Kahramanmaraş İklim Koşullarında Etlik Piliç Kümeslerinde Evaporatif Soğutma Gereksiniminin Belirlenmesi
Özet
Dünya nüfusundaki hızlı artış, gıda talebini artırmakta ve bu talep, besin değeri yüksek, ulaşılabilir ve ekonomik tavuk ürünlerine yönelimi artırmaktadır. Tavukçuluk sektörü, hızlı ürün alımı ve dış iklim koşullarından izole edilen üretim ortamlarıyla hayvansal üretimde çekici hale gelmiştir. Yüksek sıcaklık koşullarının olumsuz etkilediği bölgelerde evaporatif soğutma sistemleri kümesler için vazgeçilmez bir unsurdur. Bu araştırmada, farklı yapısal özelliklere sahip kümeslerin evaporatif soğutma gereksinimleri belirlenmiş ve bu gereksinimlere yönelik öneriler sunulmuştur. ROSS 308 etlik piliç civcivleri, canlı materyal olarak seçilmiş ve bölgesel iklim koşullarına göre çeşitli kümes tipleri tasarlanmıştır. Çatı ve taban özellikleri aynı olan farklı kümes tipleri için, bölgenin uzun yıllık iklim verilerine dayalı olarak çeşitli serinletme senaryoları hesaplanmıştır. Çalışma sonuçlarına göre, 20°C sabit iç ortam sıcaklığı için gerekli soğutma ihtiyacı, farklı kümes tipleri için belirlenmiştir. En düşük soğutma yükü Kümes-3'te hesaplanmış olup, Haziran, Temmuz ve Ağustos aylarında evaporatif soğutma önerilmektedir.
Referanslar
. Boyacı S. Etlik Piliç Kümeslerinde, Isıtma ve Soğutma Derece Gün Değerlerinin Derece Gün Yöntemiyle Belirlenmesi: Kırşehir İli Örneği. Nevşehir Bilim ve Teknoloji Dergisi; 2018; 7(1): 75-82.
Maton A, Daelemans J, Lambrecht J. “Housing of Animals” Elsevier Science Publishing Company Inc., Newyork, USA; 1985. 458s.
Türkoğlu M, Arda M, Yetişir R, Sarıca M, Erensayın C, “Tavukçuluk Bilimi” Otak Form Ofset, Samsun; 1997. 336s.
Atılgan A, Mutlu A. Adana'daki etlik piliç kümeslerinde yazın oluşan sorunlar ve alınması gereken önlemler. Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi;2000; 15 (3):87-94.
Atilgan A, Yucel A, Oz H. Determination of heating and cooling day data for broiler housing: Isparta case. Journal of Food, Agriculture & Environment;2012; 10(3&4): 353-356.
Çaylı A. Kümeslerin Su Gereksiniminin Yağmur Suyu Hasadından Karşılanması Üzerine Bir Araştırma: Kahramanmaraş Örneği. KSÜ Tarım ve Doğa Derg; 2021; 24(5): 1048-1058. DOI: 10.18016/ksutarimdoga. vi. 838619.
Balaban A, Şen E. Tarımsal Yapılar. Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Yayınları;1988. Yayın No:1083, Ankara.
Alagöz AT, Gülbahar A, Kırnak H. Adana İli İlçe ve Köylerinde Etlik Piliç (Broiler) Kümeslerinin Yapısal Yönden Mevcut Özellikleri ile Gelişme Durumlarının Belirlenmesi. Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi; 1994; 9(3): 77-88.
Xin H, Berry IL, Tabler GT, Barton TL. Temperature and Humidity Profiles of Broiler Houses with Experimental Conventional and Tunnel Ventilation Systems. Transaction of the ASAE;1994; 10(4):535-542.
Işık E, Alibaş K, Ünal H, Tunçkal C. Hayvan Barınaklarında Kullanılan Aksiyal Vantilatörlerin Karakteristik Değerlerinin Belirlenmesi. Uludağ Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi. 2000; 14-73-83.
Uğurlu N, Kara M. Islak Ped Sistemiyle Serinletmenin Performans Verileri ve Kafes Sistem Kümes İç Sıcaklığının Düşürülmesine Etkisi. Türk J Agric For; 2000; 24:79-86.
Boyacı S. K.S.Ü Ziraat Fakültesi Araştırma ve Uygulama Çiftliği Etlik Piliç Kümesinde Çevre Koşullarının Denetimi ve Çözüm Önerileri. Yüksek Lisans Tezi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü. Kahramanmaraş. 2005; 57s.
Akyüz A, Boyacı S. Determination Of Heat And Moisture Balance For Broiler House. Journal Of Animal And Veterinary Advances; 2010; 9(14): 1899-1901.
Dağtekin M, Yıldız Y. Çukurova Bölgesi Etlik Piliç Kümeslerinde Sıcaklık Probleminin Çözümü ve Bu Konuda Yapılan Bazı Çalışmalar. Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi,1995; 10(2): 135-150.
Dağtekin Y, Yıldız Y. Alternative Cooling Systems On Broiler Houses İn Turkey Conditions. Livestock Environment, vol:1 Proceedings of the Fifth İnternational Symposium. Bloomington, Minnesota. 1997.
Anonim. Ross Broiler Bakım Talimatı. Emek Tavukçuluk Sanayi ve Ticaret Koll. Şti. Bandırma; 1989.
Albright LD. Enviroment Control for Animal and Plants. Agricultural and Biological Engineering. Cornel University. U.S.A.;1990.
Yağanoğlu AV. Hayvan Çevre Koşullarının Düzenlenmesi, Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi;1986; 17(1-4): 35s.
