Türk Resim Sanatında 1914 Kuşağı – Çallı Kuşağı
Özet
Türk ressamlar, tarih süreci içerisinde diğer ulusların sanatlarından etkilenmiş ve farklı tarzlar deneyerek kendi sanatlarında gelişim göstermişlerdir. Bu etkileşim resim sanatında farklı dönemlerde farklı tekniklerin denenmesine neden olmuştur. Uzun süren etkileşim ve değişim Türk resim sanatının kendini bulup ilerlemesine katkı sağlamıştır. Cumhuriyet’in başlarında devlet tarafından Avrupa ülkelerine eğitim için gönderilen sanatçıların döndüklerinde resim sanatına olan katkıları bu süreç içerisinde görülmektedir. 19. yüzyılda Fransa’da ortaya çıkan empresyonizm akımı, dönemin geleneksel kuralları ile yapılan resim sanatına getirmiş olduğu yeni üslup ve teknik anlayışı ile sanata farklı bir bakış açısı kazandırmıştır (Eren ve Sürücü, 2023:150). Empresyonist anlayışı resim sanatında ilk olarak Türkiye’de kullanan 1914 Kuşağı-Çallı Kuşağı olarak bilinen Türk resim sanatına bir dönem damgasını vuran gruptur. Türkiye’den Paris’e öğrenim için gönderilen bir grup ressam Paris’te izlenimci resim anlayışını Türk sanatına kazandırmışlardır. İzlenimci sanat tarzı 1910’larda yerini artık başka tekniklere ve kavramlara bırakmış olsa da Türk ressamları genellikle izlenimci akımın izinden gitmişlerdir. Türkiye’ye getirmiş oldukları resim sanatı anlayışı, onlardan önceki kuşağın sıklıkla kullanmış olduğu akademik ve kuralcı resim anlayışından farklı bir biçimde doğayla iç içe, renk ve ışığı ön plana çıkaran bir sanat anlayışı olmuştur. Bu anlayış empresyonizm (izlenimcilik) olarak adlandırılıyordu. 1914 kuşağı sanatçılarının büyük bir bölümü, Sanayi-i Nefise Mektebi’nden yetişmiş, Meşrutiyet’in ilânı ile belirli tarihlerde yalnız Fransa ile kalmamış, Avrupa’nın farklı şehirlerinde de sergi çalışmalarında bulunmuşlardır. Bu sanatçılardan yabancı sanatçıların atölyelerinde yetişen İbrahim Çallı, Hikmet Onat, Nazmi Ziya ve Mehmet Ruhi Paris’te Cormon’dan, Avni Lifij Jean Paul Laurens’in, Feyhaman Duran hem Laurens hem de Cormon’dan, Namık İsmail’de Cormon, Alman sanatçılardan Max Lieberman ve Lovis Corinth’in atölyelerinde resim çalışmışlardır. 1914 Kuşağı, Türk resim sanatında izlenimciliği ilk benimseyen gruptur. Tüm sanat dallarında olduğu gibi resim sanatındaki bu yeni akımı başlatanlardan olmaları onları önemli kılmaktadır. Batıda yer alan resim sanatını bugünkü anlayışla ilk kez ve en yakın biçimde yorumlayanlar bu grup sanatçılarıdır. İbrahim Çallı grubun öncüsü olduğundan dolayı bu gruba Çallı Kuşağı’da denilmiştir
Turkish artists have been influenced by other cultures and improved their art by trying new styles. Different painting techniques were tried during different periods due to this interaction. Turkish painting art evolved through long-term interaction and change. This process shows how artists sent to Europe by the state for education at the start of the Republic influenced painting when they returned. In the 19th century, the impressionist movement in France changed art by introducing a new style and technical understanding to painting, which was done according to traditional methods. They shaped Turkish painting art during the 1914 Generation-Çallı Generation, which pioneered the impressionist approach in Turkey. Several Turkish painters studied in Paris introduced impressionism to Turkish art. In the 1910s, impressionist art was replaced by other methods, but Turkish painters followed it. In contrast to the academic and normative understanding of painting used by the previous generation, they brought a naturalistic and color-focused view of painting to Turkey. This understanding was impressionism. Most of the 1914 generation of artists were educated at the Academy of Fine Arts, and with the Constitutional Monarchy, they held exhibitions in France and other European cities on certain dates. Artists such as İbrahim Çallı, Hikmet Onat, Nazmi Ziya, and Mehmet Ruhi studied with Cormon in Paris, Avni Lifij with Jean Paul Laurens, Feyhaman Duran with both Laurens and Cormon, and Namık İsmail with Cormon and German artists. The Max Lieberman and Lovis Corinth workshops taught them painting. Impressionism first appeared in Turkish painting with the 1914 Generation. Their role in starting this new painting trend, as in all art, makes them important. These artists made the first Western interpretation of painting that matches today's understanding. The group known as the Çallı Generation was named after its pioneer, İbrahim Çallı.
