Yeniler Grubu
Özet
“Yeniler Grubu” toplumcu gerçekçi sanat anlayışıyla Türk resim sanatında ortaya çıkan ilk gruplardan biridir. Güzel Sanatlar Akademisi’nde resim bölümü başkanlığına getirilen Léopold Lévy yağlıboya atölyelerinde çalışan yetenekli öğrencileri seçip asistanlarıyla yapılandırdığı kendi atölyesini kurmuştur. Léopold Lévy’nin ilk atölyesinden mezun olan bu öğrencilerin birçoğu Türk resminde yeni bir dönemi başlatmışlardır. Yeniler Grubu 3 Ocak 1940’taki Talebe Sergisi ile akademide yeni bir tartışma ortamı açarak 1940’lı yıllarda çalışmalarını gerçekleştirmeye başlamışlardır. Yeniler Grubu, sanat alanında Batı sanat akımlarının etkisinde kalan “D Grubu”nun aşırı biçimciliğine karşı bir tepkide bulunmuş, Türk resim sanatında toplumsal gerçekçilik yaklaşımını benimseyerek, toplumun sorunları ve günlük yaşamını resimlerine yansıtmayı amaçlamıştır. Bu bağlamda 1950’li yıllara kadar toplumsal gerçekçi sanat anlayışı, sanatçıların toplumun sorunlarını dile getirdiği önemli bir süreç olmuştur. Bu süreçte Yeniler Grubu ressamları batı tarzı estetik anlayışı ve Anadolu içselliği ile doğayı yeniden çözümlemişlerdir. 10 Mayıs 1941 yılında Beyoğlu’ndaki Matbuat Umum Müdürlüğü Binasında yapmış oldukları “Liman Resimleri Sergisi” ile tanınan Yeniler Grubu, 1941-1952 yılları arasında ondan fazla sergi düzenlemiş ve ilk iki sergi belirlenmiş bir konu başlığı etrafında yapılan sergiler iken sonraki sergilerde sanatçılar kendi serbest temalı yapıtlarıyla katılım göstererek yurt içinde birçok sergi düzenlemişlerdir. Sonraki yıllarda Yeniler Grubunun toplumsal içerikten uzaklaşıp soyut resme yönelmesi ve dönemin sosyo-politik ortamında Yeniler Grubu’na yöneltilen baskıcı tutumlar dağılmadaki başlıca etkenler olmuş ve Yeniler Grubu 1952 yılında dağılmaya karar vermiştir. Grup son sergilerini gerçekleştirdikten sonra da dağılmıştır. Sonuç olarak Yeniler Grubu; Batı’daki sanat akımları ve estetik anlayışlardan etkilenen D Grubu’na karşı toplumsal gerçekçiliği savunmuş ve sanatta içeriğe önem vererek resimlerini sade ve anlaşılır bir dille ifade etmişlerdir. Dolayısıyla Yeniler Grubu sanatçıları, Batı’dan etkilense de eserlerinde daha özgün ve kendilerine ait bir tarz oluşturma yoluna giderek Türk resminde ulusallık, yöresellik ve yerellik gibi unsurlar sorgulanmaya başlamış, bu sorgulama sonucunda Türk resim sanatı yeni bir döneme girmiş ve yerel unsurların vurgulandığı yeni bir tarz doğmuştur.
