Diyarbakır'daki Tarımsal Mekanizasyon ve İmalat Sanayinin Mevcut Durumu

Ahmet Konuralp Eliçin

doi:10.37609/akya.2940

Yazarlar

Ahmet Konuralp Eliçin

DOI: https://doi.org/10.37609/akya.2940.c9068

Özet

Bir ülkenin tarımının ilerlemesi, tarımsal mekanizasyonunun ilerlemesiyle doğru orantılıdır. Bir ülkenin veya bölgenin tarımsal gelişmişlik düzeyi veya mekanizasyon düzeyinin gelişmişliği, başta traktör sayısı olmak üzere, kendi yürür veya otonom hasat makinaları sayısı, ortalama traktör güç boyutu, birim alan başına düşen güç büyüklüğü, traktör sayısı başına düşen tarım alet ve makinalarının sayısı, çeşitliliği, tarım makinaları imalat sanayisinin düzeyi ve uluslararası pazardaki mevcut durumu ve hassas tarım teknolojilerinin tarım makinalarındaki düzeyi gibi kriterlerle ifade edilmektedir. Buradan yola çıkılarak toplumların gelişmişlik düzeyi ile tarımsal üretimlerindeki gelişmişlik, dolayısıyla tarımsal mekanizasyon düzeylerindeki gelişmişlik arasında doğrudan bir ilişki bulunmaktadır. Bu bölümde, Diyarbakır ilinin Mekanizasyon durumu, Tarım Makinaları imalat sanayisi ve Bitkisel Üretime dayalı sanayinin mevcut durumu, sorunları ve çözüm önerileri ortaya konmaya çalışılmıştır. Güncel durumun belirlenmesinde, başta Diyarbakır Sanayi ve Ticaret Odası, Tarım ve Orman Bakanlığı ve bağlı ilgili kurumların verileri, Türkiye İstatistik Kurumu verileri ve Dicle Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Makinaları ve Teknolojileri Mühendisliği Bölümünün günümüze kadar yapmış oldukları çalışmalardan yararlanılmıştır. Zaman zaman ilde faaliyet gösteren bütün Tarım İş Makinaları imalatçılarına gidilmiş ve karşılıklı görüşmeler şeklinde bilgiler toplanmıştır. Diyarbakır’da 2000’li yılların başından bu yana giderek artan bir şekilde, Dicle nehrinden sağladıkların suyun yanı sıra, üreticilerin kendi olanakları ve devletten aldıkları hibe ve düşük faizli kredili desteklerle açmış olukları sondaj kuyuları vasıtasıyla sulanabilen tarım alanları artmıştır. Bundan dolayı, pamuk ve birinci ile ikinci ürün mısır gibi katma değeri yüksek ürünlerin üretiminde kullanılan mekanizasyon araçlarının sayısı, çeşitliliği ve uygulamaları bakımından çok büyük artışlar görülmektedir. Bununla birlikte Diyarbakır ilinde makina edinme, kullanma kültürü ve geleneksel tarımın yapısı büyük bir değişikliğe uğramıştır. Ancak bu gelişmelerden ilin tarım makinaları imalat sanayisi aynı oranda etkilenmemiştir. Dolayısıyla, sulu tarım alanlarının artışlarına ve hibe desteklerinin artışlarına rağmen, tarımsal verimde de istenilen düzeylere ulaşılamamaktadır. Tüm bunlara ek olarak, ilde imalatı yapılan tarım iş makinaları da gerek sayı gerekse çeşit olarak oldukça yetersiz düzeydedir. Bölgedeki bu açık tamamen il dışından bayiler aracılığıyla kapatılmaya çalışılmaktadır.

The progress of a country's agriculture is directly proportional to the progress of agricultural mechanization. The level of agricultural development or the level of mechanization of a country or region, especially the number of tractors, the number of self-propelled or autonomous harvesting machines, the average tractor power size, the power size per unit area, the number and diversity of agricultural tools and machines per number of tractors, It is expressed with criteria such as the level of the agricultural machinery manufacturing industry and its current situation in the international market and the level of precision agriculture technologies in agricultural machinery. Based on this, there is a direct relationship between the development level of societies and the development of agricultural production, and therefore the development of agricultural mechanization levels. In this section, the Mechanization status of Diyarbakır province, the current situation, problems and solution suggestions of the Agricultural Machinery manufacturing industry and Crop Production-based industry have been tried to be revealed. In determining the current situation, the data of Diyarbakır Chamber of Industry and Commerce, the Ministry of Agriculture and Forestry and affiliated relevant institutions, the data of the Turkish Statistical Institute and the studies carried out to date by the Agricultural Machinery and Technologies Engineering Department of Dicle University Faculty of Agriculture were used. From time to time, all Agricultural Construction Equipment manufacturers operating in the province were visited and information was collected through mutual interviews. In Diyarbakır, since the early 2000s, agricultural areas that can be irrigated by drilling wells have increased, in addition to the water provided by the Tigris River, through the producers' own means and the grants and low-interest loan support they received from the state. Therefore, there are huge increases in the number, diversity and applications of mechanization tools used in the production of high value-added products such as cotton and first and second product corn. However, the culture of acquiring and using machinery and the structure of traditional agriculture have undergone a great change in Diyarbakır province. However, the agricultural machinery manufacturing industry of the province was not affected to the same extent by these developments. Therefore, despite the increase in irrigated agricultural areas and the increase in grant support, the desired levels of agricultural productivity cannot be reached. In addition to all these, the agricultural machinery manufactured in the province is quite insufficient both in number and variety. This gap in the region is being tried to be filled entirely through dealers from outside the province.

