Dış Duvarın Cepheye Dönüşümü
Özet
Bir bina, temel, döşeme, merdivenler, duvar ve çatı gibi yapı elemanlarından oluşmaktadır. Temel, binanın tüm yükünü sağlam zemine aktarırken döşemeler yatay taşıyıcı olarak görev almakta ve yatayda mekânları sınırlamaktadır. Düşey sirkülasyon elemanı olan merdivenler de yük taşımaktadır. Duvarlar, hem yük taşımakta hem de mekânları düşeyde sınırlandırmakta olan taşıyıcı ya da bölücü olarak yapıda yer alabilmektedir. Çatı ise yapıyı kar, yağmur, sıcak ve soğuk gibi hava etkilerden korumaktadır. Duvarlar yapısal görevlerinin yanı sıra günümüzde önemli tasarım nesneleridir. Düşey yapı elemanı olan duvarlar hem iç mekânda hem de iç-dış arakesitinde yer alabilmektedir. Duvarlar, yük taşıma özellikleri ve malzeme türü açısından çeşitlilik göstermektedir. Dış duvarların bölücü ve/ veya taşıyıcı olmalarının yanında ses, ısı izolasyonu sağlama, güvenlik vb. dış etkenlere karşı koruma görevi bulunurken iç duvarlar bölücü ve/veya taşıyıcı özellik gösterebilmektedir. Yapının yapım tekniği ve malzemesindeki gelişmeler, cephenin kavram, tasarım ve yapımında dönüşümlere sebep olmuştur. Cephenin günümüzdeki yeri sorgulanırken, dönüşümün kavranabilmesi adına bir binada yapı elemanı olarak duvarın tasarım, taşıma, güvenlik, fiziki, malzeme gibi yönlerinin irdelenmesi gerekmektedir. Dış duvarın cepheye dönüşüm sürecinde; kavram, tasarım ve yapım ile ilgili yaşanan gelişmelerin gelecekte de devam edeceği açıktır. Bu kapsamda hem taşıyıcı hem de bölücü duvarlar açısından uyulması gereken kurallara özen gösterilmesi, varsa eksiklerin saptanarak yeniden düzenlenmesi gerekmektedir. Böylece oluşabilecek hasarlar en aza indirilerek can ve mal kaybının önlenmesi önem arz etmektedir.
Referanslar
Ambrose, G., Harris, P. & Stone, S. (2010). Görsel mimarlık sözlüğü. (Çev: Neslihan Şık) Literatür Yayıncılık, İstanbul.
Arpacıoğlu Ü. (2004). Cephe yangınları ve cephe kaplamalarının yangın güvenliği açısından değerlendirilmesi. in 1. Ulusal Çatı ve Cephe Kaplamalarında Çağdaş Malzeme ve Teknolojiler Sempozyumu, Çatıder.
Arup, L. S. & Arup I. S. (2018). High rise buildings with combustible exterior wall assemblies: Fire risk assessment tool,” NFPA Research, February.
Bayülke N. (2001). Depreme dayanıklı betonarme ve yığma yapı tasarımı. İzmir İMO, İzmir.
Brock, L. (2005). Designing the exterior wall. An Architectural Guide to the Vertical Envelope. New Jersey, Canada.
Nashed. F. (1996). Time saver details for exterior wall design. NewYork, USA.
Ching, F. D. K. (1987). Interior design. Illustrated John Wiley & Son, New York.
Ching, F.D.K. & Adams, C. (2008). Çizimlerle bina yapım rehberi. (Çev. Tağmat, T.S.) Yem Yayınları, No 119.
Fleming. E. (2005). Construction technology. an illustrated introduction. Oxford, UK.
Foster, J. S. & Greeno, R. (2007). Structure and fabric. Part 1. NewYork, USA.
Galli U. (2011). Seismic behaviour of curtain wall facades. Doktorate Thesis, Politecnico Di Milano University, Milano.
Güvenli Ö, 2006. Tarihsel süreç içinde malzeme cephe ilişkisi ve giydirme cepheler. Yıldız Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul.
Han, R., Zhu, G. & Zhang, G. (2013). Experiment study on the ignition point of XPS foam plastics. Procedia Engineering, 52, 131-136.
Hasol, D. (2002). Ansiklopedik mimarlık sözlüğü. Yapı Endüstri Merkezi Yayınları, İstanbul.
