Çağdaş Türk Resim Sanatında 1980 Sonrası Dönem ve Günümüz Eğilimleri
Özet
Bu makale 1980 sonrası dönemdeki Çağdaş Türk resim sanatında öne çıkan belirli ressamları, eserleri, bu dönemin sanatsal dinamiklerini ve günümüzdeki yansımalarını incelemektedir. Bilindiği gibi, 1980'lerin sonlarına doğru Türk resim sanatında yaşanan bazı dönüşümler, politik, sosyal ve kültürel faktörlerin etkisi altında evrimleşmiştir. Çağdaş Türk resim sanatında, 1980'lerin çalkantılı ve sancılı dönemi sonrası, sanatın içsel bir dönüşüm ve genişleme yaşadığı bir zaman dilimini simgeler. Sanatçılar, kendi kimliklerini, toplumsal konulardaki hassasiyetlerini ve kültürel bağlamdaki yerlerini sorgulamışlardır. Türkiye'deki siyasi atmosferin etkisi altında, sanatçılar yeni ve özgün ifade biçimleri arayışına girmişlerdir. Yurt ve dünya konjüktürü gereği politik ve toplumsal konulara daha fazla odaklanmışlardır. Sanatçılar, resimleri aracılığıyla toplumsal sorunlara ve bireysel deneyimlere dair derinlemesine yorumlar yapma eğiliminde olmuşlardır. Aynı zamanda, geleneksel resim teknikleri dışında deneysel ve teknolojik anlamda çağın gereklerine uygun çağdaş tekniklere doğru bir yönelme gözlemlenmiştir. Günümüzde ise Türk resim sanatı, uluslararası platformlarda ses getiren eserlerle dikkat çekmektedir. Bu bağlamda son yıllarda Çağdaş Türk sanatının küresel bir etkileşim içinde olduğunu söyleyebiliriz. Çalışmamız, bu dönemde ortaya çıkan yeni sanat anlayışlarını ve ressamların eserlerindeki değişen temaları ele alarak, Çağdaş Türk resminin evrimini anlamayı amaçlamaktadır. Günümüzdeki resim sanatındaki önemli eğilimleri de göz önüne alarak, sanatçıların farklı teknikleri ve ifade biçimleriyle nasıl deneyimler yarattığını incelemektedir. Ayrıca, Türk resim sanatının çağdaş gelişimini anlamak ve gelecekteki olası yönelimleri öngörmek isteyen okuyucular için bir kaynak olarak hizmet etmesi ve farkındalık oluşturması açısından önemlidir.
This study examines specific painters, their works, the artistic dynamics of the period, and their reflections in contemporary Turkish painting after the 1980s. As is known, some transformations occurred in Turkish painting towards the end of the 1980s, evolving under the influence of political, social, and cultural factors.
The turbulent and transformative period in Turkish contemporary painting after the turmoil of the 1980's signifies a time of internal transformation and expansion in art. Artists questioned their identities, societal sensitivities, and places in the cultural context. Influenced by the political atmosphere in Turkey, artists embarked on a quest for new and original forms of expression. Due to the national and global context, they focused more on political and social issues. Through their paintings, artists tended to provide in-depth interpretations of societal problems and individual experiences. Simultaneously, a shift towards contemporary techniques in terms of experimentation and technology, beyond traditional painting techniques, was observed. Today, Turkish painting attracts attention with works that make an impact on international platforms. In this context, it can be said that Contemporary Turkish art has been in global interaction in recent years. Our study aims to understand the evolution of Contemporary Turkish painting by addressing new artistic perspectives emerging during this period and examining changing themes in painters' works. It also explores how artists, considering significant trends in contemporary painting, create experiences with different techniques and forms of expression. Furthermore, it is important as a resource for readers seeking to understand the contemporary development of Turkish painting and anticipate possible future trends, serving to raise awareness.
Referanslar
Altuğ, T. (2012) Son Bakışta Sanat, İstanbul: YKY (Yapı Kredi Yayınları).
Barrett, T.(2012). Neden Bu Sanat, Çağdaş Sanatta Estetik ve Eleştiri,( Çev. Esra Ermert) İstanbul: Hayalperest Yayınevi,
Birand, M.A. (1999), 12 Eylül: Türkiye'nin Miladı, İstanbul: Doğan Kitapçılık.