MMO. Klima Tesisatı Yayını, 2009
Boyacı S, Filik G, Filik AG. Yumurtacı bıldırcın kümesinde derece gün yöntemi ile ısıtma ve soğutma derece gün değerlerinin belirlenmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 1. Uluslararası Tarımsal Yapılar ve Sulama Kongresi Özel Sayısı; 2018; 43-52.
Boyacı, S. Fan-Ped Serinletme Sisteminin Duyulur ve Gizli Isı Transferine Etkisi ve Sistem Etkinliğinin Belirlenmesi. Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi; 2019; 6(1): 64-70.
Akyuz A. Effects of Some Climates Parameters of Environmentally Uncontrollable Broiler Houses on Broiler Performance. Journal of Animal and Veterinary Advances; 2009; 8(12): 2608-2612.
Referanslar
. Boyacı S. Etlik Piliç Kümeslerinde, Isıtma ve Soğutma Derece Gün Değerlerinin Derece Gün Yöntemiyle Belirlenmesi: Kırşehir İli Örneği. Nevşehir Bilim ve Teknoloji Dergisi; 2018; 7(1): 75-82.
Maton A, Daelemans J, Lambrecht J. “Housing of Animals” Elsevier Science Publishing Company Inc., Newyork, USA; 1985. 458s.
Türkoğlu M, Arda M, Yetişir R, Sarıca M, Erensayın C, “Tavukçuluk Bilimi” Otak Form Ofset, Samsun; 1997. 336s.
Atılgan A, Mutlu A. Adana'daki etlik piliç kümeslerinde yazın oluşan sorunlar ve alınması gereken önlemler. Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi;2000; 15 (3):87-94.
Atilgan A, Yucel A, Oz H. Determination of heating and cooling day data for broiler housing: Isparta case. Journal of Food, Agriculture & Environment;2012; 10(3&4): 353-356.
Çaylı A. Kümeslerin Su Gereksiniminin Yağmur Suyu Hasadından Karşılanması Üzerine Bir Araştırma: Kahramanmaraş Örneği. KSÜ Tarım ve Doğa Derg; 2021; 24(5): 1048-1058. DOI: 10.18016/ksutarimdoga. vi. 838619.
Balaban A, Şen E. Tarımsal Yapılar. Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Yayınları;1988. Yayın No:1083, Ankara.
Alagöz AT, Gülbahar A, Kırnak H. Adana İli İlçe ve Köylerinde Etlik Piliç (Broiler) Kümeslerinin Yapısal Yönden Mevcut Özellikleri ile Gelişme Durumlarının Belirlenmesi. Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi; 1994; 9(3): 77-88.
Xin H, Berry IL, Tabler GT, Barton TL. Temperature and Humidity Profiles of Broiler Houses with Experimental Conventional and Tunnel Ventilation Systems. Transaction of the ASAE;1994; 10(4):535-542.
Işık E, Alibaş K, Ünal H, Tunçkal C. Hayvan Barınaklarında Kullanılan Aksiyal Vantilatörlerin Karakteristik Değerlerinin Belirlenmesi. Uludağ Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi. 2000; 14-73-83.
Uğurlu N, Kara M. Islak Ped Sistemiyle Serinletmenin Performans Verileri ve Kafes Sistem Kümes İç Sıcaklığının Düşürülmesine Etkisi. Türk J Agric For; 2000; 24:79-86.
Boyacı S. K.S.Ü Ziraat Fakültesi Araştırma ve Uygulama Çiftliği Etlik Piliç Kümesinde Çevre Koşullarının Denetimi ve Çözüm Önerileri. Yüksek Lisans Tezi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü. Kahramanmaraş. 2005; 57s.
Akyüz A, Boyacı S. Determination Of Heat And Moisture Balance For Broiler House. Journal Of Animal And Veterinary Advances; 2010; 9(14): 1899-1901.
Dağtekin M, Yıldız Y. Çukurova Bölgesi Etlik Piliç Kümeslerinde Sıcaklık Probleminin Çözümü ve Bu Konuda Yapılan Bazı Çalışmalar. Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi,1995; 10(2): 135-150.
Dağtekin Y, Yıldız Y. Alternative Cooling Systems On Broiler Houses İn Turkey Conditions. Livestock Environment, vol:1 Proceedings of the Fifth İnternational Symposium. Bloomington, Minnesota. 1997.
Anonim. Ross Broiler Bakım Talimatı. Emek Tavukçuluk Sanayi ve Ticaret Koll. Şti. Bandırma; 1989.
Albright LD. Enviroment Control for Animal and Plants. Agricultural and Biological Engineering. Cornel University. U.S.A.;1990.
Yağanoğlu AV. Hayvan Çevre Koşullarının Düzenlenmesi, Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi;1986; 17(1-4): 35s.
MMO. Klima Tesisatı Yayını, 2009
Boyacı S, Filik G, Filik AG. Yumurtacı bıldırcın kümesinde derece gün yöntemi ile ısıtma ve soğutma derece gün değerlerinin belirlenmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 1. Uluslararası Tarımsal Yapılar ve Sulama Kongresi Özel Sayısı; 2018; 43-52.
Boyacı, S. Fan-Ped Serinletme Sisteminin Duyulur ve Gizli Isı Transferine Etkisi ve Sistem Etkinliğinin Belirlenmesi. Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi; 2019; 6(1): 64-70.
Akyuz A. Effects of Some Climates Parameters of Environmentally Uncontrollable Broiler Houses on Broiler Performance. Journal of Animal and Veterinary Advances; 2009; 8(12): 2608-2612.
