Okuma Becerisinin Temel Kavramları
Özet
İletişim imkânlarının son derece ilerlediği bu çağda dil ve dil becerileri hayatın vazgeçilmez kavramları olmuştur. Dinleme, konuşma, okuma ve yazma gibi önemli dil becerilerine sahip olmak ve bu dil becerilerini etkili kullanabilmek kişiyi toplumda ayrıcalıklı kılmaktadır. Bu dil becerilerinden dinleme ve konuşma okul öncesi dönemde edinilirken okuma ve yazma becerisi örgün eğitimle birlikte edinilmektedir. Okulda bu dört temel dil becerisi edinilir, geliştirilir. Bunlar belirli bir program çerçevesinde ve bir plan dâhilinde gerçekleştirilir. Türkçe eğitiminin en temel amaçlarından biri öğrencilerin okuma becerilerini geliştirmek ve onlarda okuma sevgisi ve alışkanlığı geliştirmektir. Bu amaç Türkçe Dersi Öğretim Programı’nda (2019), “okuduğu, dinlediği/izlediğinden hareketle, söz varlığını zenginleştirerek dil zevki ve bilincine ulaşmalarının; duygu, düşünce ve hayal dünyalarını geliştirmelerinin sağlanması” ve “okuma yazma sevgisi ve alışkanlığını kazanmalarının sağlanması” olarak ifade edilmektedir. Okuma, hayatın her alanında oldukça büyük bir öneme sahiptir. Okuma bireyin sosyal, zihinsel, kültürel, akademik vb. birçok açıdan gelişimini doğrudan etkiler. Okumanın günlük ve akademik yaşamdaki bu öneminden yola çıkarak okuma ile ilgili önemli kavramlar açıklanmaya çalışılmıştır. Bu amaç doğrultusunda okuma ile ilgili kavramlar iki alt başlık altında sunulmuştur. Birinci alt başlıkta "okuma; okumanın fiziksel, zihinsel, duyuşsal ve sosyal unsurları; okuma engelleri” gibi okumaya ilişkin temel kavramlar ele alınmıştır. İkinci alt başlık olan “Okuma Eğitimi İle İlgili Temel Kavramlar” başlığı altında ise “okuma eğitimi; okuma alışkanlığı; okuma kültürü; okuma yöntem, tür ve teknikleri” vb. kavramlara değinilmiştir.
In this age of highly advanced communication opportunities, language and language skills have become indispensable concepts in life. Possessing important language skills such as listening, speaking, reading, and writing, and being able to use these language skills effectively, distinguishes a person in society. While listening and speaking skills are acquired during the pre-school period, reading and writing skills are acquired in conjunction with formal education. In school, these four fundamental language skills are acquired and developed within a specific program and plan. One of the fundamental goals of Turkish education is to improve students' reading skills and foster a love of reading and reading habits in them. This goal is expressed in the Turkish Teaching Curriculum (2019) as "enabling them to enrich their language pleasure and awareness by reading, listening/watching, and developing their emotional, intellectual, and imaginative worlds" and "ensuring the acquisition of a love for reading and reading habits." Reading holds great importance in all aspects of life. Reading directly affects an individual's social, intellectual, cultural, academic, and various other dimensions of development. Based on the significance of reading in daily and academic life, important concepts related to reading are explained. In line with this goal, the key concepts related to reading are presented under two subheadings. The first subheading covers fundamental concepts related to reading, such as "the physical, mental, emotional, and social aspects of reading" and "reading barriers." Under the second subheading titled "Key Concepts Related to Reading Education," concepts like "reading education, reading habit, reading culture, reading methods, types, and techniques" are addressed.
Referanslar
Akyol, H. (2007). Türkçe ilk okuma yazma öğretimi. Ankara: Pegem A Yayıncılık.
Aksan, D. (2003). Her yönüyle dil ana çizgileriyle dilbilim. Ankara: Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Türk Dil Kurumu Yayınları.
Calp, (2007). Özel öğretim alanı olarak Türkçe öğretimi. Konya: Eğitim Kitabevi.
Göğüş, B. (1978). Orta dereceli okullarımızda Türkçe ve yazın eğitimi. Ankara: Kadıoğlu Matbaası.
Güncel Türkçe Sözlük. https://sozluk.gov.tr/
Güneş, F. (2007). Ses temelli cümle yöntemi ve zihinsel yapılandırma. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
Güneş, F. (2009). Hızlı okuma ve anlamı yapılandırma. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
Harris, A. J. Ve Sipay, E. R. (1990). How to increase reading ability. A guide to developmental and remedial methods. New York: Longman.
İlköğretim Türkçe Dersi Öğretim Programı (1-5. Sınıflar) (2006). Milli Eğitim Bakanlığı.
İlköğretim Türkçe Dersi Öğretim Programı (6-8. Sınıflar). (2006). Milli Eğitim Bakanlığı.
İnce Samur, Ö. (2016). Okuma kültürü nasıl kazandırılır? Ankara: Anı Yayıncılık.
Karatay, H. (2014). Okuma eğitimi kuram ve uygulama. Ankara: Pegem Akademi.
Kavcar, C. (2007). Yazı devrimi ve Türkçenin yaşaması. Çağdaş Türk Dili Dergisi. 237, 484.