Birol Özerk, G. - Akgün Yüksekli B.,( 2011) “Küresel Kent, Kentsel Markalaşma ve Yok-mekân İlişkileri”, İdealkent, C.2, S. 3, , s. 82.
Boyraz, B ve Şahin, Ü, I, (2018). Türk Sanatçı Tomur Atagök’ün 2000-2015 Yılları Arasındaki Sergilerine Dair Bir Araştırma, Yıldız Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Cilt: 2 Sayı: 2, 70 - 94, 24.10.2018
Buyurgan S ve Buyurgan U. (2012) Sanat Eğitimi ve Öğretimi, 3.Baskı, Ankara: Ayrıntı Matbaası Pegem Akademi Yayınları
Çay, R (2022) Çağdaş Sanatta Sosyolojik Bir Olgu: Göç, Amasya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. Cilt; 11, sayı: 1, 38-52.
Çalıkoğlu, L.(2010) ''Uyanmak İçin Henüz Çok Erken Sanatçılar Üzerine Metinler'', Yapı Kredi Yayınları, Editör: Mine Haydaroğlu), İstanbul: Promat Basım Yayım San.
Çelebi, Erol, C “1980’li Yıllarda Türkiye’de Yaşanan Toplumsal Değişmin Sanat Eserlerine Yansıması”. ulakbilge, 43 (2019 Aralık): s. 976-982.doi: 10.7816/ulakbilge-07-43-11
Çelikbağ, T., & Geçen, F. (2019). Osmanlı Minyatür Sanatında Padişahların ve Şehzadelerin Av Sahneleri. Tarih Okulu Dergisi, 12(XXXVIII): 255-269.
Dağı, F. Ve Çağlayan, N. (2020). Yalçın Gökçebağ’ın Eserlerindeki Milli Folklor Öğelerinin İncelenmesi. Safran Kültür ve Turizm Araştırmaları Dergisi, 3(1): 18-25.
Davun, B. (2023) ''Eğitimde ve Sanatta MetaverseKullanımı: NFT ve VFX Tasarımları '' Farklı Boyularıyla Metaverse Editör Doç Dr. Veysel Çakmak) Ankara: Nobel Yayıncılık.
Evren S. (2022) ''Günümüzde Sanat Ve Deneyim'', Hayalperest Yayınları.İstanbul: Irmak Ofset.
Eyüboğlu, B. R. (1986) Resme Başlarken, İstanbul: Bilgi Yayınevi,
Ersoy, A. (2002). Sanat Kavramlarına Giriş, İstanbul: Yorum sanat Yayıncılık.
Ersoy, A. (2009).''Turkish Plastic Arts, ''.2. Baskı, Fersa Ofset, Ankara : Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları.
Elmas, H (2000). Çağdaş Türk Resminde Minyatür Etkileri
(1. Baskı). Konya: İl Kültür Müdürlüğü Yayınları.
Gündüz, Kılıç, Y. (2022) ''Toplumsal Gerçekçilik Ve Çağdaş Türk Resmi Perspektifinde Öyküleyici Yorumlarıyla Neş’e Erdok'' SDÜ ART-E Güzel Sanatlar Fakültesi Sanat Dergisi Aralık’ 21 Cilt:11 Sayı:28 ISSN 1308-2698
Gürgüler, M. (2023). Geleneksel Tekstil Sanatı Halı ve Kavramsal Sanat, Uluslararası İnsan ve Sanat Araştırmaları Dergisi ©2023 Bursa- Uludağ Koleji Özel Eğitim Kurumları, http://ijhar.net, ISSN: 2687-4385 ,eISSN: 2687-6248 Cilt 8, Sayı 1, Araştıma Makalesi DOI:https://doi.org/10.5281/zenodo.7742039.