Referanslar
Aktaş, Güven (1999), “1914 Çallı Kuşağı’nda Portre Sanatı”, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Uludağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü Resim-İş Eğitimi Ana Bilim Dalı, Bursa.
Akyuz, S., Akyuz, T., Emre, G., Gulec, A., & Basaran, S. (2012). Pigment Analyses Of A Portrait And Paint Box Of Turkish Artist Feyhaman Duran (1886–1970): The EDXRF, FT-IR And Micro Raman Spectroscopic Studies. Spectrochimica Acta Part A: Molecular And Biomolecular Spectroscopy, 89, 74-81.
Anonim (1990) “İbrahim Çallı”, Meydan Larousse Ansiklopedisi. Cilt: 3, İstanbul: Meydan Yayınevi,
Arseven, C. E. (1975). İbrahim Çallı. Türk sanat tarihi cilt III içinde. Milli Eğitim Basımevi.
Berk Nurullah ve Gezer, Hüseyin (1973), “50 Yılın Türk Resim ve Heykeli”, İstanbul: İş Bankası Kültür Yayınları.
Boyar, Pertev (1948), “Osmanlı İmparatorluğu ve Türkiye Cumhuriyeti Devirlerinde Türk Ressamları”, Ankara: Jandarma Basımevi.
Dağlı, Ş. (2021). Türk Resminde Bir Sanat Dehası: İbrahim Çallı. Güzel Sanatlar Enstitüsü Dergisi, 27(47), 489-497.
Eren, Abdurrahman, Sürücü Merve(2023), Empresyonist Sanatçıların Üslup, Renk ve Teknik Anlayışının; Günümüz Sanatçılarına Sağladığı Katkılar, Uluslararası Sanat ve Estetik Dergisi , Yıl: 6, Sayı: 11
Giray, Kıymet (2000), “Çallı ve Atölyesi”, İstanbul: Türkiye İş Bankası Yayınları.
Güvemli, Zahir (1982), “Sanat Tarihi”, İstanbul: Varlık Yayınları.
Güven, S. (2010). Ankara Devlet Resim ve Heykel Müzesinde 1914 Kuşağı, Müstakil Ressamlar ve Heykeltıraşlar Birliği ve D Grubu Ressamlar (Master's thesis, Sosyal Bilimler Enstitüsü).
Gören, Ahmet Kâmil (1997), “Türk Resim Sanatında Şişli Atölyesi ve Viyana Sergisi”, İstanbul: Şişli Belediyesi Resim ve Heykel Müzeleri Derneği Yayınları.
İrepoğlu, Gül (1986), Feyhaman Duran, İstanbul: Tifdruk Yayınevi.
Kamacı, Nail Mustafa (1997), “Çağdaş Türk Resminde Figür”, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Selçuk Üniversitesi, Konya
Karaova, M. (2021). Feyhaman Duran Ve Öğrencisi Ahmet Yakupoğlu’nun Resim Çalışmaları Üzerine Bir Değerlendirme. Kalemişi-Türk Sanatları Dergisi, 9(19), 192-209.
Mutlu, M. (2021). Bahriyeli Ressam Ali Sami Boyar’ın Hayatı Ve Faaliyetleri (1880-1967). Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, (52), 283-307.
Özpınar, Yasemin (2007), “1883_1925 Yılları Arasında Pariste Eğitim Alan Türk Ressam ve Yapıtlarının Analizi”, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Anadolu Üniversitesi, Eskişehir
Özsezgin, Kaya (1998), “Cumhuriyet’in 75. Yılında Türk Resmi”, İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları
Rona, Zeynep (1992), “Namık İsmail”, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
Sarı, Sadettin (1994), “Ressam İbrahim Çallı’nın Hayatı, Kişiliği ve Sanatı”, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Selçuk Üniversitesi, Konya.
Şen, E., & Çölgeçen, Ş. (2021). İbrahim Çallı’nın Hayatı ve Magnolia (Manolya) Temalı Eserleri. Sosyal, Beşeri ve İdari Bilimler Dergisi, 4(6), 577-586.
Okkalı, İ. C., & Baytar, İ. (2020). Gelenekten Beslenen Modernlik; İbrahim Çallı Ve Mevleviler Serisi. Güzel Sanatlar Enstitüsü Dergisi, 26(44), 126-137.