“Yeniler Group” is one of the first groups to emerge in Turkish painting art with its social realist understanding of art. Léopold Lévy, who was appointed head of the painting department at the Academy of Fine Arts, selected talented students working in oil painting workshops and established his own workshop with his assistants. Many of these students who graduated from Léopold Lévy's first workshop started a new era in Turkish painting. The Yeniler Group started to carry out their work in the 1940s by opening a new discussion environment in the academy with the Student Exhibition on January 3, 1940. The Yeniler Group reacted against the excessive formalism of the "D Group", which was influenced by Western art movements in the field of art, and aimed to reflect the problems and daily life of the society in its paintings by adopting the social realism approach in Turkish painting art. In this context, until the 1950s, the social realist understanding of art was an important process in which artists expressed the problems of society. In this process, the Yeniler Group painters reanalyzed nature with a western style aesthetic approach and Anatolian interiority. The Yeniler Group, known for the "Port Paintings Exhibition" they held at the General Directorate of Press Building in Beyoğlu on May 10, 1941, organized more than ten exhibitions between 1941 and 1952, and while the first two exhibitions were held around a determined topic, in the following exhibitions the artists had their own free theme. They participated in many exhibitions in the country with their works. In the following years, the Yeniler Group's move away from social content and towards abstract painting and the oppressive attitudes towards the Yeniler Group in the socio-political environment of the period were the main factors in the dissolution, and the Yeniler Group decided to disband in 1952. The group disbanded after holding their last exhibition. As a result, Yeniler Group; They defended social realism against Group D, which was influenced by Western art movements and aesthetic understandings, and expressed their paintings in a simple and understandable language, giving importance to the content in art. Therefore, although the Yeniler Group artists were influenced by the West, they chose to create a more original and own style in their works and elements such as nationality, regionality and locality in Turkish painting began to be questioned, and as a result of this questioning, Turkish painting entered a new era and a new style in which local elements were emphasized. born.
Referanslar
Alsaç, B ve Alsaç, Ü. (1993). Türk resim ve yontu sanatı. (1. Baskı), İstanbul: İletişim Yayınları.
Arslan, D. (2018). 1960 sonrası Türk resim sanatında konu ve figür bağlamında neşet günal. Yüksek Lisans Tezi, Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Afyon.
Arslan, N. (1997). Yeniler grubu. Eczacıbaşı Sanat Ansiklopedisi 3. Cilt, İstanbul: YEM Yayın (Yapı-Endüstri Merkezi Yayınları), 1939.
Aytaç, İ. ve Çıplakkılıç, N. (2019). 1950 öncesi ve sonrası Türk resim sanatının gelişimi ve devrim erbil. Sanat ve İnsan Dergisi, 2019-3(2), 18-31.
Başbuğ, F. (2010). 1914 Çallı kuşağı’nın türk resim sanatına etkisi. Selçuk Üniversitesi Ahmet Keleşoğlu Eğitim Fakültesi Dergisi, 29, 371-392.
Başkan, S. (1991). Ondokuzuncu yüzyildan günümüze Türk ressamları. Kültür Bakanlığı Yayınları/1321, Sanat Eserleri Dizisi 14, Ankara: Yücel Ofset Matbaası.
Başkan, S. (2014). Başlangıcından cumhuriyet dönemine kadar türklerde resim. (2. Baskı), Ankara: Atatürk Kültür Merkezi Yayınları.
Başkan, S. (2014). Türk resminde modernite ile ilk temas: 1940-1960. idil, 3(14), s.101-119.
Baydemir, G. (2016). Türk resim sanatında renk kullanımı. Sanatta Yeterlik Tezi, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü, İstanbul.
Bek, G. (2008). Çağdaş Türk sanatında “ulusallık / evrensellik” sorunsalı ve bazı temel yaklaşımlar. SDÜ Fen Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, Sayı:17, ss.117-130.
Bender, M. (1998). Yeniler grubu ressamlarının resimlerindeki insan-doğa ilişkisi. Yüksek Lisans Tezi, Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Denizli.
Berk, N. ve Gezer, H. (1973). 50 yılın Türk resim ve heykeli. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
Berk, N. (1968). Resim bilgisi. 2. Baskı, İstanbul: Varlık Yayınları.
Bulut, A. (2009). Çağdas türk resim sanatı’nda “onlar grubu”. Yüksek Lisans Tezi, Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Erzurum.
Çelik, S. (2009). Türk resminde toplumsal gerçekçilik: yeniler grubu. Yüksek Lisans Tezi, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
Ceyhun, D. (1986). Nuri iyem. 1. Basım, İstanbul: Ofset Basımevi.
