Diyarbakır İli Bitkisel Üretim Deseni ve Şekilleri

Diyarbakır, Türkiye’nin Güneydoğu bölgesinde yer alan tarihi bir şehirdir ve tarım tarihi oldukça eskiye dayanır. Diyarbakır, tarih öncesi dönemlerden beri tarım yapılan bir bölgedir. Fırat Nehri ve Dicle Nehri gibi büyük su kaynakları, bölgedeki tarımın temelini oluşturmuştur. Tarım alanlarının sulanması, verimliliği artırmış ve farklı ürünlerin yetiştirilmesini sağlamıştır. Diyarbakır, verimli toprakları ve iklim koşulları sayesinde, her zaman önemli bir tarım merkezi olmuştur. Diyarbakır ilinde tarımsal ürün deseni, ilin coğrafi koşulları ve iklim özellikleriyle yakından ilişkilidir. Diyarbakır ili kuru tarımsal üretim alanlarında buğday (kuru), arpa, mercimek, nohut, aspir, susam, ayçiçeği gibi ürünler yetiştirmeye elverişlidir. Sulanabilir üretim alanlarında ise buğday (sulu), çeltik, soya, domates, biber, salatalık, patlıcan, soğan, sarımsak, kavun/karpuz, patates, fasulye, mısır, pamuk, tütün, ayçiçeği gibi ürünler yetiştirmeye elverişlidir. Sulu tarım alanları yönünden, özellikle bölgede hâlihazırda inşa edilen ve edilmekte olan barajların yapılmasından sonra ana ürün olarak buğday, pamuk, mısır, ayçiçeği, kuru soğan, tarla domatesi, tarla biberi başta olmak üzere ekilmekte, ekilecek birçok tarımsal ürünlerin yanı sıra ekilecek ikinci ürün tarımında örneğin; pamuk (çok erkenci çeşitler), mısır (erkenci çeşitler), ayçiçeği, susam, soya, aspir bitkileri önem kazanacaktır. Tarıma dayalı sanayi ile tarımsal ürün deseni arasındaki ilişki, karşılıklı etkileşime dayalı bir ilişkidir. Tarım, sanayi için hammadde kaynağı sağlarken, sanayi de tarım için girdi ve pazar sağlar. Diyarbakır ilinde özellikle Silvan barajının faaliyete geçmesi ile sulanan alanların artması ile bitki deseninin değişimi olacaktır. Bu değişimin bilinçli yapılması çok büyük önem taşımaktadır. Buna yönelik olarak tarımsal üretim küme yapısı içerisinde var olan paydaş ve aktörlerin etkilenme ve görev ifa etmelerine yönelik kısa, orta ve uzun vadeli planlama ve hazırlık uyum süreci projeleri gereklilik arz etmektedir. Tarımsal üretim küme yapısı tedarikçi, alt tedarikçi, üretim, pazarlama, direk ve indirek sektör/aktörlerinin bir bütün içinde el alınmalıdır. Geleceğe yönelik olarak tarımsal ürün deseni, bir dizi faktörü dikkate alarak sürdürülebilirlik, gıda güvencesi ve çevresel koruma hedeflerini karşılamak amacıyla teknik prensipler dikkate alınarak Diyarbakır ilinin tarımsal yapısı ve gelecek perspektifleri dikkate alınarak tasarlanmalıdır.

Diyarbakır is a historical city located in the South-eastern region of Turkey and its agricultural history dates back to ancient times. Diyarbakır is a region where agriculture has been carried out since prehistoric times. Large water resources such as the Euphrates River and the Tigris River formed the basis of agriculture in the region. Irrigation of agricultural areas increased productivity and enabled the cultivation of different products. Diyarbakır has always been an important agricultural center thanks to its fertile soil and climatic conditions. Agricultural product pattern in Diyarbakır province is closely related to the geographical conditions and climate characteristics of the province. Diyarbakır province's dry agricultural production areas are suitable for growing products such as wheat (dry), barley, lentils, chickpeas, safflower, sesame and sunflower. it is suitable for growing products such as wheat (irrigated), paddy, soybean, tomato, pepper, cucumber, eggplant, onion, garlic, melon/watermelon, potato, bean, corn, cotton, tobacco and sunflower in irrigable production areas. In terms of irrigated agricultural areas, especially after the construction of the dams that have already been built and are being built in the region, wheat, cotton, corn, sunflower, nectarine, field tomato, field pepper are being planted as the main products, and in addition to many agricultural products to be planted, second crop agriculture is also used. for example; cotton (very early varieties), corn (early varieties), sunflower, sesame, soybean and safflower plants will gain importance. The relationship between agro-based industry and agricultural product pattern is a relationship based on mutual interaction. Agriculture provides a source of raw materials for industry, while industry provides inputs and markets for agriculture. There will be a change in the plant pattern with the increase in irrigated areas, especially with the Silvan dam becoming operational in Diyarbakır province. It is of great importance that this change be made consciously. For this purpose, short, medium and long-term planning and preparation adaptation process projects are required to influence and fulfill the duties of stakeholders and actors within the agricultural production cluster structure. The agricultural production cluster structure should be considered as a whole with suppliers, sub-suppliers, production, marketing, direct and indirect sectors/actors. For the future, the agricultural product pattern should be designed taking into account the agricultural structure and future perspectives of Diyarbakır province, taking into account technical principles, in order to meet the goals of sustainability, food security and environmental protection, taking into account a number of factors.