internal Medical Sciences. 2006;2(32):140-6.
Bilge Y. Dünyada Bedensel ve Ruhsal Travmaların Tüm Vücuda Göre Oranlanması/Ölçümlenmesinin Dünyadaki Tarihçesi. Türkiye Klinikleri Forensic Medicine-Special Topics. 2019;5(1):1-4.
Karayolları Trafik Yönetmeliği. https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=8182&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5 (Erişim Tarihi: 16.11.2023)
https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=15259&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5 (Erişim Tarihi: 16.11.2023)
https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Karayolu-Trafik-Kaza-Istatistikleri-2022-49513#:~:text=T%C3%BCrkiye'de%202022%20y%C4%B1l%C4%B1nda%20meydana,30%20g%C3%BCn%20i%C3%A7inde%20hayat%C4%B1n%C4%B1%20kaybetti. (Erişim Tarihi: 16.11.2023)
Can M, Koç S. Trafik kazaları ve bilirkişilik. Birinci Basamakta Adli Tıp. 2011: 81-90.
Türk Borçlar Kanunu. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2011/ 02/20110204-1.htm. (Erişim Tarihi:16.11.2023)
Demirci Ş, Erden M, Dinç AH. Trafik Kazaları Maluliyet Raporlarındaki Talepler ve Yanıtların Kılavuzlarla Standardize Edilmesi. Türkiye Klinikleri Forensic Medicine-Special Topics. 2019;5(1):34-40.
Kadı MR, Kadı G, Balcı Y, Göçeoğlu ÜÜ. Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranları ile Takdir Oranlarının Değerlendirilmesi: Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Olguları. Adli Tıp Bülteni. 2018;23(2):77-88.
Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu. https://www.mevzuat.gov.tr /Mevzuat Metin/1.5.5510.pdf. (Erişim Tarihi:16.11.2023)
Çocuklar İçin Özel Gereksinim Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2019/02/20190220-1.htm.
Akay MA, Gürbüz N, Yayla D, Levent Elemen L, Yıldız Ekingen GY, Esen H, Yıldız T, İlçe Z. Acil servise başvuran pediatrik travma olgularının değerlendirilmesi. Kocaeli Tıp Dergisi 2013; 3: 1-5.
Selçuk Yazıcı, Muhammet Can. Çocuklarda Trafik Kazası Nedeniyle Oluşan Maluliyet ve Etki Eden Faktörler. Adli Tıp Bülteni, 2019; 24(1): 51-56.
Twisk DAM, Bos NM, Weijermars WAM. Road injuries, health burden, but not fatalities make 12- to 17-year olds a high risk group in the Netherlands. Eur J Public Health 2017; 27 (6): 981-984. doi: https://doi.org/10.1093/eurpub/ckx045.
Sethi D, Racioppi F, Mitis F Youth and road safety in Europe. WHO Regional Office for Europe 2007, http://www.euro.who.int/__data/assets/pdf_file/0003/98454/E90142.pdf?ua=1
WHO. The global burden of disease, World Health Organization. Updated 2008. http : //www.who. int/healthinfo/global_burden_disease/2004_report_update/en/.
Ludvigsson JF, Stiris T, Del Torso S, Mercier JC, Valiulis A, Hadjipanayis A. European Academy of Paediatrics Statement: Vision zero for child deaths in traffic accidents. Eur J Pediatr 2017; 176 (2): 291-292. doi: https://doi.org/10.1007/s00431-016-2836-1.
Talip Vural. Trafik Kazası Sonrasında Düzenlenen Maluliyet Raporlarında Yaşanan Sorunlar Ve Maluliyet Oranlarının İlgili Yönetmeliklere Göre Karşılaştırılması. Uzmanlık Tezi, Erzurum 2020.
CK Senkowski, MG McKenney. Trauma Scoring Systems: A Review. J Am Coll Surg 1999; 491-503.
