Erwin Panofsky’nin İkonoloji ve İkonografik Eleştiri Yöntemi Bağlamında Bir Sanatçı Örneği: Ümit Parsıl
Özet
Sanat eserlerini eleştirmek ve uygun geri bildirim sağlamak, düzenli hazırlık ve kapsamlı çalışma gerektirir. Bu şekilde düzenli bir çalışma belirli yaklaşımlar dahilinde oluşturulur ve anlam kazanır. Bu yaklaşımlarda eleştirinin nasıl, hangi yönde ve ne tür bir eleştirel teoriye dayalı olarak gerçekleştirileceğinin belirlenmesi gerekmektedir. Bu bakımdan eleştirel uygulamalar günümüzde uygulanan sanat merkezli yöntemlerin bir parçası olarak karşımıza çıkmaktadır. Sanatın teorik ve yorumsal altyapısıyla sanat eleştirisi ve metodolojik birlik görülebilir. Sanatçının ürettiği eser ya da sanatsal oluşum eleştiriye değer bir çalışma alanını oluşturmaktadır. Sanatın doğuşundan bu yana eserler veya sanat biçimlerinin her dönemde belirli koşullar altında eleştirildiği ve yorumlandığı dikkate alınır. Bu anlamda eleştirel yöntemlerde yaygın olarak kullanılan, Erwin Panofsky tarafından oluşturulan ve geliştirilen ikonoloji ve ikonografi eleştiri yöntemi, sanat eserlerinin ele alınmasında dikkat çekici sonuçlar doğurmuştur. Bu anlamda Panofsky'nin ikonoloji ve ikonografi yöntemi bu bölümde ele alınmış ve seçilen eserler Panofsky'nin belirlemiş olduğu, ön ikonografik inceleme, ikonografik çözümleme ve ikonolojik yorum başlıkları dikkate alınarak yorumlanmıştır. Bu yöntemle sanat eserlerinin daha doğru bir biçimde değerlendirilebileceği ön görülmüştür. Bu doğrultuda yapılan sanat eseri çözümlemesi sanatçının ortaya koyduğu yapıtların görünmeyen gizemlerini ortaya çıkarmakta, bu da sanat eserinin gerçekliğini ortaya koymaktadır.
Referanslar
Can, Z. G. (2021). Erwin Panofsky’nin İkonografik ve İkonolojik Eleştiri Yöntemine Göre Kurt Schwitters’in “The Hitler Gang” Adli Yapitinin Analizi. İdil Sanat ve Dil Dergisi, 10(77), 120-129.
Geçen, F., Parsıl Ü. (2021). Sanat Eleştirisi ve Göstergebilim Çözümleme. Sanat Alanları A’dan Z’ye Sanat. Geçen, F., Aytaç, A. (edt.). Gece Kitaplığı Yayınevi.
Hasenmueller, C. (1978). Panofsky, Iconography, and Semiotics. The Journal of Aesthetics and Art Criticism, 36(3), 289-301.
Kum, Ö. (2022). 2020-2021 Yılları Arası Bülent Erkmen Afiş Tasarımlarının Erwin Panofsky’nin İkonografik ve İkonolojik Eleştiri yöntemi ile Çözümlemesi. Uluslararası Sosyal Bilimler Eğitimi Dergisi, 8(2), 344-374.
Soylu, R. (2021). Sanat Eleştirisi ve Göstergebilim Çözümleme. Sanat Alanları A’dan Z’ye Sanat. Geçen, F., Aytaç, A. (edt.). Gece Kitaplığı Yayınevi.
Soylu, R. (2022). Sanat Eseri Çözümlemeleriyle Göstergebilim, 2. Bs. Ankara: Pegem Akademi Yayınları.
Turan, C. (2021). İkonografik ve İkonolojik Sanat Eleştirisi Yöntemine Göre Salvador Dali’ni̇n “Son Akşam Yemeği Ayini” Adli Eserinin Analizi.
