Eski Türk Edebiyatının Temel Kavramları
Özet
Eski Türk edebiyatı, altı yüz yıldan uzun bir süre zarfında kendi geleneğini meydana getirmiş, bu gelenek içerisinde pek çok şair, yazar yetişmiş ve eser vermiştir. Her bilim ve sanat dalında olduğu gibi eski Türk edebiyatı da zaman içerisinde kendi terminolojisini ve kavramlar dünyasını oluşturmuştur. Eski Türk edebiyatının yetiştirdiği şair ve yazarları hakkıyla anlamak ve bu sahada uzmanlaşmak şüphesiz eski Türk edebiyatının terim ve kavramları hakkında yeterince bilgi sahibi olmakla mümkündür. Eski Türk edebiyatı metinlerini çözümleyebilmek, diğer bir deyişle eski Türk edebiyatının özel kodlarını çözebilmek için alanın temel kavramlarını ve terimlerini açıklayan özellikli çalışmalara ihtiyaç vardır. Böylesi çalışmalarla eski Türk edebiyatı metinlerinde yer alan terim ve kavramların anlaşılıp kavranması kolaylaşacak, metin yayını ve metin tahlili çalışmaları söz konusu terim ve kavramların rehberliğinde daha sağlıklı bir şekilde gerçekleşebilecektir. Bu düşünceden hareketle hazırlanan bu çalışma ile öncelikle eski Türk edebiyatının kavram alanında oluşan kültürel birikimin aktarılmasına katkıda bulunmak, bununla birlikte Türkçe/Türk dili ve edebiyatı öğrencileri ve öğretmenleri ile edebiyat heveslilerine yardımcı olmak amaçlanmıştır.
Old Turkish literature has created its own tradition over a period of more than six hundred years, and many poets and writers have grown up and produced works within this tradition. As in every branch of science and art, old Turkish literature has formed its own terminology and world of concepts over time. To understand the poets and writers of Old Turkish literature and to specialise in this field is undoubtedly possible by having sufficient knowledge of the terms and concepts of Old Turkish literature. In order to analyse the texts of Old Turkish literature, in other words, to decipher the special codes of Old Turkish literature, there is a need for specialised studies explaining the basic concepts and terms of the field. With such studies, it will be easier to understand and comprehend the terms and concepts in the texts of old Turkish literature, and text publication and text analysis studies will be able to be carried out in a healthier way under the guidance of these terms and concepts. Based on this idea, this study aims to contribute to the transfer of the cultural accumulation formed in the concept field of old Turkish literature, as well as to help students and teachers of Turkish / Turkish language and literature and literature enthusiasts.
Referanslar
Akar, M (1987). Türk Edebiyatında Manzum Mi’râc-nâmeler, Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları.
Akkuş, M (2006). Klasik Türk Şiirinin Anlam Dünyası Edebî Türler ve Tarzlar, Erzurum: Fenomen Yayınları.
Alyılmaz, S (1999). “Mevlit ve Türk edebiyatında mevlit türü”, Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, 13, 195-202.
Arslan, M (1999). Türk Edebiyatında Manzum Surnameler, Ankara: Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yayınları.
Bilkan, A. F (2000). Türk Edebiyatında Muammâ, Ankara: Akçağ Yayınları.
Canım, R (2010). Divan Edebiyatında Türler, Ankara: Grafiker Yayınları.
Cengiz, H. E (1986). “Divan Şiirinde Musammatlar”, Türk Dili Türk Şiiri Özel Sayısı II (Divan Şiiri), s. 291-429, Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
Dilçin, C (1995). Örneklerle Türk Şiir Bilgisi, Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
Eroğlu S (2008). “Türk Edebiyatında Miyâhiyye Türüne Bir Örnek: Hâsib Efendi’nin Miyâhiyye’si”, Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 9(15), s. 429-439.
Eyduran, A. S (2003). “Feth/Fetih”, Türk Dünyası Edebiyat Kavramları ve Terimleri Ansiklopedik Sözlüğü, 2, 482-483, Ankara: AKM Yayınları.
İsen, M, Macit, M (1992). Türk Edebiyatında Tevhidler, Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları.
Karaalioğlu, S. K (1983). Ansiklopedik Edebiyat Sözlüğü, İstanbul: İnkılâp ve Aka Yayınları.
Karataş, T (2004). Ansiklopedik Edebiyat Terimleri Sözlüğü, Ankara: Akçağ Yayınları.
Koçin, A (2011). Türk Edebiyatında Münâcât, Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları.
Kortantamer, T (1983). “Sâkî-nâmelerin ortaya çıkışı ve gelişimine genel bir bakış”, Ege Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı Araştırmaları Dergisi II, Prof. Dr. Harun Tolasa Özel Sayısı, s. 81-90.
Kurnaz, C, Çeltik, H (2010). Divan Şiiri Şekil Bilgisi, Ankara: H Yayınları.
