Maluliyet Tarihine Engellilik Perspektifiyle Yaklaşım
Özet
Engellilik gündelik bir gerçeklik olarak geçmişten günümüze uzanan bir olgudur. Çağlar boyunca engelliğe dair değişen şey genellikle toplumun ona bakış açısı olmuştur. Bu bölümde öncelikle tarihsel süreçte engellilik ve engelli bireye yaklaşımın tarihi çağlardaki dönüşerek yaşadığı gelişime değinilip akabinde Avrupa ve Dünya’da bilhassa 1800’lerden sonra ortaya çıkan yaklaşımlara göz attıktan sonra Osmanlı veCumhuriyet dönemindeki yaklaşımlar, yasalar ve yönetmeliklerin tarihçesinden bahsedilmiştir.
Referanslar
Platon. Devlet. (Saraçoğlu C. A V., ed.). Bordo Siyah Yayınevi; 2005.
ARİSTOTELES P. Çev: Mete Tuncay, Remzi Kitapevi. Published online 1975.
Godley AD. Herodotus. Vol 1. W. Heinemann; 1921.
Zastrow C. Sosyal Hizmete Giriş (DB Çiftçi, Çev.). Ankara: Nika Yayınevi. Published online 2015.
ALBAYRAK H. Tarihte Kör, Sağır Dilsiz ve Engelli Eğitimi. Engelliler Eğitiminin Tarihsel Gelişimi. Published online 2014.
Braddock DL, Parish SL. Sakatlığın kurumsal tarihi. D Bezmez, S Yardımcı ve Y Şentürk (Der), Sakatlık çalışmaları: Sosyal bilimlerden bakmak içinde (ss 101-186) Koç Üniversitesi Yayınları. Published online 2011.
Tahiroğlu B, Erdoğmuş B. Roma Hukuku Dersleri: Tarihi Giriş, Hukuk Tarihi, Genel Kavramlar, Usul Hukuku. Der Yayınları; 2009.
Akın H. Antikçağ’dan Yeniçağ’a Delilik, Melankoli ve Cinlenme-Avrupa’da Aykırı Olma Halleri Üzerine Tarihsel Bir İnceleme. Published online 2014.
Yıldırım N. İstanbul’da Sağır-Dilsiz ve Âmâların Eğitimi. İstanbul Armağanı. Published online 1997:305-330.
Demirel F. Osmanlı’da Sağır-Dilsiz ve Âmâların Eğitimi: Dilsiz ve Âmâ Mektebi. İdeal Kültür Yayıncılık; 2013.
Metzler I. Disability in Medieval Europe: Thinking about Physical Impairment in the High Middle Ages, c. 1100–c. 1400. Routledge; 2006.
Afacan Ş. From traditionalism to modernism: mental health in the Ottoman Empire. Published online 2010.
Foucault M, Murphy J, Khalfa J. History of Madness. Routledge; 2013.
Jaeger PT, Bowman CA. Understanding Disability: Inclusion, Access, Diversity, and Civil Rights. Greenwood publishing group; 2005.
Kolat S. Avrupa Birliği Sosyal Politikası Çerçevesinde Özürlülere Yönelik Ayrımcılıkla Mücadele ve Türkiye’deki Yansımaları. TC Başbakanlık Özürlüler İdaresi Başkanlığı; 2010.
Stiker HJ. A History of Disability. University of Michigan Press; 2019.
Köse H. Kronolojik Engelli Tarihi ve Eğitimi. Engelliler Eğitiminin Tarihsel Gelişimi, İstanbul: İstanbul MEB Yayınları. Published online 2014:56-100.
BİLLUR D. İstanbul’da Bulaşıcı Hastalık Tarihinden Kesitler: Şahsiyetler, İmgeler ve Mekânlar Üzerinden Bir İnceleme. MSGSÜ Sosyal Bilimler. 2020;2(22):218-237.
Yıldız A. Batı Ortaçağından Günümüze Uzanan Bir Kurum: Bethlem/Bedlam Akıl Hastanesi. Klinik Psikiyatri Dergisi, C. 2018;21:1.
Grant L. A Disability History Timeline: The struggle for equal rights through the ages. NHS North West Retrieved. 2013;10:2018.