Kavcar, C., Oğuzkan, F. ve Sever, S. (1998). Türkçe ve sınıf öğretmenleri için Türkçe Öğretimi. Ankara: Engin Yayınevi.
Okur, A. (2013). Yaşam boyu okuma eğitimi. Ankara: Pegem Akademi.
Onan, B. (2020). Dil eğitiminin temel kavramları. Ankara: Nobel Yayıncılık.
Özdemir, E. (1993). Okuma sanatı. Ankara: İnkılap Kitabevi.
Özden, Y. (2005). Öğrenme ve öğretme. Ankara. Pegem Akademi.
Sever, S. (2007). Okuma kültürü edinme sürecinde Türkçe öğretiminin sorumluluğu. Okuma Kültürü ve Okullarda Uygulama Sorunları Toplantısı, 108-126. MEB Yayınları.
Sever, S. (2010). Çocuk ve edebiyat. İzmir: Tudem Yayıncılık.
Sezer, A. (1991). Türk dili ve edebiyatı öğretimi. Eşkişehir: Anadolu Üniversitesi Yayınları.
Staiger, R. C. (1990). Road to reading, the Unesco courier. One billion illiterates a challenge for our time. 37-42.
Townsend, R. (2002). Okuma zenginliği. Çev: T. Keskin. İstanbul: Sistem Yayıncılık.
Temizyürek, F. Balcı, A. (2006). Cumhuriyet dönemi ilköğretim okulları Türkçe Programları. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
Türkçe Dersi Öğretim Programı (İlkokul ve Ortaokul 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 ve 8. Sınıflar). (2019). Milli Eğitim Bakanlığı. http://mufredat.meb.gov.tr/ProgramDetay.aspx?PID=663
Yalçın, A. (2002). Türkçe öğretim yöntemleri. Ankara: Akçağ Yayınları.
Referanslar
Akyol, H. (2007). Türkçe ilk okuma yazma öğretimi. Ankara: Pegem A Yayıncılık.
Aksan, D. (2003). Her yönüyle dil ana çizgileriyle dilbilim. Ankara: Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Türk Dil Kurumu Yayınları.
Calp, (2007). Özel öğretim alanı olarak Türkçe öğretimi. Konya: Eğitim Kitabevi.
Göğüş, B. (1978). Orta dereceli okullarımızda Türkçe ve yazın eğitimi. Ankara: Kadıoğlu Matbaası.
Güncel Türkçe Sözlük. https://sozluk.gov.tr/
Güneş, F. (2007). Ses temelli cümle yöntemi ve zihinsel yapılandırma. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
Güneş, F. (2009). Hızlı okuma ve anlamı yapılandırma. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
Harris, A. J. Ve Sipay, E. R. (1990). How to increase reading ability. A guide to developmental and remedial methods. New York: Longman.
İlköğretim Türkçe Dersi Öğretim Programı (1-5. Sınıflar) (2006). Milli Eğitim Bakanlığı.
İlköğretim Türkçe Dersi Öğretim Programı (6-8. Sınıflar). (2006). Milli Eğitim Bakanlığı.
İnce Samur, Ö. (2016). Okuma kültürü nasıl kazandırılır? Ankara: Anı Yayıncılık.
Karatay, H. (2014). Okuma eğitimi kuram ve uygulama. Ankara: Pegem Akademi.
Kavcar, C. (2007). Yazı devrimi ve Türkçenin yaşaması. Çağdaş Türk Dili Dergisi. 237, 484.
Kavcar, C., Oğuzkan, F. ve Sever, S. (1998). Türkçe ve sınıf öğretmenleri için Türkçe Öğretimi. Ankara: Engin Yayınevi.
Okur, A. (2013). Yaşam boyu okuma eğitimi. Ankara: Pegem Akademi.
Onan, B. (2020). Dil eğitiminin temel kavramları. Ankara: Nobel Yayıncılık.
Özdemir, E. (1993). Okuma sanatı. Ankara: İnkılap Kitabevi.
Özden, Y. (2005). Öğrenme ve öğretme. Ankara. Pegem Akademi.
Sever, S. (2007). Okuma kültürü edinme sürecinde Türkçe öğretiminin sorumluluğu. Okuma Kültürü ve Okullarda Uygulama Sorunları Toplantısı, 108-126. MEB Yayınları.
Sever, S. (2010). Çocuk ve edebiyat. İzmir: Tudem Yayıncılık.
Sezer, A. (1991). Türk dili ve edebiyatı öğretimi. Eşkişehir: Anadolu Üniversitesi Yayınları.
Staiger, R. C. (1990). Road to reading, the Unesco courier. One billion illiterates a challenge for our time. 37-42.
Townsend, R. (2002). Okuma zenginliği. Çev: T. Keskin. İstanbul: Sistem Yayıncılık.
Temizyürek, F. Balcı, A. (2006). Cumhuriyet dönemi ilköğretim okulları Türkçe Programları. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
Türkçe Dersi Öğretim Programı (İlkokul ve Ortaokul 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 ve 8. Sınıflar). (2019). Milli Eğitim Bakanlığı. http://mufredat.meb.gov.tr/ProgramDetay.aspx?PID=663
Yalçın, A. (2002). Türkçe öğretim yöntemleri. Ankara: Akçağ Yayınları.
