Sürdürülebilir Yapı Tasarımı
Özet
Teknolojinin gelişmesiyle birlikte üretim-tüketim hızındaki ivmelenme dünyadaki kaynakların savurganca tüketimine neden olmuştur. Enerji ihtiyacının büyük bir oranının fosil yakıtları üzerinden sağlanması küresel ısınma ve kirliliğe neden olarak birçok çevresel sorununun ortaya çıkmasına neden olmuştur. Ayrıca oluşumu çok uzun yıllar süren fosil yakıtların, geleceğin enerji ihtiyacına cevap veremeyeceği ortaya konulmuştur. Bu durum sürdürülebilirlik için yeni enerji kaynaklarına başvurulması durumunu gündeme getirmiştir. Çevresel sorunlar ile mücadelede ulusal ve uluslararası birçok çalışma yapılarak inşaat sektörünün doğal kaynakların tüketiminde ve küresel ısınmanın yaşanmasında baş aktörlerden biri olduğu ispatlanmıştır. Bu süreçten sonra yapı endüstrisi üzerine düşen sorumlulukları yerine getirerek sürdürülebilir teknolojileri araştırmaya ve uygulamaya başlamıştır. Çalışmanın amacı küresel ısınma ve iklim krizi gibi çevresel sorunlar ile mücadelede yapı sektörünün sürdürülebilir yapım sistemlerini benimseyerek ciddi boyutta başarı elde edebileceğini ortaya koymaktır. Çalışma kapsamında öncelikle sürdürülebilir kalkınma kavramı çevresel, sosyal ve ekonomik boyutuyla ele alınmıştır. Daha sonrasında sürdürülebilir yapı tasarımı etkin kaynak yönetimi, yapılarda yaşam döngüsü tasarımı ve biyolojik yapı tasarımı olarak geçen üç ana ilke üzerinden irdelenmiştir. Bu üç ilke kapsamında hangi stratejilerin ve yöntemlerin kullanılabileceği ortaya konmuştur. Son olarak ise Dünya Yeşil Bina Konseyine üyeliği olan ülkelerce kabul gören sürdürülebilir sertifikasyon sistemleri incelenmiştir. Sonuç olarak yapı sektörünün enerjiyi, suyu, malzemeyi ve doğal alanları etkin kullanarak, sürdürülebilir yapı yaşam döngüsü modelini benimseyerek ve biyolojik yapı tasarımının gözeterek sürdürülebilir kalkınma adına ciddi katkılar sağlayacağı ortaya konmuştur.
Referanslar
Ashford, P. (1998). Assessment Of Potential For The Saving Of Carbon Dioxide Emissions İn European Building Stock. Bristol: Caleb Management Services.
Ashford, P. (1999). The Cost Implications of Energy Efficiency Measures in the Reduction of Carbon Dioxide Emissions From European Building Stock. Bristol: Caleb Management Services.
Bourdeau, L. (1999). National Report: Sust. Development and future of Const. in France. Centre Scıentıfıque Et Technıque Du Bâtıment.
Cebeci, N. (2005). Enerji Tasarrufu ve Mimar. Ege Üniv. Güneş Enerjisi Enst. 4. Yenilenebilir Enerjiler Sempozyumu ve Sanayi Sergisi Bildirisi. İzmir.
Chastaş, P., Theodosiou, T. ve Bikas, D. (2016). Embodied energy in residential buildings-towards the nearly zero energy building: A literature review. Building and Environment. 105, s. 267-282.
Che-Ani, A.I., Shaari, N., Sairi, A., Zain, M.F.M. ve Tahir, M.M.(2009). Rainwater Harvesting as an Alternative Water Supply in the Future, EU Journal of Scientific Research., 34(1), 132-140.
Cole, M.ve Driscoll, T. (2014) The lighting revolution: If we were experts before, we’renovices now, IEEE Transactions on Industry Applications. 50(2), 1509-1520. doi:10.1109/TIA.2013.2288210
Çakır, G. (2011). Sürdürülebilir Mimarlık Bağlamında Yüksek Yapıların İrdelenmesi, Y.L. Tezi, MSGSÜ Fen Bil. Enst., İstanbul.
Çakır, G. (2012). Sürdürülebilir Kalkınma Adına İklim Değişikliğinin Küresel Ölçekte İrdelenmesi, GreenAge II.Uluslararası Sempozyum Bildiriler Kitabı, 26-27 Nisan 2012.