Didier-Courbin P, Gilbert P. Éléments d’information sur la législation en faveur des personnes handicapées en France : de la loi de 1975 à celle de 2005. Rev Fr Aff Soc. 2005;2. doi:10.3917/rfas.052.0207
SÖZEN H. Avrupa Birliği (AB) Ülkelerinde Engellilere Yönelik Yasal Düzenlemeler: Fransa, İspanya ve Almanya Örneği. Uluslararası Sosyal Hizmet Araştırmaları Dergisi. 2023;3(2):121–136. doi:10.57114/jswrpub.1296900
Tellioglu S. AVRUPA BİRLİĞİ(AB)’NİN VE BAZI GELİŞMİŞ ÜLKELERİN ENGELLİLERE YÖNELİK SOSYAL POL. The Journal of Social Sciences. 2019;34:166-182. doi:10.16990/SOBIDER.4843
Gündüz M. Osmanlı’dan Cumhuriyet’e Engelli Eğitimi Üzerine Gelişmeler. Eğitime Bakış. 2014;10(31):5-14.
MAKDESSI Y. Maisons d’accueil spécialisé et foyers d’accueil médicalisé, similitudes et particularités. DOCUMENT DE TRAVAIL SERIE ETUDES-DREES. 2012;(123).
Fedaral Almanya Cumhuriyeti Anayasası. Published 1949. Accessed December 20, 2023. https://www.bundestag.de/resource/blob/595396/6f9cc381bf6770954d6905c87f12b57d/gg-data.pdf
Ağır Engelliler Yasası. Published 1986. Accessed December 20, 2023. https://www.bgbl.de/xaver/bgbl/start.xav?startbk=Bundesanzeiger_BGBl&jumpTo=bgbl186s1421b.pdf#__bgbl__%2F%2F*%5B%40attr_id%3D%27bgbl186s1421b.pdf%27%5D__1703056643494
Çarkçi Ş. Engellilerin mesleki eğitimi ve istihdamı. Published online 2018. https://acikbilim.yok.gov.tr/handle/20.500.12812/312429
Gökmen F. Türkiye’de özürlü haklarının gelişimi. Başbakanlık Özürlüler İdaresi Başkanlığı, ÖZ-VERİ Dergisi. 2007;2(4).
Çetin BI. Sanayi Devrimi’nden 21. yüzyıla batı dünyasında engellilik. SGD-Sosyal Güvenlik Dergisi. 2017;7(1):91-122.
Rosenthal LD. Can’t Stomach the Americans with Disabilities Act-How the Federal Courts Have Gutted Disability Discrimination Legislation in Cases Involving Individuals with Gastrointestinal Disorders and Other Hidden Illnesses. Cath UL Rev. 2003;53:449.
ÇAKMAK MN. AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ’NDEKİ ENGELLİ TANIMI HAKKINDA BİR İNCELEME. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 2008;57(2):51–62. doi:10.1501/Hukfak_0000000276
Malloy S, Wilborn E. Something borrowed, something blue: Why disability law claims are different. Conn L Rev. 2000;33:603.
Long A. State anti-discrimination law as a model for amending the Americans with Disabilities Act. U Pitt L Rev. 2003;65:597.
AMA Guides to the Evaluation of Permanent Impairment: an overview. Accessed December 19, 2023. https://www.ama-assn.org/delivering-care/ama-guides/ama-guides-evaluation-permanent-impairment-overview
T.C. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. Birleşmiş Milletler Sisteminde Engellilik. Accessed March 8, 2024. https://www.aile.gov.tr/eyhgm/mevzuat/uluslararasi-mevzuat/
Dikici AE. Saltanat Sembolü Olarak ‘Farklı’Bedenler: Osmanlı Sarayında Cüceler ve Dilsizler. Toplumsal Tarih. 2014;248:16-25.
ÜNLÜ S, BAĞCIVAN A, KARA B. GEÇMİŞTEN GÜNÜMÜZE TÜRK KÜLTÜRÜNDE ENGELLİ ANLAMLANDIRMALARI. Milli Kültür Araştırmaları Dergisi. 2022;6(1):96–130. doi:10.55774/mikad.1119383
Balcı S. Osmanlı Bürokrasisinde Engelli (Sağır-Dilsiz) İstihdamı. …. Published online 2018.