Dal, E. (1997). Nuri İyem. Eczacıbaşı Sanat Ansiklopedisi 2. Cilt, İstanbul: YEM Yayın (Yapı-Endüstri Merkezi Yayınları), 898-899.
Dastarlı, E. (2015). Bir varoluş hikâyesi: türk resminde istanbul-istanbul’da türk resmi. Cilt 7, Erişim Adresi: https://istanbultarihi.ist/277-bir-varolus-hikayesi-turk-resminde-istanbul-istanbulda-turk-resmi, Erişim Tarihi: 19.06.2023.
Demiriz, A. (2022). Yeniler grubu istiklal caddesi’nde: hacıbiyar’ın evinden basın birliği istanbul mıntıkası’na. Erişim Adresi: https://manifold.press/yeniler-grubu-istiklal-caddesi-nde-hacibiyar-in-evinden-basin-birligi-istanbul-mintikasi-na, Erişim Tarihi: 16.06.2023.
Dino, A. (2000). Kültür, sanat ve politika üstüne yazılar. İstanbul: Adam Yayınları.
Elmas, H. (1998). Çağdaş Türk resminde minyatür etkileri. Doktora Tezi, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya.
Emir, İ. (2020). Günümüz Türk resim sanatında pentür sanatçıları. Yüksek Lisans Tezi, Atatürk Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü, Erzurum.
Erbek, Ç. (2013). Çağdaş Türk resim sanatı tarihi, Erişim Adresi http://www.caglarerbek.com/2013/01/cagdas-turk-resim-sanat-tarihi.html, Erişim Tarihi: 10.06.2023.
Evin Sanat Galerisi, (2002). Dünden yarına nuri iyem, MAS Matbaa.
Giray, K. (2001). Nuri iyem. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
Giray, K. (2003). Türk resim sanatında eleştiri. Erişim Adresi: https://earsiv.anadolu.edu.tr/xmlui/bitstream/handle/11421/992/173978.pdf?sequence=1, Erişim Tarihi:13.06.2023
Giray, K. (2009). Toplumcu gerçekçi yorumlar. Türk Resim Sanatı, Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğü Yayınları.
Giray, K. (2020). Ankara resim ve heykel müzesi başyapıtlar-cilt II. Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğü Yayınları.
Gören, A. K. (2003). Cumhuriyet’in ilk yıllarında türk resim sanatı:3 ulusal sanat bilincinin yaygınlaşması, Rht Sanat, 5, Mayıs/Ağustos:56-61.
Hatipoğlu, Ö. (2010). 1923-1940 dönemi türk resmine biçim, konu, anlam, yorum ve yargı temelli yeni bir yaklaşım. Doktora Tezi, Marmara Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, İstanbul.
İnan, Ö. (2019). Cumhuriyet dönemi türk resim sanatında toplumsal içerikli figüratif resmin incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü, İstanbul.
İskender, K. (2002). Nuri iyem: 60. sanat yılı. Dünden Yarına Nuri İyem, Evin Sanat Galerisi, İstanbul: MAS Matbaa.
İyem, N. (t.y.). Nuri iyem, yeniler üstüne. Erişim Adresi: http://www.nuriiyem.com/tr/yazi/yeniler-ustune/, Erişim Tarihi: 19.06.2023.
Karayel Gökkaya, E. (2012). İstanbul’da günlük yaşam sahnelerinin türk resim sanatına yansımaları. Sanatta Yeterlik Tezi, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü,İstanbul.
Kesova, G. (2019). Çağdaş Türk resim sanatı’nda geleneksel izler. Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Altınbaş Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
Kılıç, E. (T.Y.). Çağdaş Türk resminde geleneksel etkileşim. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, Cilt: 6 Sayı: 25, 327-340.
Koçak, O. (2009). Modern ve ötesi-elli yılın sanatına kenar notları. (2. Baskı), İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
MEB. (2012). Çağdaş türk sanatı tarihi. Ankara.