Çakır, G. ve Boduroğlu, Ş. (2012). Sürdürülebilir Kalkınma Açısından Yapısal Atıkların Geri Dönüşümünün Önemi, 2.Proje ve Yapım Yönetimi Kong., 13-16 Eylül, İzmir Yüksek Tek.Enst.,Urla.
Çakır Kıasıf, G. ve Selçuk, E. (2018). Yeşillendirilmiş Konut Cephelerin Kentlerin Çevresel Kalkınmasına Etkisi, I. Konut Kurultayı, YTÜ Mimarlık Fak., 10-11 Mayıs 2018, İstanbul.
Çakır Kıasıf, G. (2020). Su Yönetimi ve Yapı Endüstrisindeki Su Etkin Otel Tasarımları, Uluslararası Hakemli Tasarım ve Mimarlık Dergisi, Sayı:19, 97-133.
Çakır Kıasıf, G. (2021). The Importance of Activate Daylighting Systems For Energy Efficiency, IArcSAS (1st), Symposium Proceedings , 27-29 October, Isparta-Turkey.
Demir, H., Çıracı, G., Kaya, R. ve Ünver, Ü. (2020). Aydınlatmada Enerji Verimliliği: Yalova Üniv. Müh. Fak. Durum Değerlendirmesi, Uludağ Üniv. Müh. Fak. Derg., 25(3), 1637-1652.
Duru, M.O ve Koç, İ. (2021). Sürdürülebilir Yapı Üretiminde Yaşam Döngüsü Değerlendirme (LCA) Hesaplamalarının Yapı Bilgi Modellemesi (BIM) ile Entegrasyonuna Yönelik Bir Araştırma. STAR - Sanat ve Tasarım Araştırmaları Dergisi, 2(3), 107-121.
Ekinci, C. E. (2024). Building Certification Methods and a Proposed New Method: Bioharmological Conformity Assessment, Journal of the Fac. of Engineering and Arch. of Gazi Univ., 39:2, 717-728.
Erdede, S.B., Erdede, B. ve Bektaş, S. (2014). Sürdürülebilir Yeşil Binalar ve Sertifika Sistemlerinin Değerlendirilmesi, 5.Uzaktan Algılama-CBS Sempozyumu, 14-17 Ekim, İstanbul.
Erengezgin, Ç. (2005). Enerji Mimarlığı. Ege Üniv. Güneş Enerjisi Enst. 4. Yenilenebilir Enerjiler Sempozyumu ve Sanayi Sergisi Bildiri Özetleri, 47-48.
EURIMA-European Insulation Manufacturers Association. (2005). Taking The Next Step Towards Energy Efficient Buildings Leaflet on EURIMA's Recommendations for İmproving The Energy Performance of Buildings Directive.
Frey, H. (1999). Designing the city: Towards a More Sustainable Urban Form. E and FN Spon Press, New York.
Göktekin, E. (2022). Sürdürülebilir Mimaride Kullanılan Pasif Sistemler, Cinius Yayınları, İstanbul.
Gündüz, M. F. ve İlerisoy, Z.Y. (2021). Fotovoltaik Panel Sistemlerin Yüksek Yapılarda Cephe Uygulamaları Üzerinden Değerlendirilmesi, Middle East Intl. Conference on Contemporary Scientific Studies-V, 27-28 Mart, Ankara, Vol.3- 357-373.
Hart, M. (1999). The guide to sustainable community ındicators (2. Baskı). North Andover: Hart Environmental Data.
Ilgın, H. E. ve Günel, M. H. (2007). The role of aerodynamic modifications in the form of tall buildings against wind excitation. Metu JFA, 2, 17-25.
IWU-Institut Wohnen und Umwelt. (1994). Empirische Überprüfung Der Möglichkeiten Und Kosten, im Gebäudebestand und Bei Neubauten Energie Einzusparen und Die Energieeffizienz zu Steigern, Darmstadt: IWU.
Jaglarz, A. (2015). Sustainable Development in the Concepts of Modern Bathrooms, 6th International Conference on Applied Human Factors and Ergonomics and the Affiliated Conferences, Procedia Manufacturing 3, 1638-1645.
Karahan, A. (2011). Gri Suyun Değerlendirilmesi. IX. Ulusal Tesisat Mühendisliği Kongresi, 1155-1164.
Karanfil, G., Göçen, B., İnanç, F., Karayel, H.C.ve Ünver, Ü. (2021). Evsel Kojenerasyon Sistemleri. Avrupa Bilim ve Tek. Dergisi, (25), 198-206.