ALBAYRAK H. Tarihte Kör, Sağır Dilsiz ve Engelli Eğitimi. Engelliler Eğitiminin Tarihsel Gelişimi. Published online 2014.
Sarı N. Osmanlı Darüşşifalarına Tayin Edilecek Görevlilerde Aranan Nitelikler. Yeni Tıp Tarihi Araştırmaları, İstanbul. Published online 1995:11-54.
Shefer-Mossensohn M. Ottoman Medicine: Healing and Medical Institutions, 1500-1700. State University of New York Press; 2010.
Uzunçarşılı İH. Osmanlı Tarihi IV. Cilt 2. Kısım XVIII. Yüzyıl. Published online 1988.
Sarı N, Akgün B. Türk tarihinde psikiyatriye bakış. İÜ Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Sürekli Tıp Eğitimi Etkinlikleri Sempozyum Dizisi. 2008;62:1-24.
Artvinli F. Osmanlı Devleti̇’nde Deli̇li̇ği̇n Tıbbi̇leşti̇ri̇lmesi̇ ve 1876 Bi̇marhaneler Ni̇zamnamesi̇. İçinde: Aydın AR, Keskin İ, Yelçe NZ, Ed Engelli̇li̇k Tari̇hi̇ Yazıları (151-72) İstanbul: İstanbul Üniversitesi Yayınları. Published online 2020.
MO U. Tababet-i Ruhiye [Psychiatry]. İstanbul: Kader Basımevi. Published online 1941.
Erkoç Ş, Kardeş F, Artvinli F. Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nin Kısa Tarihi. Düşünen Adam Psikiyatri ve Nörolojik Bilimler Dergisi. 2010;25:13-30.
Şimşek K. Osmanlı Devleti’nde engelli eğitimi. Published online 2020.
Akyol ED. SULTAN II. ABDÜLHAMİD DÖNEMİNDE SOSYAL POLİTİKA UYGULAMALARI. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi. 2013;7(31):33-47.
Yıldırım N. İstanbul Darülaceze Müessesesi Tarihi. Darülaceze Vakfı; 1996.
AYDIN AR, KESKİN İ, YELÇE NZ. ENGELLİLİK TARİHİ YAZILARI.
Alper Y. Türkiye’de Sosyal Güvenlik ve Sosyal Sigortalar: Türk Sosyal Güvenlik Sistemi, Sosyal Sigortalar Kurumu, Bağ-Kur, Işsizlik Sigortası. Ekin Kitabevi; 2003.
Uzunçarşılı İH. Osmanlı devletinin ilmiye teşkilatı. (No Title). Published online 1965.
Bayındır A. İslâm muhakeme hukuku: Osmanlı devri uygulaması. (No Title). Published online 1986.
Ortayli İ. Osmanlı Kadısı: Tarihi Temeli ve Yargı Görevi. Published online 1975.
Bayındır A. Örneklerle Osmanlı’da ceza yargılaması. Türkler, C. 2002;10.
Gülmez M. Türkiye’de Çalışma Ilişkileri: 1936 Öncesi. Vol 204. Sevinç Matbaası; 1983.
Ekşi M. Türk Sosyal Güvenlik Sisteminde Malullük Sigortası. Published online 2014.
Kulaksiz MY. Tanzimattan Cumhuriyete (sivil) memurların emeklilik sistemi. Published online 1999.
Kahraman-Güloğlu F. Kesişimsel Yaklaşımla Engellilik ve Toplumsal Cinsiyet Amerika Birleşik Devletleri ve Türkiye Karşılaştırması. Sakarya Üniversitesi, Sakarya. Published online 2017.
