Diyarbakır’da Meyvecilik

Diyarbakır, tarım arazilerinin genişliği bakımından Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde birinci Türkiye'de beşinci sırada yer almaktadır. Bu geniş ve verimli toprakların şimdilik sadece %3.7'si meyve üretiminde kullanılmaktadır. Hem ılıman iklim meyveleri hem de subtropik meyve türleri için uygun ekolojik zenginliğe sahiptir. Güneydoğu torosların sınırında yer alan Çüngüş, Çermik, Ergani, Dicle, Hani, Lice ve Kulp ilçeleri meyvecilik kültürünün daha gelişmiş olduğu yörelerdir. Diyarbakır’daki meyvecilik, daha çok ticari olmayan, aile ihtiyacını karşılamaya dönük, ev bahçelerinden oluşmaktadır. Sayısı az olsa da, büyük kapama meyve bahçeleri de kurulmaya başlanmıştır. Kayısı, şeftali ve japon eriği gibi sert çekirdekli meyveler ve armut, ayva gibi yumuşak çekirdekli meyveler yönünden uygun ekolojik şartlar söz konusudur. Bu türlerde üretimi en fazla etkileyecek faktör, yaz aylarındaki yüksek sıcaklıklar ve düşük nisbi nem şartlarıdır. Gerekli kültürel uygulamalar yapılarak ve önlemler alınarak kaliteli meyve üretimi yapılabilmektedir.  İncir ve nar gibi subtropik iklim meyvelerinin yerel tipleri yörede yetiştirilmekte olup ticari çeşitlerin üretimi de mümkündür. Trabzon hurması ve dut yörede mutlaka değerlendirilmesi gereken türler arasındadır. Özellikle badem ve antepfıstığı gibi sert kabuklu meyve türlerinin üretimi için önemli bir potansiyel bulunmaktadır. Yörenin toprak ve iklim yapısı bu meyveler için idealdir. Üreticinin en fazla zorlandığı, budama, hasat ve muhafaza gibi işlemler bakımından, bu türler yaş meyvelere göre büyük bir avantaja sahiptir. Nitekim kamu imkanları ile yürütülen tarımsal destekleme programları vesilesiyle, çok sayıda kapama badem ve antepfıstığı bahçesi kurulmuş ve meyve hasadına başlanmıştır.

Diyarbakır has the largest agricultural area in South-Eastern Anatolia Region and fifth in Türkiye. Currently, only 3.7% of this large and fertile land is used in fruit production. It has suitable ecological richness for both temperate climate and subtropical fruit species. Çüngüş, Çermik, Ergani, Dicle, Hani, Lice and Kulp districts, located on the border of the South-eastern Taurus Mountains, are the regions where fruit growing culture is more developed. Fruit growing in Diyarbakır consists of family orchards those are mostly non-commercial and aimed to meet family needs. Although they are in few numbers but large covered orchards have also begun to establish. There are suitable ecological conditions for stone fruits such as apricots, peaches and Japanese plums, and for pome fruits such as pears and quinces. The factor that will most affect the production of these species is the high temperatures and low relative humidity conditions in the summer months. Quality fruit production can be achieved by performing the necessary cultural practices and taking precautions. Local types of subtropical climate fruits such as fig and pomegranate are grown in the region, and growing of commercial varieties are also possible. Persimmon and mulberry are among the species that should be evaluated in the region. There is a significant potential for the production of nuts fruit species, especially almonds and pistachios. The soil and climate structure of the region are suitable for these fruits. These species have a great advantage over fresh fruits in terms of processes such as pruning, harvesting and preservation, which are the most difficult for the growers. As a matter of fact, thanks to the agricultural support programs carried out with public resources, many almond and pistachio orchards have been established and fruit harvesting has begun.