Kibert, C. J. (1994). Final session of First International Conference of CIB TG16 on Sustainable Construction, Tampa, Florida.
Koç, İ., Duru, M.O. ve Dinçer, S.G. (2022). Yapılarda Gömülü ve Kullanım Enerjisi Kavramlarının Yaşam Döngüsü Değerlendirmesi (YDD) Metodolojisiyle İrdelenmesi. bab Journal of FSMVU Faculty of Architecture and Design. 3 (1), s. 55-69.
Kölper, C.,Bergbauer, W., Straßburg, M., &Linder, N. (2011). Die Licht (r)evolution. weiße LEDs fürdie allgeme in beleuchtung, Physik in Unserer Zeit, 42(2), 92-98. doi:10.1002/piuz.201001258
Mahamadu, A.M., Baffour Awuah, K. Ve Booth, C.A. (2016). Principles of Sustainability and Life Cycle Analysis, Sustainability of Contruction Material (Ed. Khatib, J.M.), Woodhead Publishing Series in Civil and Structural Engineering, Second Edition, UK.
Oğuz, O. (2007). Akıllı Bina Kavramı ve Akıllı Bina Değerlendirme Metotları”, Y.L. Tezi, İTÜ Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul, 4-40.
Ortiz, O., Castells, F. ve Sonnemann, G. (2009). Sustainability in the construction industry : A Review of Recent Developments Based on LCA. Contr. Build. Mater. 23, 29-39.
Özcan, K. (2016). Kent Planlamada Sürdürülebilirlik Gündemi: Bir Kavramsallaştırma Denemesi, Avrasya Terim Dergisi, 4(2): 7-17.
Özdemir, B.B. (2005). Sürdürülebilir Çevre için Binaların Enerji Etkin Pasif Sistemler olarak Tasarlanması, Yüksek Lisans Tezi, İTÜ Fen Bil. Enst., İstanbul.
Özmehmet, E. (2007). Avrupa ve Türkiye’deki Sürdürülebilir Mimarlık Anlayışına Eleştirel Bir Bakış, Journal of Yasar University, 2(7), 809-826.
Özmehmet, D.E. (2008). Dünyada ve Türkiye’de Sürdürülebilir Kalkınma Yaklaşımları, Yaşar Üniv. E-Dergisi, 3(12), 1853-1876. https://doi.org/10.19168/jyu.48930
Pérez–Urrestarazu, Fernández–Cañero, R., Franco– Salas, A. ve Egea, G. (2015). Vertical greening systems and sustainable cities. Journal of Urban Technology. 22 (4): 65–85.
Poon, S.T.F. (2021). Strategising Ergonomics Sustainability: Reviewing Passive Design Approaches and Its Applications for Humane Design, HFEJ, Vol.6(2):88-10
Pradhan, R., Sahoo, J. (2019) Smart Rainwater Management: New Technologies and Innovation, Smart Urban Development, Vito Bobek, Intech Open. doi:10.5772/intechopen. 86336
Ruckelshaus, W. D. (1989). Toward a sustainable world. Scientific American, 261(3), 66-175.
Salihoğlu, G., Poroy, Z. Ve Salihoğlu, N. K. (2019). Kentsel Atık Yönetiminde Yaşam Döngüsü Değerlendirmesi: Bursa Analizi, Pamukkale Üniv. Müh. Bilimleri Dergisi, 25(6), 692-699.
Satori, I. ve Hestnes, A.G. (2007). Energy Use in the Life Cycle of Conventional and Low Energy Buildings: A Review Article. Energy Build, 39, 249-257.
Sev, A. (2009). Sürdürülebilir Mimarlık, YEM Yayın, İstanbul.
Shahamat, H. (2014). Formal Sustainability in Traditional Architecture of Iran According To Five Principles of Traditional Architecture of Iran, Journal of Applied Environmental and Biological Sciences , 4(1),100-110.
Solakoğlu, S. ve Çakır Kıasıf, G. (2021). Mobil Konutlarda Suyun Etkin Kullanımının Su Yönetimi Açısından Değerlendirilmesi. Mimarlık ve Yaşam Dergisi, 6(3), 1017-1032.
Şenkal Sezer, F. (2015). Kullanıcı Memnuniyetinin Konfor Koşulları Açısından Değerlendirilmesi: Bir Eğitim Binası Örneği, Trakya University Journal of Engineering Sciences, 16 (1): 11-19.
