Onlar Grubu (1947-1955)
Özet
Ressam ve şair Bedri Rahmi Eyüboğlu’nun sanat görüşleri doğrultusunda bir araya gelen öğrencileri 1946 yılında Onlar Grubu’nu oluşturmuştur (Bulut, 2009; https://www.sabah.com.tr/egitim/onlar-grubu). Temel amaçları Batı sanat biçimleriyle Anadolu’nun geleneksel sanat unsurlarını harmanlamak olmuştur. Bunu yaparken de Türk resim sanatına özgü biçim, renk, kompozisyon, motif ve değerlerinden kopmadan kendine özgün bir kimlik kazandırmayı amaçlayan sanatçıların oluşturduğu bir topluluk olmuştur. 1940’lı ve 1950’li yıllarda Türk resim sanatı çağdaş olma yolunda hedefine ilerlerken ulusal benliğini yitirmeden Anadolu-Batı sentezini sağlamak anlayışının hâkim olduğu yıllar olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu dönemde ortaya çıkan Onlar Grubu, Batı’dan edindikleri bilgilerle Anadolu’ya has motifleri ve el sanatlarımızı kültürel olarak birlikte harmanlamış bu sayede batı sanatı ve kadim Anadolu uygarlığının sanatsal zenginliğinin, yerel ve özgün bir tarzla sanatsal bir formla oluşmasını amaç edinmiştir. Grup Anadolu kültürünü geleneksel el sanatlarımızdan motiflerle sentezleyerek Türk resmine yerel ve özgün bir kimlik kazandırma amacı gütmüştür. Bu anlayışın hedeflediği amaç doğrultusunda en önemli düşüncesi, Türk halk resim sanatına ait değerlerin göz ardı edilmeden ön planda tutulmasıdır. Bedri Rahmi Eyüboğlu’nun Anadolu’nun farklı vilayetlerinden gelmiş, fakat aynı bakış açısı ile resim yapmayı benimsemiş olan öğrencilerden oluşan grubunun, çalışma faaliyetlerinde hem evinin hem de atölyesinin önemli bir yer tuttuğu bilinmektedir. Sanatçı, aynı zamanda bir eğitimci olarak öğrencilerinin kendi sanatsal üslubunun etkisi altında kalmalarını istememiş, öğrencilerin özgür ve çalışmalarında kendilerine has bir üslupları olması gerektiğini vurgulamıştır. Buradan da anlaşılıyor ki; bir çatı altında toplanan grup eğitim aşamasında eğitmenleri tarafından kendilerini bulmaları ve birbirlerinin kopyaları olmamaları için desteklenmiş ve yönlendirilmiştir. Okumaya önem veren sanatçı, öğrencilerini de kitap okumaya teşvik ederek onların fikirlerine değer vermiş, yayınlayacağı yazıları öncelikle sınıfta okumuş, onların fikirlerini alarak yayınlarını şekillendirip neticelendirmiştir. Bu grubu özel kılan niteliklerin başında; aynı atölyeden mezun olmaları ve resim sanatına bakış açılarıyla estetik kaygıları bir olan kişilerden oluşmalarıdır denilebilir. Ayrıca bazı çağdaş Türk gruplarında olduğu gibi yeni batı sanatına dayalı bir eğitim görmelerine karşın kendi kültürlerini, kökenlerini unutmadan bunu eserlerine yansıtmalarıdır.
