Diyarbakır’da Arı Yetiştiriciliği

Türkiye, hem  iklim hem de flora bakımından arı yetiştiriciliği için çok uygun koşullara sahip bir  ülke konumundadır.  2022 yılında FAO’ dan alınan kayıtlara göre, koloni sayısı bakımından dünyada  3. sırada (8.733.394 adet),  bal üretimi bakımından ise   dünya 2. sırada (96.344 ton) yer almaktadır. 2022 yılı TUİK  verilerine göre ise koloni başına bal verimi  16 kg olup arıcılıkta gelişmiş ülkelerdeki verimin 1 / 3′ ü kadar bir bal üretimine sahiptir. Ayrıca polen, propolis, arı zehri, arı sütü gibi arıcılık yan ürünleri üretimi ise oldukça düşük seviyede olup, yan ürünlerin üretimi için yeteri kadar eğilim söz konusu değildir. Arı yetiştiriciliğinin  küçük bir  sermaye  ile  yapılabilmesi, başta bal olmak üzere diğer arı ürünlerinin üretile bilinmesi için, yoğun bir işgücüne ihtiyaç duyulmaması, üretim için doğal floradan  yararlanılması, ekolojik dengeye  özellikle de bitkisel üretime olan katkısı  gibi önemli avantajları bulunmaktadır. Diyarbakır ili, arıcılık faaliyetleri için hem geniş hem de uygun coğrafik yapıya  sahip olması ve arıların en fazla  ziyaret  ettikleri  bitkiler  bakımından zengin  bir floraya sahip olmasına  rağmen, floranın yazın başında yok olması ve bu durumun arı yetiştiriciliği için uygun olmaması ve yaz aylarında sıcaklığın artması gibi sorunlar nedeniyle    koloni  başına elde edilen  verimin normal koşulların  gerektirdiği  düzeyin  altında bir üretim olmasına neden olmaktadır. Arıcılıktan sağlanan  verim  ile  kalitenin  artırılması için  Diyarbakır ili  arıcılık  sektöründeki  sorunların  belirlenip  gerekli  önlemlerin  alınması ile  arıcılık faaliyetlerinin   daha  verimli  olması  beklene bilinir.  Böylelikle kovan  başı elde edilen  bal  üretiminin  ve  kalitesinin artırılması sonucunda hem verim hem de  kalitesi yükseltilmiş  olacaktır. Diyarbakır ili arıcılığının mevcut durumunu tespit edebilmek için arı yetiştiricilerine, arı yetiştiricilerinin yaş dağılımları, eğitim durumları, arı yetiştiriciliği dışındaki gerçek meslekleri, kaç yıldır arıcılık yaptıklarını, arı yetiştiriciliğinden memnuniyet durumlarını, sahip oldukları kovan sayılarını, arıcılığı yapma şekillerini, toplam ne kadar bal ürettiklerini, koloni başına bal üretimlerinin ne olduğu, kendi ana arılarını üretip üretmedikleri, ana arılarını değiştirme sıklıklarını,   devlet desteği alıp almadıkları, bal dışında arı ürünü üretilip üretilmediği hakkında  sorular sorularak mevcut durumun ortaya konulmasına sağlana bilinmektedir. Ayrıca mevcut durumun ortaya konduktan sonra sorunlar belirlenmiş ve çözüm önerileri geliştirilmeye çalışıla bilinir. Diyarbakır ilinde arıcılık faaliyetlerinin durumunun ülkemizin diğer bölgelerinde yapılan faaliyetlerden  çok farklı olmayıp, tespit edilen en önemli teknik sorunun verim gücü yüksek damızlık ana arıların üretilememesi, üreticilerin hala basit kovan kullanma alışkanlıklarını sürdürmeleri, arı hastalıklarının tespiti ve teşhisindeki yetersizlikler, bölgeye uygun bir arı eko tipini geliştirilememiş olması gibi sorunlar tespit edilmiştir. Bu nedenle yörede tespit edilen sorunların çözüme kavuşturulması için bahsedilen konularda arıcılar eğitilmelidir. Bu bölümde  Diyarbakır’daki  arı yetiştiriciliğine  bir  bakış  açısı  sunulmuş,  arıcıların problem ile çözüm önerilerine değinilerek konunun önemi vurgulanmaya çalışılmıştır.

Turkey is a country with very favourable conditions for bee breeding in terms of both climate and flora.  According to the records taken from FAO in 2022, Turkey ranks 3rd in the world in terms of the number of colonies (8.733.394 units) and 2nd in the world in terms of honey production (96.344 tonnes). According to 2022 TUIK data, honey yield per colony is 16 kg and it has a honey production 1/3 of the yield in developed countries in beekeeping. In addition, the production of beekeeping by-products such as pollen, propolis, bee venom, royal jelly is at a very low level and there is not enough tendency for the production of by-products. Bee breeding has important advantages such as the fact that it can be carried out with a small capital, that there is no need for an intensive labour force for the production of other bee products, especially honey, that natural flora is used for production, and that it contributes to the ecological balance, especially to plant production. Although Diyarbakır province has both a wide and suitable geographical structure for beekeeping activities and has a rich flora in terms of the plants that bees visit the most, the flora disappears at the beginning of summer and this situation is not suitable for bee breeding and the increase in temperature in summer months causes the yield obtained per colony to be below the level required by normal conditions. In order to increase the efficiency and quality of beekeeping, it is expected that beekeeping activities will be more efficient by determining the problems in the beekeeping sector in Diyarbakır province and taking the necessary measures.  Thus, as a result of increasing the honey production and quality obtained per hive, both yield and quality will be increased. In order to determine the current situation of beekeeping in Diyarbakır province, the beekeepers were asked about their age distribution, education level, real occupations other than beekeeping, how many years they have been beekeeping, their satisfaction with beekeeping, the number of hives they have, and the way they do beekeeping, By asking questions about how much honey they produce in total, how much honey they produce per colony, whether they produce their own queen bees, how often they change their queen bees, whether they receive government support, whether bee products other than honey are produced, the current situation can be revealed. In addition, after the current situation is revealed, problems are identified and solution suggestions are tried to be developed. The situation of beekeeping activities in Diyarbakır province is not very different from the activities carried out in other regions of our country, and the most important technical problems identified are the inability to produce breeding queens with high productivity, the fact that producers still continue to use simple hives, inadequacies in the detection and diagnosis of bee diseases, and the inability to develop a bee ecotype suitable for the region. For this reason, beekeepers should be trained on the mentioned issues in order to solve the problems identified in the region. In this section, a perspective on bee breeding in Diyarbakır is presented and the importance of the subject is tried to be emphasised by mentioning the problems and solution suggestions of beekeepers.