Bakıma Muhtaç Engellilerin Tespiti Ve Bakım Hizmeti Esaslarının Belirlenmesine İlişkin Yönetmelik. Published 2007. Accessed December 22, 2023. https://www.aile.gov.tr/eyhgm/mevzuat/ulusal-mevzuat/yururlukten-kaldirilan-mevzuat/bakima-muhtac-engellilerin-tespiti-ve-bakim-hizmeti-esaslarinin-belirlenmesine-iliskin-yonetmelik/
Türkiye Sakatlar Derneği Özgeçmişi. Published 2019. Accessed December 22, 2023. https://www.tsd.org.tr/hakkimizda/turkiye-sakatlar-dernegi-ozgecmisimiz
Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğü Tarihçemiz. Accessed December 22, 2023. https://www.aile.gov.tr/eyhgm/genel-mudurluk/kurum-hakkinda/
Başkanlığı TCBDİE, Başkanlığı TCBÖİ. Türkiye özürlüler araştırması 2002. Ankara: Devlet İstatistik Enstitüsü Matbaası. Published online 2004.
ENGELLİLER HAKKINDA KANUN. Accessed December 22, 2023. https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.5378-20130425.pdf
Güloğlu FK. Tarihi Süreçte Dünyada ve Türkiye’de Engelliliğin Değişimi ve Gelişimi.
İhtiyarlık Sigortası Kanunu. Published 1949. Accessed December 22, 2023. https://www5.tbmm.gov.tr/tutanaklar/KANUNLAR_KARARLAR/kanuntbmmc031/kanuntbmmc031/kanuntbmmc03105417.pdf
Maluliyet, İhtiyarlık ve Ölüm Sigortaları Kanunu. Published 1957. https://www.resmigazete.gov.tr/arsiv/9534.pdf
1961 Anayasası. Published 1961. Accessed December 22, 2023. https://www.anayasa.gov.tr/tr/mevzuat/onceki-anayasalar/1961-anayasasi/
Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu. Published 2006. Accessed December 22, 2023. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2006/06/20060616-1.htm
Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik. Published 2013. Accessed January 12, 2024. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2013/03/20130330-4.htm
Erişkinler için Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik. Published 2019. Accessed January 12, 2024. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2019/02/20190220-2.htm
Hilal A. Maluliyet Hesaplamalarında Karşılaşılan Sorunlar. Adli Tıp Bülteni. 2016;21(2).
ORANI İŞKBOM. HESAPLANMASI: ADLİ TIP AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ.
Ünal V, Baklacıoğlu F, Ünal EÖ, Çetinkaya Z, Demir M, Çağdır AS. Beden çalışma gücü kaybı değerlendirilen olgularda kurumlar arası karşılaştırma. The Bulletin of Legal Medicine. 2016;21(1):8-15.
Referanslar
Platon. Devlet. (Saraçoğlu C. A V., ed.). Bordo Siyah Yayınevi; 2005.
ARİSTOTELES P. Çev: Mete Tuncay, Remzi Kitapevi. Published online 1975.
Godley AD. Herodotus. Vol 1. W. Heinemann; 1921.
Zastrow C. Sosyal Hizmete Giriş (DB Çiftçi, Çev.). Ankara: Nika Yayınevi. Published online 2015.
ALBAYRAK H. Tarihte Kör, Sağır Dilsiz ve Engelli Eğitimi. Engelliler Eğitiminin Tarihsel Gelişimi. Published online 2014.
Braddock DL, Parish SL. Sakatlığın kurumsal tarihi. D Bezmez, S Yardımcı ve Y Şentürk (Der), Sakatlık çalışmaları: Sosyal bilimlerden bakmak içinde (ss 101-186) Koç Üniversitesi Yayınları. Published online 2011.
Tahiroğlu B, Erdoğmuş B. Roma Hukuku Dersleri: Tarihi Giriş, Hukuk Tarihi, Genel Kavramlar, Usul Hukuku. Der Yayınları; 2009.
Akın H. Antikçağ’dan Yeniçağ’a Delilik, Melankoli ve Cinlenme-Avrupa’da Aykırı Olma Halleri Üzerine Tarihsel Bir İnceleme. Published online 2014.
Yıldırım N. İstanbul’da Sağır-Dilsiz ve Âmâların Eğitimi. İstanbul Armağanı. Published online 1997:305-330.
Demirel F. Osmanlı’da Sağır-Dilsiz ve Âmâların Eğitimi: Dilsiz ve Âmâ Mektebi. İdeal Kültür Yayıncılık; 2013.