Üstün, G. E. ve Tırpancı, A. (2015). Gri Suyun Arıtımı ve Yeniden Kullanımı, Uludağ Üniv. Müh. Fak. Dergisi, Cilt: 20, Sayı:2, Bursa.
Üstün, G. E., Can, T. ve Küçük, G. (2020). Binalarda Yağmur Suyu Hasadı, Uludağ Üniv. Müh. Fak. Dergisi, Cilt: 25, Sayı:3, Bursa
Vanegas, J.A., DuBose, J.R., Pearce A.R. (1998). Sustainable Technologies for the Building
Construction Industry, Proceedings of the Symposium on Design for the Global Environment, 2-4 Nov., GA, 50-66, Atlanta.
WCED. (1987). Report of the World Commission on Environment and Development: Our Common Future. Oxford: Oxford Univ Press.
WGSC-Working Group for Sustainable Construction. (2004). Working Group Sustainable Const. Methods and Tech. Final Report.
Yükselen, M. (2018). Ankara ilindeki konutlarda aydınlatma teknolojisi tercihleri, Yüksek Lisans Tezi, Hacettepe Üniversitesi, Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı, Ankara.
Referanslar
Ashford, P. (1998). Assessment Of Potential For The Saving Of Carbon Dioxide Emissions İn European Building Stock. Bristol: Caleb Management Services.
Ashford, P. (1999). The Cost Implications of Energy Efficiency Measures in the Reduction of Carbon Dioxide Emissions From European Building Stock. Bristol: Caleb Management Services.
Bourdeau, L. (1999). National Report: Sust. Development and future of Const. in France. Centre Scıentıfıque Et Technıque Du Bâtıment.
Cebeci, N. (2005). Enerji Tasarrufu ve Mimar. Ege Üniv. Güneş Enerjisi Enst. 4. Yenilenebilir Enerjiler Sempozyumu ve Sanayi Sergisi Bildirisi. İzmir.
Chastaş, P., Theodosiou, T. ve Bikas, D. (2016). Embodied energy in residential buildings-towards the nearly zero energy building: A literature review. Building and Environment. 105, s. 267-282.
Che-Ani, A.I., Shaari, N., Sairi, A., Zain, M.F.M. ve Tahir, M.M.(2009). Rainwater Harvesting as an Alternative Water Supply in the Future, EU Journal of Scientific Research., 34(1), 132-140.
Cole, M.ve Driscoll, T. (2014) The lighting revolution: If we were experts before, we’renovices now, IEEE Transactions on Industry Applications. 50(2), 1509-1520. doi:10.1109/TIA.2013.2288210
Çakır, G. (2011). Sürdürülebilir Mimarlık Bağlamında Yüksek Yapıların İrdelenmesi, Y.L. Tezi, MSGSÜ Fen Bil. Enst., İstanbul.
Çakır, G. (2012). Sürdürülebilir Kalkınma Adına İklim Değişikliğinin Küresel Ölçekte İrdelenmesi, GreenAge II.Uluslararası Sempozyum Bildiriler Kitabı, 26-27 Nisan 2012.
Çakır, G. ve Boduroğlu, Ş. (2012). Sürdürülebilir Kalkınma Açısından Yapısal Atıkların Geri Dönüşümünün Önemi, 2.Proje ve Yapım Yönetimi Kong., 13-16 Eylül, İzmir Yüksek Tek.Enst.,Urla.
Çakır Kıasıf, G. ve Selçuk, E. (2018). Yeşillendirilmiş Konut Cephelerin Kentlerin Çevresel Kalkınmasına Etkisi, I. Konut Kurultayı, YTÜ Mimarlık Fak., 10-11 Mayıs 2018, İstanbul.
Çakır Kıasıf, G. (2020). Su Yönetimi ve Yapı Endüstrisindeki Su Etkin Otel Tasarımları, Uluslararası Hakemli Tasarım ve Mimarlık Dergisi, Sayı:19, 97-133.
Çakır Kıasıf, G. (2021). The Importance of Activate Daylighting Systems For Energy Efficiency, IArcSAS (1st), Symposium Proceedings , 27-29 October, Isparta-Turkey.
Demir, H., Çıracı, G., Kaya, R. ve Ünver, Ü. (2020). Aydınlatmada Enerji Verimliliği: Yalova Üniv. Müh. Fak. Durum Değerlendirmesi, Uludağ Üniv. Müh. Fak. Derg., 25(3), 1637-1652.