In 1946, the Group Ten was created by pupils of painter and poet Bedri Rahmi Eyüboğlu who shared his artistic beliefs. Blending Western art and Anatolian traditional art was their goal. It has become a community of artists who want to express themselves without abandoning Turkish painting's forms, colors, compositions, themes, and ideals. While Turkish art sought to become current, the 1940s and 1950s saw a focus on establishing the Anatolian-Western synthesis without sacrificing its national character. In this era, the Group of Ten culturally fused Anatolian themes and handicrafts with Western knowledge to produce a local and distinctive style that combined Western art with old Anatolian culture. The group combined Anatolian culture with handicraft elements to give Turkish art a local feel. The main notion of this approach, as planned, is to highlight Turkish folk art qualities without neglecting them. Bedri Rahmi Eyüboğlu's residence and studio were crucial to his group's activity, which included students from many Anatolian areas who had a common outlook on painting. As an instructor, the artist wanted his pupils to be free and have their own style in their work, not reflect his own. It is apparent that the group met under one roof and was encouraged and directed by their professors throughout training to discover themselves and not copy one another. The artist, who values reading, encouraged his pupils to read and appreciated their perspectives. He read his articles, molded them, and completed them with their input. This group is unique since they graduated from the same workshop and have the same aesthetic and painting views. As with several modern Turkish groups, they were educated in new western art yet expressed their own culture and roots in their works.
Referanslar
Albayrak, Y., & Davun, B. (2021). Türk İslam Sanatında Suret: Kubad-Abad Sasrayı Siren Tasvirli Çiniler Ve Estetiği. Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi, 1(52), 197-211.
Arbaş, A., & Edgü, F. (1992). Avni Arbaş. Ada Yayınları.
Arslan, N. (1997). Onlar Grubu. Eczacıbaşı Sanat Ansiklopedisi, 3.
Aydoğan, E. B. (2008). Sanat Eğitiminde Bir Duayen Sanatçı Bedri Rahmi Eyüboğlu Ve 10’lar Grubu. Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 10(2), 312-326.
Bulut, A. (2009): Çağdaş Türk Resminde “Onlar Grubu” “Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Resim Anasanat Dalı, Yüksek Lisans Tezi, Erzurum.
Erdemci, Fulya, Germaner, Semra, Koçak, Orhan (2007): Modern ve Ötesi:1950-2000, İstanbul.
Eren, Abdurrahman &Geçen, Fahrettin, (2019): Mehmet Siyah Kalem’in Minyatürlerindeki Sürrealist Etkilerin Yorumlanması, Tarih Okulu Dergisi (Tod), Yıl 12, Sayı Xlıı
Giray, Kıymet (1997): Türkiye İş Bankası Resim Koleksiyonu, Ankara
Giray, Kıymet (1998): Türkiye İş Bankası Resim Koleksiyonu, Ankara
Giray, Kıymet (2003): Resim Sanatımızda On’lar Grubu. Rh+ Sanat Plastik Sanatlar Dergisi. Kasım-Aralık. Sayı 7.
Gören, A. Kamil, (1989): 50.Yılında Akbank Resim Koleksiyonu, İstanbul.
Günay, E. (2011). Nuri İyem ve Neşet Günal’ın Türk Resim Sanatı’ndaki Yeri (Doctoral Dissertation, Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü).
Günyaz, Abdülkadir (2003): “On‟Lar Grubu Üzerine”, Rh+ Sanat, Kasım Aralık.
https://www.kulturportali.gov.tr/portal/orhan-peker
https://www.sabah.com.tr/egitim/onlar-grubu-ressamlari-ve-eserleri-nelerdir-onlar-grubu-ressamlari-kimlerdir-e1-5794517 Erişim Tarihi: 25.10.2023 09:35
İsanç, Y. (2008). Yeni Türk Gerçekçiliği ve Nedim Günsür (Master's Thesis, Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü).
Karaaslan, Elif (2018): On’lar Grubu’nun Çağdaş Türk Sanat Eğitimine Yansımaları, Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü Güzel Sanatlar Eğitimi Anabilim Dalı Resim-İş Öğretmenliği Programı Doktora Tezi, İzmir
Melet, Esengül (2014): Çağdaş Türk Resminde On’lar Grubu Ve Toplumsal Gerçekçi Yanları, Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Güzel Sanatlar Eğitimi Anabilim Dalı Resim Eğitimi Bilim Dalı, Yükseklisans Tezi, Van.
Onlar Grubu - Vikipedi (wikipedia.org)
Özsezgin Kaya, (1980): Başlangıcından Bugüne Türk Resim Sanatı, 3. Cilt, Tiglat Basımevi, İstanbul.
Özsezgin, Kaya (1978): Leyla Gamsız Sarptürk. Milliyet Sanat Dergisi.