Metzler I. Disability in Medieval Europe: Thinking about Physical Impairment in the High Middle Ages, c. 1100–c. 1400. Routledge; 2006.
Afacan Ş. From traditionalism to modernism: mental health in the Ottoman Empire. Published online 2010.
Foucault M, Murphy J, Khalfa J. History of Madness. Routledge; 2013.
Jaeger PT, Bowman CA. Understanding Disability: Inclusion, Access, Diversity, and Civil Rights. Greenwood publishing group; 2005.
Kolat S. Avrupa Birliği Sosyal Politikası Çerçevesinde Özürlülere Yönelik Ayrımcılıkla Mücadele ve Türkiye’deki Yansımaları. TC Başbakanlık Özürlüler İdaresi Başkanlığı; 2010.
Stiker HJ. A History of Disability. University of Michigan Press; 2019.
Köse H. Kronolojik Engelli Tarihi ve Eğitimi. Engelliler Eğitiminin Tarihsel Gelişimi, İstanbul: İstanbul MEB Yayınları. Published online 2014:56-100.
BİLLUR D. İstanbul’da Bulaşıcı Hastalık Tarihinden Kesitler: Şahsiyetler, İmgeler ve Mekânlar Üzerinden Bir İnceleme. MSGSÜ Sosyal Bilimler. 2020;2(22):218-237.
Yıldız A. Batı Ortaçağından Günümüze Uzanan Bir Kurum: Bethlem/Bedlam Akıl Hastanesi. Klinik Psikiyatri Dergisi, C. 2018;21:1.
Grant L. A Disability History Timeline: The struggle for equal rights through the ages. NHS North West Retrieved. 2013;10:2018.
Didier-Courbin P, Gilbert P. Éléments d’information sur la législation en faveur des personnes handicapées en France : de la loi de 1975 à celle de 2005. Rev Fr Aff Soc. 2005;2. doi:10.3917/rfas.052.0207
SÖZEN H. Avrupa Birliği (AB) Ülkelerinde Engellilere Yönelik Yasal Düzenlemeler: Fransa, İspanya ve Almanya Örneği. Uluslararası Sosyal Hizmet Araştırmaları Dergisi. 2023;3(2):121–136. doi:10.57114/jswrpub.1296900
Tellioglu S. AVRUPA BİRLİĞİ(AB)’NİN VE BAZI GELİŞMİŞ ÜLKELERİN ENGELLİLERE YÖNELİK SOSYAL POL. The Journal of Social Sciences. 2019;34:166-182. doi:10.16990/SOBIDER.4843
Gündüz M. Osmanlı’dan Cumhuriyet’e Engelli Eğitimi Üzerine Gelişmeler. Eğitime Bakış. 2014;10(31):5-14.
MAKDESSI Y. Maisons d’accueil spécialisé et foyers d’accueil médicalisé, similitudes et particularités. DOCUMENT DE TRAVAIL SERIE ETUDES-DREES. 2012;(123).
Fedaral Almanya Cumhuriyeti Anayasası. Published 1949. Accessed December 20, 2023. https://www.bundestag.de/resource/blob/595396/6f9cc381bf6770954d6905c87f12b57d/gg-data.pdf
Ağır Engelliler Yasası. Published 1986. Accessed December 20, 2023. https://www.bgbl.de/xaver/bgbl/start.xav?startbk=Bundesanzeiger_BGBl&jumpTo=bgbl186s1421b.pdf#__bgbl__%2F%2F*%5B%40attr_id%3D%27bgbl186s1421b.pdf%27%5D__1703056643494
Çarkçi Ş. Engellilerin mesleki eğitimi ve istihdamı. Published online 2018. https://acikbilim.yok.gov.tr/handle/20.500.12812/312429
Gökmen F. Türkiye’de özürlü haklarının gelişimi. Başbakanlık Özürlüler İdaresi Başkanlığı, ÖZ-VERİ Dergisi. 2007;2(4).
Çetin BI. Sanayi Devrimi’nden 21. yüzyıla batı dünyasında engellilik. SGD-Sosyal Güvenlik Dergisi. 2017;7(1):91-122.