Duru, M.O ve Koç, İ. (2021). Sürdürülebilir Yapı Üretiminde Yaşam Döngüsü Değerlendirme (LCA) Hesaplamalarının Yapı Bilgi Modellemesi (BIM) ile Entegrasyonuna Yönelik Bir Araştırma. STAR - Sanat ve Tasarım Araştırmaları Dergisi, 2(3), 107-121.
Ekinci, C. E. (2024). Building Certification Methods and a Proposed New Method: Bioharmological Conformity Assessment, Journal of the Fac. of Engineering and Arch. of Gazi Univ., 39:2, 717-728.
Erdede, S.B., Erdede, B. ve Bektaş, S. (2014). Sürdürülebilir Yeşil Binalar ve Sertifika Sistemlerinin Değerlendirilmesi, 5.Uzaktan Algılama-CBS Sempozyumu, 14-17 Ekim, İstanbul.
Erengezgin, Ç. (2005). Enerji Mimarlığı. Ege Üniv. Güneş Enerjisi Enst. 4. Yenilenebilir Enerjiler Sempozyumu ve Sanayi Sergisi Bildiri Özetleri, 47-48.
EURIMA-European Insulation Manufacturers Association. (2005). Taking The Next Step Towards Energy Efficient Buildings Leaflet on EURIMA's Recommendations for İmproving The Energy Performance of Buildings Directive.
Frey, H. (1999). Designing the city: Towards a More Sustainable Urban Form. E and FN Spon Press, New York.
Göktekin, E. (2022). Sürdürülebilir Mimaride Kullanılan Pasif Sistemler, Cinius Yayınları, İstanbul.
Gündüz, M. F. ve İlerisoy, Z.Y. (2021). Fotovoltaik Panel Sistemlerin Yüksek Yapılarda Cephe Uygulamaları Üzerinden Değerlendirilmesi, Middle East Intl. Conference on Contemporary Scientific Studies-V, 27-28 Mart, Ankara, Vol.3- 357-373.
Hart, M. (1999). The guide to sustainable community ındicators (2. Baskı). North Andover: Hart Environmental Data.
Ilgın, H. E. ve Günel, M. H. (2007). The role of aerodynamic modifications in the form of tall buildings against wind excitation. Metu JFA, 2, 17-25.
IWU-Institut Wohnen und Umwelt. (1994). Empirische Überprüfung Der Möglichkeiten Und Kosten, im Gebäudebestand und Bei Neubauten Energie Einzusparen und Die Energieeffizienz zu Steigern, Darmstadt: IWU.
Jaglarz, A. (2015). Sustainable Development in the Concepts of Modern Bathrooms, 6th International Conference on Applied Human Factors and Ergonomics and the Affiliated Conferences, Procedia Manufacturing 3, 1638-1645.
Karahan, A. (2011). Gri Suyun Değerlendirilmesi. IX. Ulusal Tesisat Mühendisliği Kongresi, 1155-1164.
Karanfil, G., Göçen, B., İnanç, F., Karayel, H.C.ve Ünver, Ü. (2021). Evsel Kojenerasyon Sistemleri. Avrupa Bilim ve Tek. Dergisi, (25), 198-206.
Kibert, C. J. (1994). Final session of First International Conference of CIB TG16 on Sustainable Construction, Tampa, Florida.
Koç, İ., Duru, M.O. ve Dinçer, S.G. (2022). Yapılarda Gömülü ve Kullanım Enerjisi Kavramlarının Yaşam Döngüsü Değerlendirmesi (YDD) Metodolojisiyle İrdelenmesi. bab Journal of FSMVU Faculty of Architecture and Design. 3 (1), s. 55-69.
Kölper, C.,Bergbauer, W., Straßburg, M., &Linder, N. (2011). Die Licht (r)evolution. weiße LEDs fürdie allgeme in beleuchtung, Physik in Unserer Zeit, 42(2), 92-98. doi:10.1002/piuz.201001258
Mahamadu, A.M., Baffour Awuah, K. Ve Booth, C.A. (2016). Principles of Sustainability and Life Cycle Analysis, Sustainability of Contruction Material (Ed. Khatib, J.M.), Woodhead Publishing Series in Civil and Structural Engineering, Second Edition, UK.