Heinrich, B. (2007). Gülsün Karamustafa – Güllerim Tahayyüllerim, (E. Kosova, Çev.) İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
Iştın, Sabancılar, D ve Ünal, Z (2016) ''Nur Koçak ve Vitrin Resimleri'', Uluslararası Hakemli İnsan ve Sanat Araştırmaları Dergisi, Cilt, 6, Sayı 4, 2021 Copyright © Bursa Uludağ Koleji Özel Eğitim Kurumları “ISSN: 2687-4385 eISSN: 2687-6248 http://www.ijhar.net http://www.ijhar.org ijharjournal@gmail.com
Kıyar, N. (2018) Türk Sanat Ortamında 80’ler ve Değişim Sürecinin Düşündürdükleri International EUropean Journal of Managerial Research Dergisi (EUJMR) ISSN: 2602 – 3970 / Dönem / Cilt: 2 / Sayı: 2 Araştırma Makalesi
Keskinok, K.(2001) Sanat Eğitimi, Aşamalı Yöntem, 1. Baskı. Ankara: Sanat Yapım Yayıncılık, TŞOF Plaka ve Matbaacılık
Orta, N. (2007). Türkiye'de Yaşanan Sosyal Olaylar ve Türk Sinemasına Yansımaları (1980-2004), Selçuk Üniversitesi
Edebiyat Fakültesi Dergisi, (18), 125-143.
Özsezgin K. (2009)Yorum ve Anlam, Çekirdek Sanat Yayınları,İstanbul: Ser Matbaacılık.
Özirili,Y. (2023) ''Küresel Olayların Türkiye’deki Sanat
Ortamları ve Müzelerdeki İzdüşümleri (1980
Sonrası) İstanbul Üniversitesi, Yakın Dönem Türkiye Araştırmaları Sayı/Issue: 43, 2023, DOI: 10.26650/YTA2023-1200137
Öztütüncü, S.,( 2015) Mitler ve Çağdaş Türk Resim Sanati: Hüsamettin Koçan ve Süleyman Saim Tekcan Örnekleri. DOI: /sed 2015, Cilt 4, Sayı 2, Volume 4, Issue 2 www.sanategitimidergisi.com
Piroğlu, Ü. (2021) İzler ve İzmler Ankara: Hattusas Yayıncılık.
Rothko, M. (2020). Sanatçının Gerçekliği (birinci baskı), Çev. (Ebru Berrin Alpay), İstanbul: Hayalperest Yayınları.
Sağır, Ç. (2008). Gülsün Karamustafa. İ. Duben, & E. Yıldız (Ed.) Seksenlerde Türkiye'de Çağdaş Sanat: Yeni Açılımlarİçinde (ss. 158-179). İstanbul, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
Sarıoğlu, S. (2007). Gülsün Karamustafa: Sanatçı Kişiliği ve Yapıtları. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, İstanbul.
Shiner, L. (2010). Sanatın İcadı, Bir Kültür Tarihi, (İkinci baskı) (Çev.İsmail Türkmen) İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
Tansuğ, S. (1986) Çağdaş Türk Sanatı, İstanbul :Remzi Kitabevi.
Tansuğ, S. (1990) TürkResminde Yeni Dönem, 2. Baskı, İstanbul :Remzi Kitabevi, Evrim Matbaacılık Ltd.
Turani, A.(2012) Dünya Sanat Tarihi, Genişletilmiş 16. Baskı. İstanbul: Remzi Kitabevi.
Worringer, W. (2017). Soyutlama ve Özdeşleyim, İstanbul: Hayalperest Yayınları.
Uçkan, Ö.(1996). Süleyman Saim Tekcan İstanbul: Bilim Sanat Galerisi Yayınları,
Yaman, Z. (2005). Hüsamettin Koçan, İstanbul :Graphis Matbaa
Uz, A ve Uz, N. (2018). Türkiye’de 1980’li Yıllarda Değişen Sanat Anlayışı Ve İlk Kavramsal Sanat İzleri (Bedri Baykam Ve Sarkis), Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi (ASEAD) Eurasian Journal of Researches in Social and Economics (EJRSE) ISSN:2148-9963, ASEAD Cilt 5 Sayı 2 S 1-11
Üner, Ö. (2018). Sanat Eserleriyle Göçlere Tanıklık / Witnessing Migrations Through Artworks. Göç Sempozyumu 2018, Kazakistan. https://www.academia.edu/40027587/Sanat_Eserleriyle_G%C3%B6%C3%A7lere_Tan%C4%B 1kl%C4%B1k_Witnessing_Migrations_Through_Artworks
Yetkin, S. K.(1979) Estetik ve Ana sorunları, Bilim ve kültür Eserleri Dizisi, İstanbul: İnkılap ve Aka kitabevleri.
Referanslar
Altuğ, T. (2012) Son Bakışta Sanat, İstanbul: YKY (Yapı Kredi Yayınları).