Kurnaz, C, Çeltik, H (2012). Şekiller Arasında Nazım Şekli Araştırmaları, Ankara: Kurgan Edebiyat.
Mermer, A, Keskin, N. K (2005). Eski Türk Edebiyatı Terimleri Sözlüğü, Ankara: Akçağ Yayınları.
Olgun, T (1973). Edebiyat Lügatı, İstanbul: Enderun Kitabevi.
Pala, İ (1989). Ansiklopedik Divan Şiiri Sözlüğü, Ankara: Akçağ Yayınları.
Saraç, M. A. Y (2004). Klâsik Edebiyat Bilgisi Belâgat, İstanbul: Gökkubbe Yayınları.
Saraç, M. A. Y (2007). Klâsik Edebiyat Bilgisi Biçim-Ölçü-Kafiye, İstanbul: 3F Yayınevi.
Saraç, M. A. Y (2009). Eski Türk Edebiyatına Giriş, Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Yayınları.
Saraç, M. A. Y (2011). Eski Türk Edebiyatına Giriş: Söz Sanatları, Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Yayınları.
Tok, V. A (2011). Edebî Sanatlar Ansiklopedisi, İstanbul: Literatürk.
Yeniterzi, E (1993). Türk Edebiyatında Na’tlar, Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları.
Referanslar
Akar, M (1987). Türk Edebiyatında Manzum Mi’râc-nâmeler, Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları.
Akkuş, M (2006). Klasik Türk Şiirinin Anlam Dünyası Edebî Türler ve Tarzlar, Erzurum: Fenomen Yayınları.
Alyılmaz, S (1999). “Mevlit ve Türk edebiyatında mevlit türü”, Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, 13, 195-202.
Arslan, M (1999). Türk Edebiyatında Manzum Surnameler, Ankara: Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yayınları.
Bilkan, A. F (2000). Türk Edebiyatında Muammâ, Ankara: Akçağ Yayınları.
Canım, R (2010). Divan Edebiyatında Türler, Ankara: Grafiker Yayınları.
Cengiz, H. E (1986). “Divan Şiirinde Musammatlar”, Türk Dili Türk Şiiri Özel Sayısı II (Divan Şiiri), s. 291-429, Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
Dilçin, C (1995). Örneklerle Türk Şiir Bilgisi, Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
Eroğlu S (2008). “Türk Edebiyatında Miyâhiyye Türüne Bir Örnek: Hâsib Efendi’nin Miyâhiyye’si”, Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 9(15), s. 429-439.
Eyduran, A. S (2003). “Feth/Fetih”, Türk Dünyası Edebiyat Kavramları ve Terimleri Ansiklopedik Sözlüğü, 2, 482-483, Ankara: AKM Yayınları.
İsen, M, Macit, M (1992). Türk Edebiyatında Tevhidler, Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları.
Karaalioğlu, S. K (1983). Ansiklopedik Edebiyat Sözlüğü, İstanbul: İnkılâp ve Aka Yayınları.
Karataş, T (2004). Ansiklopedik Edebiyat Terimleri Sözlüğü, Ankara: Akçağ Yayınları.
Koçin, A (2011). Türk Edebiyatında Münâcât, Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları.
Kortantamer, T (1983). “Sâkî-nâmelerin ortaya çıkışı ve gelişimine genel bir bakış”, Ege Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı Araştırmaları Dergisi II, Prof. Dr. Harun Tolasa Özel Sayısı, s. 81-90.
Kurnaz, C, Çeltik, H (2010). Divan Şiiri Şekil Bilgisi, Ankara: H Yayınları.
Kurnaz, C, Çeltik, H (2012). Şekiller Arasında Nazım Şekli Araştırmaları, Ankara: Kurgan Edebiyat.
Mermer, A, Keskin, N. K (2005). Eski Türk Edebiyatı Terimleri Sözlüğü, Ankara: Akçağ Yayınları.
Olgun, T (1973). Edebiyat Lügatı, İstanbul: Enderun Kitabevi.
Pala, İ (1989). Ansiklopedik Divan Şiiri Sözlüğü, Ankara: Akçağ Yayınları.
Saraç, M. A. Y (2004). Klâsik Edebiyat Bilgisi Belâgat, İstanbul: Gökkubbe Yayınları.
Saraç, M. A. Y (2007). Klâsik Edebiyat Bilgisi Biçim-Ölçü-Kafiye, İstanbul: 3F Yayınevi.
Saraç, M. A. Y (2009). Eski Türk Edebiyatına Giriş, Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Yayınları.
Saraç, M. A. Y (2011). Eski Türk Edebiyatına Giriş: Söz Sanatları, Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Yayınları.
Tok, V. A (2011). Edebî Sanatlar Ansiklopedisi, İstanbul: Literatürk.
Yeniterzi, E (1993). Türk Edebiyatında Na’tlar, Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları.