Oğuz, O. (2007). Akıllı Bina Kavramı ve Akıllı Bina Değerlendirme Metotları”, Y.L. Tezi, İTÜ Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul, 4-40.
Ortiz, O., Castells, F. ve Sonnemann, G. (2009). Sustainability in the construction industry : A Review of Recent Developments Based on LCA. Contr. Build. Mater. 23, 29-39.
Özcan, K. (2016). Kent Planlamada Sürdürülebilirlik Gündemi: Bir Kavramsallaştırma Denemesi, Avrasya Terim Dergisi, 4(2): 7-17.
Özdemir, B.B. (2005). Sürdürülebilir Çevre için Binaların Enerji Etkin Pasif Sistemler olarak Tasarlanması, Yüksek Lisans Tezi, İTÜ Fen Bil. Enst., İstanbul.
Özmehmet, E. (2007). Avrupa ve Türkiye’deki Sürdürülebilir Mimarlık Anlayışına Eleştirel Bir Bakış, Journal of Yasar University, 2(7), 809-826.
Özmehmet, D.E. (2008). Dünyada ve Türkiye’de Sürdürülebilir Kalkınma Yaklaşımları, Yaşar Üniv. E-Dergisi, 3(12), 1853-1876. https://doi.org/10.19168/jyu.48930
Pérez–Urrestarazu, Fernández–Cañero, R., Franco– Salas, A. ve Egea, G. (2015). Vertical greening systems and sustainable cities. Journal of Urban Technology. 22 (4): 65–85.
Poon, S.T.F. (2021). Strategising Ergonomics Sustainability: Reviewing Passive Design Approaches and Its Applications for Humane Design, HFEJ, Vol.6(2):88-10
Pradhan, R., Sahoo, J. (2019) Smart Rainwater Management: New Technologies and Innovation, Smart Urban Development, Vito Bobek, Intech Open. doi:10.5772/intechopen. 86336
Ruckelshaus, W. D. (1989). Toward a sustainable world. Scientific American, 261(3), 66-175.
Salihoğlu, G., Poroy, Z. Ve Salihoğlu, N. K. (2019). Kentsel Atık Yönetiminde Yaşam Döngüsü Değerlendirmesi: Bursa Analizi, Pamukkale Üniv. Müh. Bilimleri Dergisi, 25(6), 692-699.
Satori, I. ve Hestnes, A.G. (2007). Energy Use in the Life Cycle of Conventional and Low Energy Buildings: A Review Article. Energy Build, 39, 249-257.
Sev, A. (2009). Sürdürülebilir Mimarlık, YEM Yayın, İstanbul.
Shahamat, H. (2014). Formal Sustainability in Traditional Architecture of Iran According To Five Principles of Traditional Architecture of Iran, Journal of Applied Environmental and Biological Sciences , 4(1),100-110.
Solakoğlu, S. ve Çakır Kıasıf, G. (2021). Mobil Konutlarda Suyun Etkin Kullanımının Su Yönetimi Açısından Değerlendirilmesi. Mimarlık ve Yaşam Dergisi, 6(3), 1017-1032.
Şenkal Sezer, F. (2015). Kullanıcı Memnuniyetinin Konfor Koşulları Açısından Değerlendirilmesi: Bir Eğitim Binası Örneği, Trakya University Journal of Engineering Sciences, 16 (1): 11-19.
Üstün, G. E. ve Tırpancı, A. (2015). Gri Suyun Arıtımı ve Yeniden Kullanımı, Uludağ Üniv. Müh. Fak. Dergisi, Cilt: 20, Sayı:2, Bursa.
Üstün, G. E., Can, T. ve Küçük, G. (2020). Binalarda Yağmur Suyu Hasadı, Uludağ Üniv. Müh. Fak. Dergisi, Cilt: 25, Sayı:3, Bursa
Vanegas, J.A., DuBose, J.R., Pearce A.R. (1998). Sustainable Technologies for the Building
Construction Industry, Proceedings of the Symposium on Design for the Global Environment, 2-4 Nov., GA, 50-66, Atlanta.
WCED. (1987). Report of the World Commission on Environment and Development: Our Common Future. Oxford: Oxford Univ Press.
WGSC-Working Group for Sustainable Construction. (2004). Working Group Sustainable Const. Methods and Tech. Final Report.
Yükselen, M. (2018). Ankara ilindeki konutlarda aydınlatma teknolojisi tercihleri, Yüksek Lisans Tezi, Hacettepe Üniversitesi, Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı, Ankara.