Üzümeri, Ekrem, Dinçer, Selami, Kazancı, Sadi (1956), Türkiye Ansiklopedisi, Ankara: Yıldız Matbaacılık, Cilt: V.
Referanslar
Aktaş, Güven (1999), “1914 Çallı Kuşağı’nda Portre Sanatı”, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Uludağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü Resim-İş Eğitimi Ana Bilim Dalı, Bursa.
Akyuz, S., Akyuz, T., Emre, G., Gulec, A., & Basaran, S. (2012). Pigment Analyses Of A Portrait And Paint Box Of Turkish Artist Feyhaman Duran (1886–1970): The EDXRF, FT-IR And Micro Raman Spectroscopic Studies. Spectrochimica Acta Part A: Molecular And Biomolecular Spectroscopy, 89, 74-81.
Anonim (1990) “İbrahim Çallı”, Meydan Larousse Ansiklopedisi. Cilt: 3, İstanbul: Meydan Yayınevi,
Arseven, C. E. (1975). İbrahim Çallı. Türk sanat tarihi cilt III içinde. Milli Eğitim Basımevi.
Berk Nurullah ve Gezer, Hüseyin (1973), “50 Yılın Türk Resim ve Heykeli”, İstanbul: İş Bankası Kültür Yayınları.
Boyar, Pertev (1948), “Osmanlı İmparatorluğu ve Türkiye Cumhuriyeti Devirlerinde Türk Ressamları”, Ankara: Jandarma Basımevi.
Dağlı, Ş. (2021). Türk Resminde Bir Sanat Dehası: İbrahim Çallı. Güzel Sanatlar Enstitüsü Dergisi, 27(47), 489-497.
Eren, Abdurrahman, Sürücü Merve(2023), Empresyonist Sanatçıların Üslup, Renk ve Teknik Anlayışının; Günümüz Sanatçılarına Sağladığı Katkılar, Uluslararası Sanat ve Estetik Dergisi , Yıl: 6, Sayı: 11
Giray, Kıymet (2000), “Çallı ve Atölyesi”, İstanbul: Türkiye İş Bankası Yayınları.
Güvemli, Zahir (1982), “Sanat Tarihi”, İstanbul: Varlık Yayınları.
Güven, S. (2010). Ankara Devlet Resim ve Heykel Müzesinde 1914 Kuşağı, Müstakil Ressamlar ve Heykeltıraşlar Birliği ve D Grubu Ressamlar (Master's thesis, Sosyal Bilimler Enstitüsü).
Gören, Ahmet Kâmil (1997), “Türk Resim Sanatında Şişli Atölyesi ve Viyana Sergisi”, İstanbul: Şişli Belediyesi Resim ve Heykel Müzeleri Derneği Yayınları.
İrepoğlu, Gül (1986), Feyhaman Duran, İstanbul: Tifdruk Yayınevi.
Kamacı, Nail Mustafa (1997), “Çağdaş Türk Resminde Figür”, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Selçuk Üniversitesi, Konya
Karaova, M. (2021). Feyhaman Duran Ve Öğrencisi Ahmet Yakupoğlu’nun Resim Çalışmaları Üzerine Bir Değerlendirme. Kalemişi-Türk Sanatları Dergisi, 9(19), 192-209.
Mutlu, M. (2021). Bahriyeli Ressam Ali Sami Boyar’ın Hayatı Ve Faaliyetleri (1880-1967). Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, (52), 283-307.
Özpınar, Yasemin (2007), “1883_1925 Yılları Arasında Pariste Eğitim Alan Türk Ressam ve Yapıtlarının Analizi”, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Anadolu Üniversitesi, Eskişehir
Özsezgin, Kaya (1998), “Cumhuriyet’in 75. Yılında Türk Resmi”, İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları
Rona, Zeynep (1992), “Namık İsmail”, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
Sarı, Sadettin (1994), “Ressam İbrahim Çallı’nın Hayatı, Kişiliği ve Sanatı”, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Selçuk Üniversitesi, Konya.
Şen, E., & Çölgeçen, Ş. (2021). İbrahim Çallı’nın Hayatı ve Magnolia (Manolya) Temalı Eserleri. Sosyal, Beşeri ve İdari Bilimler Dergisi, 4(6), 577-586.
Okkalı, İ. C., & Baytar, İ. (2020). Gelenekten Beslenen Modernlik; İbrahim Çallı Ve Mevleviler Serisi. Güzel Sanatlar Enstitüsü Dergisi, 26(44), 126-137.
Üzümeri, Ekrem, Dinçer, Selami, Kazancı, Sadi (1956), Türkiye Ansiklopedisi, Ankara: Yıldız Matbaacılık, Cilt: V.