Özdemir, S. (2002). Nuri iyem: bağımsız, gerçekçi, türkiye’ye özgü resim. Dünden Yarına Nuri İyem, Evin Sanat Galerisi, İstanbul: MAS Matbaa.
Özsezgin, K. (1977). Abidin dino. Milliyet Sanat Dergisi, 6 Mayıs 1977, 230, 18-21.
Sanatkaravanı. (2021). Çağdaş Türk resim tarihi: gelişimi, ressamlar ve eserleri. Erişim Adresi:https://sanatkaravani.com/cagdas-turk-resim-tarihi-gelisimi-ressamlar-ve-eserleri/, Erişim Tarihi: 10.06.2023
Tanaltay, E. (1987). Ferruh başağa ile bir gün. Sanat ve Çevresi, 110, Aralık: 26–29.
Tansuğ, S. (2002). Nuri İyem. Nuri İyem: 50. Sanat Yılı, Dünden Yarına Nuri İyem, Evin Sanat Galerisi, İstanbul: MAS Matbaa.
Tansuğ, S. (2012). Çağdaş türk sanatı. (9. Basım), İstanbul: Remzi Kitabevi.
Tansuğ, S. (1993). Türk resminde yeni dönem. 3. Baskı, İstanbul: Remzi Kitabevi.
Tekin, A. (2014). Çağdaş Türk resminde sosyal gerçekçi yorumlar ve çözümlemeleri. Yüksek Lisans Tezi, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya.
Türe, A. (2002). 1940’dan sonra Türk resminde toplumsal gerçekçilik. Yüksek Lisans Tezi, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya.
Turgut, Ö. (2021). Toplumu tuvale yansıtan ressamlar: yeniler grubu. Erişim Adresi: https://rizomdergi.com/2021/01/04/toplumu-tuvale-yansitan-ressamlar-yeniler-grubu/, Erişim Tarihi: 15.06.2023.
Üstünipek, Ş. (2009). 1936-1950 yılları arasında güzel sanatlar akademisi: léopold-lévy ve atölyesi. Doktora Tezi, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
Üstünipek, Ş. (2021). Léopold Lévy atölyesi ve Türk resmine etkisi. The Turkish Online Journal of Design Art and Communication, 11 (3), 1113-1128.
Yamaner, H. A. (1986). Türk resminde yeni yönelmeler. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi,1(1), 189-196.
Yener, N. G. (2013). Mümtaz yener; yaşamı ve sanatı. Doktora Tezi. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Çanakkale.
Yerli, S., & Geçen, F. (2020). Nuri İyem Resimlerinde Denge Unsuru Olarak Simetri. Ulakbilge Sosyal Bilimler Dergisi, 52, 1057-1066.
Referanslar
Alsaç, B ve Alsaç, Ü. (1993). Türk resim ve yontu sanatı. (1. Baskı), İstanbul: İletişim Yayınları.
Arslan, D. (2018). 1960 sonrası Türk resim sanatında konu ve figür bağlamında neşet günal. Yüksek Lisans Tezi, Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Afyon.
Arslan, N. (1997). Yeniler grubu. Eczacıbaşı Sanat Ansiklopedisi 3. Cilt, İstanbul: YEM Yayın (Yapı-Endüstri Merkezi Yayınları), 1939.
Aytaç, İ. ve Çıplakkılıç, N. (2019). 1950 öncesi ve sonrası Türk resim sanatının gelişimi ve devrim erbil. Sanat ve İnsan Dergisi, 2019-3(2), 18-31.
Başbuğ, F. (2010). 1914 Çallı kuşağı’nın türk resim sanatına etkisi. Selçuk Üniversitesi Ahmet Keleşoğlu Eğitim Fakültesi Dergisi, 29, 371-392.
Başkan, S. (1991). Ondokuzuncu yüzyildan günümüze Türk ressamları. Kültür Bakanlığı Yayınları/1321, Sanat Eserleri Dizisi 14, Ankara: Yücel Ofset Matbaası.
Başkan, S. (2014). Başlangıcından cumhuriyet dönemine kadar türklerde resim. (2. Baskı), Ankara: Atatürk Kültür Merkezi Yayınları.