İnan T. & Başaran T. (2013). Çift cidarlı cephelerdeki etkin mimari tasarım kararları. SAÜ. Fen Bil. Der. 17. Cilt, 3. Sayı, s. 427-436.
İnan T. & Başaran T. (2014). Çift Cidarlı Cepheler Üzerine Bir Araştırma. Megaron Dergisi, 9(2):132-142.
İstegün B. (2018). Kompozit sismik kumaş ile güçlendirilmiş taşıyıcı duvar elemanlarının üç noktalı kesme deneyleri ile performanslarının değerlendirilmesi. Sakarya Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Sakarya.
Kılıç A. (2012). Cephe kaplamaları ve yangın güvenliği. Yangın ve güvenlik, vol. 152, pp. 8–12.
Lamberto, M. & Cancelliere, P. (2013). The italian national guidelines for the fire safety of facades. 1st International Seminar for Fire Safety of Facades, Paris.
Lilargem Rocha, D., Tambara Júnior, L. U. D., Marvila, M. T., Pereira, E. C., Souza, D., & de Azevedo, A. R. G. (2022). A Review of the Use of Natural Fibers in Cement Composites: Concepts, Applications and Brazilian History. Polymers, 14(10), 2043.
Loncour, X., Deneyer, A., Blasco, M., Flament, G. & Wouters, P. (2004) Ventilated double skin façades. Belgian Building Research Institute (BBRI), Contributed Report 03.
Llewelyn, R. & Petty, D., J. (1960). Building elements, The Architectural Press, London.
Lyons, A. (2014). Materials for architects and builders. Routledge.
NBC 203, 2015. Guidelines for earthquake resistant building construction: low strength masonry. Nepal National Building Code, Government of Nepal.
Öke, A. (1991). Yüksek binalarda giydirme cepheler. Giydirme Cepheler Sempozyumu, Y.E.M., İstanbul.
Özer, B. (2004). Kültür sanat mimarlık. Yapı Yayın, Dördüncü Baskı, İstanbul.
Parlak Biçer, Z. Ö. (2007). Giydirme Cephe Ders Notu.
Saelens, D., Roels, S. & Hens, H. (2008). Strategies to improve the energy performance of multiple-skin facades. Building and Environment, vol. 43, no. 4, April, pp. 638-650.
Schmid Fabian C. (2015). Methodological and systematic design of future façade solutions, Springer.
Stone W. C. (1997). Electromagnetic signal attenuation in construction materials. NISTIR 6055, NIST Construction Automation Program Report No.3, Building and Fire Research Laboratory, National Institute of Standards and Technology.
Thiss-Evensen T. (1946). Archetypes in architecture. Oxford University Press, Oxford.
Toydemir, N., Gürdal, E. & Tanaçan, L. (2004). Yapı elemanı tasarımında malzeme, Literatür Yayınları, İstanbul.
Türkçü, H. Ç. (2004). Yapım. Birsen Yayınları, İstanbul.
Türkçü, H. Ç. (2009). Yapım ilkeler-malzemeler-yöntemler-çözümler. İstanbul: Birsen Yayınevi.
Uygunoğlu, T., Güneş, İ., Çalış, M. & Özgüven, S. (2015). EPS ve XPS malzemeleriyle yapılan mantolamaların yangın sırasındaki davranışlarının araştırılması. Politeknik dergisi, 18 (1), 21-28.