Rosenthal LD. Can’t Stomach the Americans with Disabilities Act-How the Federal Courts Have Gutted Disability Discrimination Legislation in Cases Involving Individuals with Gastrointestinal Disorders and Other Hidden Illnesses. Cath UL Rev. 2003;53:449.
ÇAKMAK MN. AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ’NDEKİ ENGELLİ TANIMI HAKKINDA BİR İNCELEME. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 2008;57(2):51–62. doi:10.1501/Hukfak_0000000276
Malloy S, Wilborn E. Something borrowed, something blue: Why disability law claims are different. Conn L Rev. 2000;33:603.
Long A. State anti-discrimination law as a model for amending the Americans with Disabilities Act. U Pitt L Rev. 2003;65:597.
AMA Guides to the Evaluation of Permanent Impairment: an overview. Accessed December 19, 2023. https://www.ama-assn.org/delivering-care/ama-guides/ama-guides-evaluation-permanent-impairment-overview
T.C. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. Birleşmiş Milletler Sisteminde Engellilik. Accessed March 8, 2024. https://www.aile.gov.tr/eyhgm/mevzuat/uluslararasi-mevzuat/
Dikici AE. Saltanat Sembolü Olarak ‘Farklı’Bedenler: Osmanlı Sarayında Cüceler ve Dilsizler. Toplumsal Tarih. 2014;248:16-25.
ÜNLÜ S, BAĞCIVAN A, KARA B. GEÇMİŞTEN GÜNÜMÜZE TÜRK KÜLTÜRÜNDE ENGELLİ ANLAMLANDIRMALARI. Milli Kültür Araştırmaları Dergisi. 2022;6(1):96–130. doi:10.55774/mikad.1119383
Balcı S. Osmanlı Bürokrasisinde Engelli (Sağır-Dilsiz) İstihdamı. …. Published online 2018.
ALBAYRAK H. Tarihte Kör, Sağır Dilsiz ve Engelli Eğitimi. Engelliler Eğitiminin Tarihsel Gelişimi. Published online 2014.
Sarı N. Osmanlı Darüşşifalarına Tayin Edilecek Görevlilerde Aranan Nitelikler. Yeni Tıp Tarihi Araştırmaları, İstanbul. Published online 1995:11-54.
Shefer-Mossensohn M. Ottoman Medicine: Healing and Medical Institutions, 1500-1700. State University of New York Press; 2010.
Uzunçarşılı İH. Osmanlı Tarihi IV. Cilt 2. Kısım XVIII. Yüzyıl. Published online 1988.
Sarı N, Akgün B. Türk tarihinde psikiyatriye bakış. İÜ Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Sürekli Tıp Eğitimi Etkinlikleri Sempozyum Dizisi. 2008;62:1-24.
Artvinli F. Osmanlı Devleti̇’nde Deli̇li̇ği̇n Tıbbi̇leşti̇ri̇lmesi̇ ve 1876 Bi̇marhaneler Ni̇zamnamesi̇. İçinde: Aydın AR, Keskin İ, Yelçe NZ, Ed Engelli̇li̇k Tari̇hi̇ Yazıları (151-72) İstanbul: İstanbul Üniversitesi Yayınları. Published online 2020.
MO U. Tababet-i Ruhiye [Psychiatry]. İstanbul: Kader Basımevi. Published online 1941.
Erkoç Ş, Kardeş F, Artvinli F. Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nin Kısa Tarihi. Düşünen Adam Psikiyatri ve Nörolojik Bilimler Dergisi. 2010;25:13-30.
Şimşek K. Osmanlı Devleti’nde engelli eğitimi. Published online 2020.
Akyol ED. SULTAN II. ABDÜLHAMİD DÖNEMİNDE SOSYAL POLİTİKA UYGULAMALARI. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi. 2013;7(31):33-47.
Yıldırım N. İstanbul Darülaceze Müessesesi Tarihi. Darülaceze Vakfı; 1996.
AYDIN AR, KESKİN İ, YELÇE NZ. ENGELLİLİK TARİHİ YAZILARI.