Başkan, S. (2014). Türk resminde modernite ile ilk temas: 1940-1960. idil, 3(14), s.101-119.
Baydemir, G. (2016). Türk resim sanatında renk kullanımı. Sanatta Yeterlik Tezi, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü, İstanbul.
Bek, G. (2008). Çağdaş Türk sanatında “ulusallık / evrensellik” sorunsalı ve bazı temel yaklaşımlar. SDÜ Fen Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, Sayı:17, ss.117-130.
Bender, M. (1998). Yeniler grubu ressamlarının resimlerindeki insan-doğa ilişkisi. Yüksek Lisans Tezi, Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Denizli.
Berk, N. ve Gezer, H. (1973). 50 yılın Türk resim ve heykeli. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
Berk, N. (1968). Resim bilgisi. 2. Baskı, İstanbul: Varlık Yayınları.
Bulut, A. (2009). Çağdas türk resim sanatı’nda “onlar grubu”. Yüksek Lisans Tezi, Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Erzurum.
Çelik, S. (2009). Türk resminde toplumsal gerçekçilik: yeniler grubu. Yüksek Lisans Tezi, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
Ceyhun, D. (1986). Nuri iyem. 1. Basım, İstanbul: Ofset Basımevi.
Dal, E. (1997). Nuri İyem. Eczacıbaşı Sanat Ansiklopedisi 2. Cilt, İstanbul: YEM Yayın (Yapı-Endüstri Merkezi Yayınları), 898-899.
Dastarlı, E. (2015). Bir varoluş hikâyesi: türk resminde istanbul-istanbul’da türk resmi. Cilt 7, Erişim Adresi: https://istanbultarihi.ist/277-bir-varolus-hikayesi-turk-resminde-istanbul-istanbulda-turk-resmi, Erişim Tarihi: 19.06.2023.
Demiriz, A. (2022). Yeniler grubu istiklal caddesi’nde: hacıbiyar’ın evinden basın birliği istanbul mıntıkası’na. Erişim Adresi: https://manifold.press/yeniler-grubu-istiklal-caddesi-nde-hacibiyar-in-evinden-basin-birligi-istanbul-mintikasi-na, Erişim Tarihi: 16.06.2023.
Dino, A. (2000). Kültür, sanat ve politika üstüne yazılar. İstanbul: Adam Yayınları.
Elmas, H. (1998). Çağdaş Türk resminde minyatür etkileri. Doktora Tezi, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya.
Emir, İ. (2020). Günümüz Türk resim sanatında pentür sanatçıları. Yüksek Lisans Tezi, Atatürk Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü, Erzurum.
Erbek, Ç. (2013). Çağdaş Türk resim sanatı tarihi, Erişim Adresi http://www.caglarerbek.com/2013/01/cagdas-turk-resim-sanat-tarihi.html, Erişim Tarihi: 10.06.2023.
Evin Sanat Galerisi, (2002). Dünden yarına nuri iyem, MAS Matbaa.
Giray, K. (2001). Nuri iyem. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
Giray, K. (2003). Türk resim sanatında eleştiri. Erişim Adresi: https://earsiv.anadolu.edu.tr/xmlui/bitstream/handle/11421/992/173978.pdf?sequence=1, Erişim Tarihi:13.06.2023
Giray, K. (2009). Toplumcu gerçekçi yorumlar. Türk Resim Sanatı, Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğü Yayınları.
Giray, K. (2020). Ankara resim ve heykel müzesi başyapıtlar-cilt II. Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğü Yayınları.
Gören, A. K. (2003). Cumhuriyet’in ilk yıllarında türk resim sanatı:3 ulusal sanat bilincinin yaygınlaşması, Rht Sanat, 5, Mayıs/Ağustos:56-61.
Hatipoğlu, Ö. (2010). 1923-1940 dönemi türk resmine biçim, konu, anlam, yorum ve yargı temelli yeni bir yaklaşım. Doktora Tezi, Marmara Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, İstanbul.