Yaman M. (2018). Cephe yangın güvenlik önlemleri ve mevzuatlar. Yüksek Lisans Tezi. Gazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
URL-1 < https://www.shutterstock.com/tr/image-illustration/ modern -white-kitchen-interior-3d-rendering-2014758422/ ID: 2014758422 /erişim tarihi 05.08.2023>
URL-2 < https://www.shutterstock.com/tr/image-photo/modern-bedroom-white-walls-parquet-wooden-1186551118/ ID: 1186551118 / erişim tarihi 05.08.2023>
URL-3 < https://www.shutterstock.com/tr/image-photo/vladimir-palace-last-imperial-be-constructed-538217725/ ID: 538217725 / erişim tarihi 15.08.2023>
URL-4 < https://www.shutterstock.com/tr/image-photo/florence-italy-august-31-2011-church-2320776025/ ID: 2320776025 / erişim tarihi 02.09.2023>
URL-5 < https://www.shutterstock.com/tr/image-photo/munich-germany-august-3-2017-exterior-707001109/ ID: 707001109 / erişim tarihi 02.03.2023>
URL-6 < https://www.shutterstock.com/tr/image-photo/shanghai-china-september-14-2010-united-697430617/ ID: 697430617 / erişim tarihi 05.03.2023>
URL-7 < https://www.shutterstock.com/tr/image-photo/ankara turkeydecember-01-2018-faculty-language-history-1247995816 / ID: 1247995816 / erişim tarihi 10.09.2023>
URL-8 < https://www.shutterstock.com/tr/image-photo/ronchamp-france-10-11-2019-our-1582667530/ ID: 1582667530 / erişim tarihi 10.09.2023>
URL-9 < https://www.shutterstock.com/tr/image-photo/germany-june-30-2023-stadttor-skyscraper-2325063091/ ID: 2325063091 / erişim tarihi 20.09.2023>
URL-10 < https://www.shutterstock.com/tr/image-photo/ankara-turkey-may-4-2019-wide-1391167940/ ID: 1391167940 / erişim tarihi 22.09.2023>
URL-11 < https://www.shutterstock.com/tr/image-photo/mont pellier-france-may-31-2017-pierresvives-1052878883/ ID: 1052878883/ erişim tarihi 22.09.2023>
URL-12 < https://www.shutterstock.com/tr/image-photo/paris-france-march-18-2013-arab-245120059/ ID: 245120059 / erişim tarihi 03.10.2023>
URL-13 < https://www.shutterstock.com/tr/image-photo/paris-ile-de-france-4th-juin-2319537497/ ID: 2319537497 / erişim tarihi 03.10.2023>
URL-14 < https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2007/03/ 200703 06-3.htm / erişim tarihi 19.09.2023>
URL-15 < https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2018/03/ 201803 18M1-2.htm / erişim tarihi 19.09.2023>
URL-16 < https://www.shutterstock.com/tr/image-photo/antakya-hatay-turkey-february-8th-2023-2261411697/ ID: 2261411697/ erişim tarihi 25.10.2023>
URL-17 < https://www.shutterstock.com/tr/image-photo/antakya-hatay-turkey-february-8th-2023-2261303625 ID: 2261303625 / erişim tarihi 25.10.2023>
URL-18< https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2007/12/ 200712 19-2.htm / erişim tarihi 19.09.2023>
URL-19 < https://www.shutterstock.com/tr/image-photo/fire-residential-building-kiev-379205551/ ID: 379205551/ erişim tarihi 18.10.2023>
URL-20 < https://www.shutterstock.com/tr/image-photo/fire-on-balcony-multistorey-building-black-1779696128/ ID: 1779696128 / erişim tarihi 05.10.2023>
URL-21 < https://www.archdaily.com/catalog/us/products/ 28592/ custom-solar-facadessolarlab/ erişim tarihi 06.11.2023>
URL-22 < https://www.shutterstock.com/tr/image-photo/seoul-south-korea-july-9-2022-2319929317/ ID: 2319929317 / erişim tarihi 06.11.2023>
URL-23 < https://www.shutterstock.com/tr/image-photo/calgary-alberta-december-21-2018-calgarys-1265520916/ ID: 1265520916 / erişim tarihi 11.10.2023>
Referanslar
Ambrose, G., Harris, P. & Stone, S. (2010). Görsel mimarlık sözlüğü. (Çev: Neslihan Şık) Literatür Yayıncılık, İstanbul.
Arpacıoğlu Ü. (2004). Cephe yangınları ve cephe kaplamalarının yangın güvenliği açısından değerlendirilmesi. in 1. Ulusal Çatı ve Cephe Kaplamalarında Çağdaş Malzeme ve Teknolojiler Sempozyumu, Çatıder.
Arup, L. S. & Arup I. S. (2018). High rise buildings with combustible exterior wall assemblies: Fire risk assessment tool,” NFPA Research, February.
Bayülke N. (2001). Depreme dayanıklı betonarme ve yığma yapı tasarımı. İzmir İMO, İzmir.
Brock, L. (2005). Designing the exterior wall. An Architectural Guide to the Vertical Envelope. New Jersey, Canada.
Nashed. F. (1996). Time saver details for exterior wall design. NewYork, USA.