Referanslar

Anonim, 2014. https://diyarbakir.tarimorman.gov.tr/belgeler/TEMMUZ%202014.doc. Erişim Tarihi: 15.10.2023

Anonim, 2023a. Tarım alet ve makine sayıları. https://data.tuik.gov.tr/Kategori/Get Kategori?p=Tarim-111. Erişim Tarihi: 10.10.2023

Anonim, 2023b. Biçerdöver sayıları. https://data.tuik.gov.tr/Kategori/GetKategori?p= Tarim-111. Erişim Tarihi: 12.10.2023

Anonim, 2023c. Traktör sayıları. https://data.tuik.gov.tr/Kategori/GetKategori?p= Tarim-111. Erişim Tarihi: 10.10.2023

Denli, M., Sessiz, A. ve Tutkun, M. 2013. Diyarbakır İli Sığırcılık İşletmelerinin Genel Yapısal Durumu ve Bakım-Beslenme Teknikleri Analizi Projesi: Karacadağ Kalkınma Ajansının TRC2/13/ DFD/0023 Nolu Projesi.

Denli, M., Sessiz, A., Güven, H. ve Kanat, M. 2014. Diyarbakır’daki Hayvancılık ve Sanayisinin Mevcut Durumu ile Sürdürülebilirliğinin Analizi Projesi: Karacadağ Kalkınma Ajansının No: TRC2/14/ DFD/0022 Nolu Projesi.

Gürsoy, S., Kolay, B. ve Sessiz, A. 2010. Diyarbakır ilinde tarım makinaları sanayisinin gelişimini engelleyen faktörlerin irdelenmesi. UDUSİS 2010.1 Kamu-Üniversite-Sanayi İşbirliği Sempozyumu ve Mermercilik Şurası., 275-278, Diyarbakır.

Gürsoy, S., A. Sessiz., A.K. Eliçin., S. Akın ve Esgici, R. 2013. Diyarbakır İlinin Agro-Ekolojik Alt Bölgelerine Göre Tarımsal Yapı ve Mekanizasyon Özelliklerinin İrdelenmesi. 28. Ulusal Tarımsal Mekanizasyon Kongresi, S: 158-167, Konya

İleri, S. 2019. “Türkiye Tarım Makinaları Sektörü”. TARMAKBİR Sektör Raporu. Tarım Makinaları İmalatçıları Birliği. Erişim tarihi: 15.07.2023. www.tarmakbir.org

Koçtürk, D. ve Onurbaş Avcıoğlu, A. 2007. Türkiye’ de Bölgelere Göre Tarımsal Mekanizasyon Düzeyinin Belirlenmesi. Tarım Makinaları Bilimi Dergisi, 3(1), S: 17-24. İzmir.

Pekitkan, F.G., Turgut, M.M. ve Eliçin, A.K. 2018. Destekleme programları kapsamında kurulan bazı süt sağım tesislerinin özellikleri, 31. Ulusal Tarımsal Mekanizasyon ve Enerji Kongresi

Sessiz, A., Eliçin, A.K. ve Esgici, R. 2001. Güneydoğu Anadolu Bölgesinde tarım iş makinaları imalat sanayiinin durumu, sorunları ve çözüm önerileri. Tarımsal Mekanizasyon 20. Ulusal Kongresi. 13-15 Eylül 2001, Şanlıurfa. S: 73-78.

Sessiz, A., F. G. Pekitkan, M. M Turgut ve Esgici, R. 2006. Diyarbakır İlindeki Tarım İşletmelerinin Tarımsal Yapı ve Mekanizasyon Özellikleri. Tarım Makinaları Bilimi Dergisi, Cilt 2(1)1, 87-93, İzmir.

Sessiz, A., Turgut, M.M. ve Şireli, H.D. 2009. Diyarbakır İlindeki Hayvancılık İşletmelerinin Mekanizasyonu. Tarımsal Mekanizasyon 25 Ulusal Kongresi, S:71-75, 1-3 Ekim, Isparta.

Sessiz, A., Turgut, M.M. ve Pekitkan, F.G. 2009. Dicle Vadisinde Pamuk Üretimi Yapan İşletmelerin Mekanizasyon Özelliklerinin Belirlenmesi Üzerine Bir Çalışma. Tarımsal Mekanizasyon 25 Ulusal Kongresi, S:65-69, 1-3 Ekim, Isparta.

Sessiz, A., Gürsoy, S., Eliçin, A.K., Esgici, R. ve Akın, S. 2012a. Diyarbakır ili Tarımsal Mekanizasyon Durumu Analizi ve Planlanması Projesi. Karacadağ kalkınma AjansıTRC2-11-DFD-54nolu projesi.

Sessiz, A., Eliçin, A.K., Esgici, R. ve Tantekin, F. 2012b. Tarım makinaları hibe programının Diyarbakır ilinin mekanizasyon gelişimine etkisi. 27. Ulusal Tarımsal Mekanizasyon Kongresi, S:33-38, Samsun.

Sessiz, A., Gürsoy, S., Eliçin, A.K., Esgici, R. ve Akın, S. 2013. Diyarbakır ili tarım makinaları imalat sanayisinin mevcut durumu. 28. Ulusal Tarımsal Mekanizasyon Kongresi, s:168-175, Konya.

Sessiz, A. ve Esgici, R. 2016. Diyarbakır ilinin tarımsal mekanizasyon durumu ve mekanizasyonunun gelişimine ilin tarım makinaları imalat sektörünün rolü. Uluslararası Diyarbakır Sempozyumu. 2-5 Kasım 2016. Diyarbakır.