Özkeş, Ş. N., & Şahin, D. (2022). Erwin Panofsky’nin İkonografik ve İkonolojik Eleştiri Yöntemine Göre Diego Velazquez’in “Aynadaki Venüs” İsimli Eserinin Analizi. Sanat ve Yorum, (40), 42-48.
Görsel 1: https://www.sanatgezgini.com/umit-parsil-tuval-uzerine-karisik-teknik-anadolu-buyuleri-9921 Erişim Tarihi: 20.02.2024
Görsel 2: Kartal, K. (2020): Sanatım Dergisi, Temmuz-Ağustos-Eylül. Yıl:4 Sayı: 15. (ISSN: 2548-1320) Ankara.
Görsel 3: https://www.artsonlinegallery.com/artist/umit-parsil/ Erişim Tarihi: 19.01.2024
Görsel 4: Taşköprü, S, (2019), Hesaplanmış Sessiz Manipülasyon Yoluyla İşlenen Suçlar ve Yasal Boyut, (ISBN 978-605-80505-0-1) 1. Baskı – Mana Ajans Yayınları / Ankara
Görsel 5: Mor Sanat Galerisi 2017 Sergi Kataloğu Gümbet Bodrum / Muğla
Referanslar
Can, Z. G. (2021). Erwin Panofsky’nin İkonografik ve İkonolojik Eleştiri Yöntemine Göre Kurt Schwitters’in “The Hitler Gang” Adli Yapitinin Analizi. İdil Sanat ve Dil Dergisi, 10(77), 120-129.
Geçen, F., Parsıl Ü. (2021). Sanat Eleştirisi ve Göstergebilim Çözümleme. Sanat Alanları A’dan Z’ye Sanat. Geçen, F., Aytaç, A. (edt.). Gece Kitaplığı Yayınevi.
Hasenmueller, C. (1978). Panofsky, Iconography, and Semiotics. The Journal of Aesthetics and Art Criticism, 36(3), 289-301.
Kum, Ö. (2022). 2020-2021 Yılları Arası Bülent Erkmen Afiş Tasarımlarının Erwin Panofsky’nin İkonografik ve İkonolojik Eleştiri yöntemi ile Çözümlemesi. Uluslararası Sosyal Bilimler Eğitimi Dergisi, 8(2), 344-374.
Soylu, R. (2021). Sanat Eleştirisi ve Göstergebilim Çözümleme. Sanat Alanları A’dan Z’ye Sanat. Geçen, F., Aytaç, A. (edt.). Gece Kitaplığı Yayınevi.
Soylu, R. (2022). Sanat Eseri Çözümlemeleriyle Göstergebilim, 2. Bs. Ankara: Pegem Akademi Yayınları.
Turan, C. (2021). İkonografik ve İkonolojik Sanat Eleştirisi Yöntemine Göre Salvador Dali’ni̇n “Son Akşam Yemeği Ayini” Adli Eserinin Analizi.
Özkeş, Ş. N., & Şahin, D. (2022). Erwin Panofsky’nin İkonografik ve İkonolojik Eleştiri Yöntemine Göre Diego Velazquez’in “Aynadaki Venüs” İsimli Eserinin Analizi. Sanat ve Yorum, (40), 42-48.
Görsel 1: https://www.sanatgezgini.com/umit-parsil-tuval-uzerine-karisik-teknik-anadolu-buyuleri-9921 Erişim Tarihi: 20.02.2024
Görsel 2: Kartal, K. (2020): Sanatım Dergisi, Temmuz-Ağustos-Eylül. Yıl:4 Sayı: 15. (ISSN: 2548-1320) Ankara.
Görsel 3: https://www.artsonlinegallery.com/artist/umit-parsil/ Erişim Tarihi: 19.01.2024
Görsel 4: Taşköprü, S, (2019), Hesaplanmış Sessiz Manipülasyon Yoluyla İşlenen Suçlar ve Yasal Boyut, (ISBN 978-605-80505-0-1) 1. Baskı – Mana Ajans Yayınları / Ankara
Görsel 5: Mor Sanat Galerisi 2017 Sergi Kataloğu Gümbet Bodrum / Muğla