Rh+ Sanat, (2003): “Resim Sanatımızda On‟Lar Grubu, Kaynakları, Düşünce Yapıları Ve Biçem Çözümlemeleri”, Kasım-Aralık İstanbul.
Tansuğ, Sezer (1995): Türk Resminde Yeni Dönem, İstanbul.
Referanslar
Albayrak, Y., & Davun, B. (2021). Türk İslam Sanatında Suret: Kubad-Abad Sasrayı Siren Tasvirli Çiniler Ve Estetiği. Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi, 1(52), 197-211.
Arbaş, A., & Edgü, F. (1992). Avni Arbaş. Ada Yayınları.
Arslan, N. (1997). Onlar Grubu. Eczacıbaşı Sanat Ansiklopedisi, 3.
Aydoğan, E. B. (2008). Sanat Eğitiminde Bir Duayen Sanatçı Bedri Rahmi Eyüboğlu Ve 10’lar Grubu. Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 10(2), 312-326.
Bulut, A. (2009): Çağdaş Türk Resminde “Onlar Grubu” “Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Resim Anasanat Dalı, Yüksek Lisans Tezi, Erzurum.
Erdemci, Fulya, Germaner, Semra, Koçak, Orhan (2007): Modern ve Ötesi:1950-2000, İstanbul.
Eren, Abdurrahman &Geçen, Fahrettin, (2019): Mehmet Siyah Kalem’in Minyatürlerindeki Sürrealist Etkilerin Yorumlanması, Tarih Okulu Dergisi (Tod), Yıl 12, Sayı Xlıı
Giray, Kıymet (1997): Türkiye İş Bankası Resim Koleksiyonu, Ankara
Giray, Kıymet (1998): Türkiye İş Bankası Resim Koleksiyonu, Ankara
Giray, Kıymet (2003): Resim Sanatımızda On’lar Grubu. Rh+ Sanat Plastik Sanatlar Dergisi. Kasım-Aralık. Sayı 7.
Gören, A. Kamil, (1989): 50.Yılında Akbank Resim Koleksiyonu, İstanbul.
Günay, E. (2011). Nuri İyem ve Neşet Günal’ın Türk Resim Sanatı’ndaki Yeri (Doctoral Dissertation, Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü).
Günyaz, Abdülkadir (2003): “On‟Lar Grubu Üzerine”, Rh+ Sanat, Kasım Aralık.
https://www.kulturportali.gov.tr/portal/orhan-peker
https://www.sabah.com.tr/egitim/onlar-grubu-ressamlari-ve-eserleri-nelerdir-onlar-grubu-ressamlari-kimlerdir-e1-5794517 Erişim Tarihi: 25.10.2023 09:35
İsanç, Y. (2008). Yeni Türk Gerçekçiliği ve Nedim Günsür (Master's Thesis, Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü).
Karaaslan, Elif (2018): On’lar Grubu’nun Çağdaş Türk Sanat Eğitimine Yansımaları, Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü Güzel Sanatlar Eğitimi Anabilim Dalı Resim-İş Öğretmenliği Programı Doktora Tezi, İzmir
Melet, Esengül (2014): Çağdaş Türk Resminde On’lar Grubu Ve Toplumsal Gerçekçi Yanları, Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Güzel Sanatlar Eğitimi Anabilim Dalı Resim Eğitimi Bilim Dalı, Yükseklisans Tezi, Van.
Onlar Grubu - Vikipedi (wikipedia.org)
Özsezgin Kaya, (1980): Başlangıcından Bugüne Türk Resim Sanatı, 3. Cilt, Tiglat Basımevi, İstanbul.
Özsezgin, Kaya (1978): Leyla Gamsız Sarptürk. Milliyet Sanat Dergisi.
Rh+ Sanat, (2003): “Resim Sanatımızda On‟Lar Grubu, Kaynakları, Düşünce Yapıları Ve Biçem Çözümlemeleri”, Kasım-Aralık İstanbul.
Tansuğ, Sezer (1995): Türk Resminde Yeni Dönem, İstanbul.