Barrett, T.(2012). Neden Bu Sanat, Çağdaş Sanatta Estetik ve Eleştiri,( Çev. Esra Ermert) İstanbul: Hayalperest Yayınevi,
Birand, M.A. (1999), 12 Eylül: Türkiye'nin Miladı, İstanbul: Doğan Kitapçılık.
Birol Özerk, G. - Akgün Yüksekli B.,( 2011) “Küresel Kent, Kentsel Markalaşma ve Yok-mekân İlişkileri”, İdealkent, C.2, S. 3, , s. 82.
Boyraz, B ve Şahin, Ü, I, (2018). Türk Sanatçı Tomur Atagök’ün 2000-2015 Yılları Arasındaki Sergilerine Dair Bir Araştırma, Yıldız Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Cilt: 2 Sayı: 2, 70 - 94, 24.10.2018
Buyurgan S ve Buyurgan U. (2012) Sanat Eğitimi ve Öğretimi, 3.Baskı, Ankara: Ayrıntı Matbaası Pegem Akademi Yayınları
Çay, R (2022) Çağdaş Sanatta Sosyolojik Bir Olgu: Göç, Amasya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. Cilt; 11, sayı: 1, 38-52.
Çalıkoğlu, L.(2010) ''Uyanmak İçin Henüz Çok Erken Sanatçılar Üzerine Metinler'', Yapı Kredi Yayınları, Editör: Mine Haydaroğlu), İstanbul: Promat Basım Yayım San.
Çelebi, Erol, C “1980’li Yıllarda Türkiye’de Yaşanan Toplumsal Değişmin Sanat Eserlerine Yansıması”. ulakbilge, 43 (2019 Aralık): s. 976-982.doi: 10.7816/ulakbilge-07-43-11
Çelikbağ, T., & Geçen, F. (2019). Osmanlı Minyatür Sanatında Padişahların ve Şehzadelerin Av Sahneleri. Tarih Okulu Dergisi, 12(XXXVIII): 255-269.
Dağı, F. Ve Çağlayan, N. (2020). Yalçın Gökçebağ’ın Eserlerindeki Milli Folklor Öğelerinin İncelenmesi. Safran Kültür ve Turizm Araştırmaları Dergisi, 3(1): 18-25.
Davun, B. (2023) ''Eğitimde ve Sanatta MetaverseKullanımı: NFT ve VFX Tasarımları '' Farklı Boyularıyla Metaverse Editör Doç Dr. Veysel Çakmak) Ankara: Nobel Yayıncılık.
Evren S. (2022) ''Günümüzde Sanat Ve Deneyim'', Hayalperest Yayınları.İstanbul: Irmak Ofset.
Eyüboğlu, B. R. (1986) Resme Başlarken, İstanbul: Bilgi Yayınevi,
Ersoy, A. (2002). Sanat Kavramlarına Giriş, İstanbul: Yorum sanat Yayıncılık.
Ersoy, A. (2009).''Turkish Plastic Arts, ''.2. Baskı, Fersa Ofset, Ankara : Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları.
Elmas, H (2000). Çağdaş Türk Resminde Minyatür Etkileri
(1. Baskı). Konya: İl Kültür Müdürlüğü Yayınları.
Gündüz, Kılıç, Y. (2022) ''Toplumsal Gerçekçilik Ve Çağdaş Türk Resmi Perspektifinde Öyküleyici Yorumlarıyla Neş’e Erdok'' SDÜ ART-E Güzel Sanatlar Fakültesi Sanat Dergisi Aralık’ 21 Cilt:11 Sayı:28 ISSN 1308-2698
Gürgüler, M. (2023). Geleneksel Tekstil Sanatı Halı ve Kavramsal Sanat, Uluslararası İnsan ve Sanat Araştırmaları Dergisi ©2023 Bursa- Uludağ Koleji Özel Eğitim Kurumları, http://ijhar.net, ISSN: 2687-4385 ,eISSN: 2687-6248 Cilt 8, Sayı 1, Araştıma Makalesi DOI:https://doi.org/10.5281/zenodo.7742039.