Ching, F. D. K. (1987). Interior design. Illustrated John Wiley & Son, New York.
Ching, F.D.K. & Adams, C. (2008). Çizimlerle bina yapım rehberi. (Çev. Tağmat, T.S.) Yem Yayınları, No 119.
Fleming. E. (2005). Construction technology. an illustrated introduction. Oxford, UK.
Foster, J. S. & Greeno, R. (2007). Structure and fabric. Part 1. NewYork, USA.
Galli U. (2011). Seismic behaviour of curtain wall facades. Doktorate Thesis, Politecnico Di Milano University, Milano.
Güvenli Ö, 2006. Tarihsel süreç içinde malzeme cephe ilişkisi ve giydirme cepheler. Yıldız Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul.
Han, R., Zhu, G. & Zhang, G. (2013). Experiment study on the ignition point of XPS foam plastics. Procedia Engineering, 52, 131-136.
Hasol, D. (2002). Ansiklopedik mimarlık sözlüğü. Yapı Endüstri Merkezi Yayınları, İstanbul.
İnan T. & Başaran T. (2013). Çift cidarlı cephelerdeki etkin mimari tasarım kararları. SAÜ. Fen Bil. Der. 17. Cilt, 3. Sayı, s. 427-436.
İnan T. & Başaran T. (2014). Çift Cidarlı Cepheler Üzerine Bir Araştırma. Megaron Dergisi, 9(2):132-142.
İstegün B. (2018). Kompozit sismik kumaş ile güçlendirilmiş taşıyıcı duvar elemanlarının üç noktalı kesme deneyleri ile performanslarının değerlendirilmesi. Sakarya Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Sakarya.
Kılıç A. (2012). Cephe kaplamaları ve yangın güvenliği. Yangın ve güvenlik, vol. 152, pp. 8–12.
Lamberto, M. & Cancelliere, P. (2013). The italian national guidelines for the fire safety of facades. 1st International Seminar for Fire Safety of Facades, Paris.
Lilargem Rocha, D., Tambara Júnior, L. U. D., Marvila, M. T., Pereira, E. C., Souza, D., & de Azevedo, A. R. G. (2022). A Review of the Use of Natural Fibers in Cement Composites: Concepts, Applications and Brazilian History. Polymers, 14(10), 2043.
Loncour, X., Deneyer, A., Blasco, M., Flament, G. & Wouters, P. (2004) Ventilated double skin façades. Belgian Building Research Institute (BBRI), Contributed Report 03.
Llewelyn, R. & Petty, D., J. (1960). Building elements, The Architectural Press, London.
Lyons, A. (2014). Materials for architects and builders. Routledge.
NBC 203, 2015. Guidelines for earthquake resistant building construction: low strength masonry. Nepal National Building Code, Government of Nepal.
Öke, A. (1991). Yüksek binalarda giydirme cepheler. Giydirme Cepheler Sempozyumu, Y.E.M., İstanbul.
Özer, B. (2004). Kültür sanat mimarlık. Yapı Yayın, Dördüncü Baskı, İstanbul.
Parlak Biçer, Z. Ö. (2007). Giydirme Cephe Ders Notu.
Saelens, D., Roels, S. & Hens, H. (2008). Strategies to improve the energy performance of multiple-skin facades. Building and Environment, vol. 43, no. 4, April, pp. 638-650.
Schmid Fabian C. (2015). Methodological and systematic design of future façade solutions, Springer.
Stone W. C. (1997). Electromagnetic signal attenuation in construction materials. NISTIR 6055, NIST Construction Automation Program Report No.3, Building and Fire Research Laboratory, National Institute of Standards and Technology.
Thiss-Evensen T. (1946). Archetypes in architecture. Oxford University Press, Oxford.
Toydemir, N., Gürdal, E. & Tanaçan, L. (2004). Yapı elemanı tasarımında malzeme, Literatür Yayınları, İstanbul.
Türkçü, H. Ç. (2004). Yapım. Birsen Yayınları, İstanbul.
Türkçü, H. Ç. (2009). Yapım ilkeler-malzemeler-yöntemler-çözümler. İstanbul: Birsen Yayınevi.
Uygunoğlu, T., Güneş, İ., Çalış, M. & Özgüven, S. (2015). EPS ve XPS malzemeleriyle yapılan mantolamaların yangın sırasındaki davranışlarının araştırılması. Politeknik dergisi, 18 (1), 21-28.