Alper Y. Türkiye’de Sosyal Güvenlik ve Sosyal Sigortalar: Türk Sosyal Güvenlik Sistemi, Sosyal Sigortalar Kurumu, Bağ-Kur, Işsizlik Sigortası. Ekin Kitabevi; 2003.
Uzunçarşılı İH. Osmanlı devletinin ilmiye teşkilatı. (No Title). Published online 1965.
Bayındır A. İslâm muhakeme hukuku: Osmanlı devri uygulaması. (No Title). Published online 1986.
Ortayli İ. Osmanlı Kadısı: Tarihi Temeli ve Yargı Görevi. Published online 1975.
Bayındır A. Örneklerle Osmanlı’da ceza yargılaması. Türkler, C. 2002;10.
Gülmez M. Türkiye’de Çalışma Ilişkileri: 1936 Öncesi. Vol 204. Sevinç Matbaası; 1983.
Ekşi M. Türk Sosyal Güvenlik Sisteminde Malullük Sigortası. Published online 2014.
Kulaksiz MY. Tanzimattan Cumhuriyete (sivil) memurların emeklilik sistemi. Published online 1999.
Kahraman-Güloğlu F. Kesişimsel Yaklaşımla Engellilik ve Toplumsal Cinsiyet Amerika Birleşik Devletleri ve Türkiye Karşılaştırması. Sakarya Üniversitesi, Sakarya. Published online 2017.
Bakıma Muhtaç Engellilerin Tespiti Ve Bakım Hizmeti Esaslarının Belirlenmesine İlişkin Yönetmelik. Published 2007. Accessed December 22, 2023. https://www.aile.gov.tr/eyhgm/mevzuat/ulusal-mevzuat/yururlukten-kaldirilan-mevzuat/bakima-muhtac-engellilerin-tespiti-ve-bakim-hizmeti-esaslarinin-belirlenmesine-iliskin-yonetmelik/
Türkiye Sakatlar Derneği Özgeçmişi. Published 2019. Accessed December 22, 2023. https://www.tsd.org.tr/hakkimizda/turkiye-sakatlar-dernegi-ozgecmisimiz
Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğü Tarihçemiz. Accessed December 22, 2023. https://www.aile.gov.tr/eyhgm/genel-mudurluk/kurum-hakkinda/
Başkanlığı TCBDİE, Başkanlığı TCBÖİ. Türkiye özürlüler araştırması 2002. Ankara: Devlet İstatistik Enstitüsü Matbaası. Published online 2004.
ENGELLİLER HAKKINDA KANUN. Accessed December 22, 2023. https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.5378-20130425.pdf
Güloğlu FK. Tarihi Süreçte Dünyada ve Türkiye’de Engelliliğin Değişimi ve Gelişimi.
İhtiyarlık Sigortası Kanunu. Published 1949. Accessed December 22, 2023. https://www5.tbmm.gov.tr/tutanaklar/KANUNLAR_KARARLAR/kanuntbmmc031/kanuntbmmc031/kanuntbmmc03105417.pdf
Maluliyet, İhtiyarlık ve Ölüm Sigortaları Kanunu. Published 1957. https://www.resmigazete.gov.tr/arsiv/9534.pdf
1961 Anayasası. Published 1961. Accessed December 22, 2023. https://www.anayasa.gov.tr/tr/mevzuat/onceki-anayasalar/1961-anayasasi/
Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu. Published 2006. Accessed December 22, 2023. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2006/06/20060616-1.htm
Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik. Published 2013. Accessed January 12, 2024. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2013/03/20130330-4.htm
Erişkinler için Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik. Published 2019. Accessed January 12, 2024. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2019/02/20190220-2.htm
Hilal A. Maluliyet Hesaplamalarında Karşılaşılan Sorunlar. Adli Tıp Bülteni. 2016;21(2).
ORANI İŞKBOM. HESAPLANMASI: ADLİ TIP AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ.
Ünal V, Baklacıoğlu F, Ünal EÖ, Çetinkaya Z, Demir M, Çağdır AS. Beden çalışma gücü kaybı değerlendirilen olgularda kurumlar arası karşılaştırma. The Bulletin of Legal Medicine. 2016;21(1):8-15.