Heinrich, B. (2007). Gülsün Karamustafa – Güllerim Tahayyüllerim, (E. Kosova, Çev.) İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
Iştın, Sabancılar, D ve Ünal, Z (2016) ''Nur Koçak ve Vitrin Resimleri'', Uluslararası Hakemli İnsan ve Sanat Araştırmaları Dergisi, Cilt, 6, Sayı 4, 2021 Copyright © Bursa Uludağ Koleji Özel Eğitim Kurumları “ISSN: 2687-4385 eISSN: 2687-6248 http://www.ijhar.net http://www.ijhar.org ijharjournal@gmail.com
Kıyar, N. (2018) Türk Sanat Ortamında 80’ler ve Değişim Sürecinin Düşündürdükleri International EUropean Journal of Managerial Research Dergisi (EUJMR) ISSN: 2602 – 3970 / Dönem / Cilt: 2 / Sayı: 2 Araştırma Makalesi
Keskinok, K.(2001) Sanat Eğitimi, Aşamalı Yöntem, 1. Baskı. Ankara: Sanat Yapım Yayıncılık, TŞOF Plaka ve Matbaacılık
Orta, N. (2007). Türkiye'de Yaşanan Sosyal Olaylar ve Türk Sinemasına Yansımaları (1980-2004), Selçuk Üniversitesi
Edebiyat Fakültesi Dergisi, (18), 125-143.
Özsezgin K. (2009)Yorum ve Anlam, Çekirdek Sanat Yayınları,İstanbul: Ser Matbaacılık.
Özirili,Y. (2023) ''Küresel Olayların Türkiye’deki Sanat
Ortamları ve Müzelerdeki İzdüşümleri (1980
Sonrası) İstanbul Üniversitesi, Yakın Dönem Türkiye Araştırmaları Sayı/Issue: 43, 2023, DOI: 10.26650/YTA2023-1200137
Öztütüncü, S.,( 2015) Mitler ve Çağdaş Türk Resim Sanati: Hüsamettin Koçan ve Süleyman Saim Tekcan Örnekleri. DOI: /sed 2015, Cilt 4, Sayı 2, Volume 4, Issue 2 www.sanategitimidergisi.com
Piroğlu, Ü. (2021) İzler ve İzmler Ankara: Hattusas Yayıncılık.
Rothko, M. (2020). Sanatçının Gerçekliği (birinci baskı), Çev. (Ebru Berrin Alpay), İstanbul: Hayalperest Yayınları.
Sağır, Ç. (2008). Gülsün Karamustafa. İ. Duben, & E. Yıldız (Ed.) Seksenlerde Türkiye'de Çağdaş Sanat: Yeni Açılımlarİçinde (ss. 158-179). İstanbul, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
Sarıoğlu, S. (2007). Gülsün Karamustafa: Sanatçı Kişiliği ve Yapıtları. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, İstanbul.
Shiner, L. (2010). Sanatın İcadı, Bir Kültür Tarihi, (İkinci baskı) (Çev.İsmail Türkmen) İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
Tansuğ, S. (1986) Çağdaş Türk Sanatı, İstanbul :Remzi Kitabevi.
Tansuğ, S. (1990) TürkResminde Yeni Dönem, 2. Baskı, İstanbul :Remzi Kitabevi, Evrim Matbaacılık Ltd.
Turani, A.(2012) Dünya Sanat Tarihi, Genişletilmiş 16. Baskı. İstanbul: Remzi Kitabevi.
Worringer, W. (2017). Soyutlama ve Özdeşleyim, İstanbul: Hayalperest Yayınları.
Uçkan, Ö.(1996). Süleyman Saim Tekcan İstanbul: Bilim Sanat Galerisi Yayınları,
Yaman, Z. (2005). Hüsamettin Koçan, İstanbul :Graphis Matbaa
Uz, A ve Uz, N. (2018). Türkiye’de 1980’li Yıllarda Değişen Sanat Anlayışı Ve İlk Kavramsal Sanat İzleri (Bedri Baykam Ve Sarkis), Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi (ASEAD) Eurasian Journal of Researches in Social and Economics (EJRSE) ISSN:2148-9963, ASEAD Cilt 5 Sayı 2 S 1-11
Üner, Ö. (2018). Sanat Eserleriyle Göçlere Tanıklık / Witnessing Migrations Through Artworks. Göç Sempozyumu 2018, Kazakistan. https://www.academia.edu/40027587/Sanat_Eserleriyle_G%C3%B6%C3%A7lere_Tan%C4%B 1kl%C4%B1k_Witnessing_Migrations_Through_Artworks
Yetkin, S. K.(1979) Estetik ve Ana sorunları, Bilim ve kültür Eserleri Dizisi, İstanbul: İnkılap ve Aka kitabevleri.