Yaman M. (2018). Cephe yangın güvenlik önlemleri ve mevzuatlar. Yüksek Lisans Tezi. Gazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
URL-1 < https://www.shutterstock.com/tr/image-illustration/ modern -white-kitchen-interior-3d-rendering-2014758422/ ID: 2014758422 /erişim tarihi 05.08.2023>
URL-2 < https://www.shutterstock.com/tr/image-photo/modern-bedroom-white-walls-parquet-wooden-1186551118/ ID: 1186551118 / erişim tarihi 05.08.2023>
URL-3 < https://www.shutterstock.com/tr/image-photo/vladimir-palace-last-imperial-be-constructed-538217725/ ID: 538217725 / erişim tarihi 15.08.2023>
URL-4 < https://www.shutterstock.com/tr/image-photo/florence-italy-august-31-2011-church-2320776025/ ID: 2320776025 / erişim tarihi 02.09.2023>
URL-5 < https://www.shutterstock.com/tr/image-photo/munich-germany-august-3-2017-exterior-707001109/ ID: 707001109 / erişim tarihi 02.03.2023>
URL-6 < https://www.shutterstock.com/tr/image-photo/shanghai-china-september-14-2010-united-697430617/ ID: 697430617 / erişim tarihi 05.03.2023>
URL-7 < https://www.shutterstock.com/tr/image-photo/ankara turkeydecember-01-2018-faculty-language-history-1247995816 / ID: 1247995816 / erişim tarihi 10.09.2023>
URL-8 < https://www.shutterstock.com/tr/image-photo/ronchamp-france-10-11-2019-our-1582667530/ ID: 1582667530 / erişim tarihi 10.09.2023>
URL-9 < https://www.shutterstock.com/tr/image-photo/germany-june-30-2023-stadttor-skyscraper-2325063091/ ID: 2325063091 / erişim tarihi 20.09.2023>
URL-10 < https://www.shutterstock.com/tr/image-photo/ankara-turkey-may-4-2019-wide-1391167940/ ID: 1391167940 / erişim tarihi 22.09.2023>
URL-11 < https://www.shutterstock.com/tr/image-photo/mont pellier-france-may-31-2017-pierresvives-1052878883/ ID: 1052878883/ erişim tarihi 22.09.2023>
URL-12 < https://www.shutterstock.com/tr/image-photo/paris-france-march-18-2013-arab-245120059/ ID: 245120059 / erişim tarihi 03.10.2023>
URL-13 < https://www.shutterstock.com/tr/image-photo/paris-ile-de-france-4th-juin-2319537497/ ID: 2319537497 / erişim tarihi 03.10.2023>
URL-14 < https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2007/03/ 200703 06-3.htm / erişim tarihi 19.09.2023>
URL-15 < https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2018/03/ 201803 18M1-2.htm / erişim tarihi 19.09.2023>
URL-16 < https://www.shutterstock.com/tr/image-photo/antakya-hatay-turkey-february-8th-2023-2261411697/ ID: 2261411697/ erişim tarihi 25.10.2023>
URL-17 < https://www.shutterstock.com/tr/image-photo/antakya-hatay-turkey-february-8th-2023-2261303625 ID: 2261303625 / erişim tarihi 25.10.2023>
URL-18< https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2007/12/ 200712 19-2.htm / erişim tarihi 19.09.2023>
URL-19 < https://www.shutterstock.com/tr/image-photo/fire-residential-building-kiev-379205551/ ID: 379205551/ erişim tarihi 18.10.2023>
URL-20 < https://www.shutterstock.com/tr/image-photo/fire-on-balcony-multistorey-building-black-1779696128/ ID: 1779696128 / erişim tarihi 05.10.2023>
URL-21 < https://www.archdaily.com/catalog/us/products/ 28592/ custom-solar-facadessolarlab/ erişim tarihi 06.11.2023>
URL-22 < https://www.shutterstock.com/tr/image-photo/seoul-south-korea-july-9-2022-2319929317/ ID: 2319929317 / erişim tarihi 06.11.2023>
URL-23 < https://www.shutterstock.com/tr/image-photo/calgary-alberta-december-21-2018-calgarys-1265520916/ ID: 1265520916 / erişim tarihi 11.10.2023>