İnan, Ö. (2019). Cumhuriyet dönemi türk resim sanatında toplumsal içerikli figüratif resmin incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü, İstanbul.
İskender, K. (2002). Nuri iyem: 60. sanat yılı. Dünden Yarına Nuri İyem, Evin Sanat Galerisi, İstanbul: MAS Matbaa.
İyem, N. (t.y.). Nuri iyem, yeniler üstüne. Erişim Adresi: http://www.nuriiyem.com/tr/yazi/yeniler-ustune/, Erişim Tarihi: 19.06.2023.
Karayel Gökkaya, E. (2012). İstanbul’da günlük yaşam sahnelerinin türk resim sanatına yansımaları. Sanatta Yeterlik Tezi, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü,İstanbul.
Kesova, G. (2019). Çağdaş Türk resim sanatı’nda geleneksel izler. Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Altınbaş Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
Kılıç, E. (T.Y.). Çağdaş Türk resminde geleneksel etkileşim. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, Cilt: 6 Sayı: 25, 327-340.
Koçak, O. (2009). Modern ve ötesi-elli yılın sanatına kenar notları. (2. Baskı), İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
MEB. (2012). Çağdaş türk sanatı tarihi. Ankara.
Özdemir, S. (2002). Nuri iyem: bağımsız, gerçekçi, türkiye’ye özgü resim. Dünden Yarına Nuri İyem, Evin Sanat Galerisi, İstanbul: MAS Matbaa.
Özsezgin, K. (1977). Abidin dino. Milliyet Sanat Dergisi, 6 Mayıs 1977, 230, 18-21.
Sanatkaravanı. (2021). Çağdaş Türk resim tarihi: gelişimi, ressamlar ve eserleri. Erişim Adresi:https://sanatkaravani.com/cagdas-turk-resim-tarihi-gelisimi-ressamlar-ve-eserleri/, Erişim Tarihi: 10.06.2023
Tanaltay, E. (1987). Ferruh başağa ile bir gün. Sanat ve Çevresi, 110, Aralık: 26–29.
Tansuğ, S. (2002). Nuri İyem. Nuri İyem: 50. Sanat Yılı, Dünden Yarına Nuri İyem, Evin Sanat Galerisi, İstanbul: MAS Matbaa.
Tansuğ, S. (2012). Çağdaş türk sanatı. (9. Basım), İstanbul: Remzi Kitabevi.
Tansuğ, S. (1993). Türk resminde yeni dönem. 3. Baskı, İstanbul: Remzi Kitabevi.
Tekin, A. (2014). Çağdaş Türk resminde sosyal gerçekçi yorumlar ve çözümlemeleri. Yüksek Lisans Tezi, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya.
Türe, A. (2002). 1940’dan sonra Türk resminde toplumsal gerçekçilik. Yüksek Lisans Tezi, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya.
Turgut, Ö. (2021). Toplumu tuvale yansıtan ressamlar: yeniler grubu. Erişim Adresi: https://rizomdergi.com/2021/01/04/toplumu-tuvale-yansitan-ressamlar-yeniler-grubu/, Erişim Tarihi: 15.06.2023.
Üstünipek, Ş. (2009). 1936-1950 yılları arasında güzel sanatlar akademisi: léopold-lévy ve atölyesi. Doktora Tezi, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
Üstünipek, Ş. (2021). Léopold Lévy atölyesi ve Türk resmine etkisi. The Turkish Online Journal of Design Art and Communication, 11 (3), 1113-1128.
Yamaner, H. A. (1986). Türk resminde yeni yönelmeler. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi,1(1), 189-196.
Yener, N. G. (2013). Mümtaz yener; yaşamı ve sanatı. Doktora Tezi. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Çanakkale.
Yerli, S., & Geçen, F. (2020). Nuri İyem Resimlerinde Denge Unsuru Olarak Simetri. Ulakbilge Sosyal Bilimler Dergisi, 52, 1057-1066.
