Sağlıklı Cinsel Yaşam

Feride Yiğit

doi:10.37609/akya.2800

Yazarlar

Feride Yiğit

DOI: https://doi.org/10.37609/akya.2800.c11241

Özet

Hayatın ayrılmaz bir parçası olan cinsellik öğrenilen bir eylemdir. Ömür boyu devam eden bir süreç olan cinsellik, sevgi dolu bir bakış, dokunma, öpüşme, destek olma, hoşgörü, sarılarak birlikte uyuma, eşin sıcaklığını hissetme gibi çok farklı şekillerde yaşanabilir. Uzun yıllar bir arada yaşayan, sorunlarını, sorumluluklarını birbiriyle paylaşan ve birlikte olgunlaşan eşlerin yaptıkları tüm fiziksel yakınlıkları cinselliğin parçalarıdır. Bu makale sağlıklı cinsel yaşamı ve ilgili kavramları tanımlamak, cinselliğin fizyolojisini ve nöroendokrin temellerini açıklamak amacıyla planlanmıştır. Ayrıca cinsel sağlık, kadın ve erkekte görülebilen cinsel işlev bozuklukları, yaşlılıkta cinsel yaşamı etkileyen faktörlere ve yaşlılıkta cinselliğin korunmasına yer verilmiştir.

Referanslar

CETAD (2007). Bilgilendirme Dosyası 5 “Kadın Cinselliği”. Ed: Yüksel Ş, Cindoğdu D. Cinsel Eğitim Tedavi ve Araştırma Derneği, 2007 (11.10.2021tarihinde https://www.cetad.org.tr/CetadData/Books/37/pdf-dosyası adresinden ulaşılmıştır).

Bozdemir N, Özcan S. Cinsellik ve cinsel sağlığa genel bakış. Turkısh Journal of Famıly Medicine And Primary Care (TJFMPC) , 2011; 5:37-46.

Kömürcü N, Demirci N, Yıldız H, ve ark. Türkiye’deki hemşirelik dergilerinden cinselliğe bakış: bir literatür incelemesi. Hemşirelikte Eğitim ve Araştırma Dergisi. 2014;11(1): 9-17

Sağlık Bakanlığı, Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğü: Üreme Sağlığına Giriş, Katılımcı Rehberi. 2009. (11.10.2021 tarihinde https://sbu.saglik.gov.tr/Ekutuphane/kitaplar/a%C3%A7sap40.pdf adresinden ulaşılmıştır).

Çayır G, Kızılkaya Beji N. Cinsel sağlık eğitimi. Androloji Bülteni 2015;62: 231-240

Bilgin Z, Kömürcü N. Kadın cinselliği ve kanıt temelli yaklaşımlar. Androloji Bülteni 2016; 18(64): 48–55

İncesu C. Cinsel işlevler ve cinsel işlev bozuklukları. Klinik Psikiyatri. 2004; Ek 3: 3-13.

CETAD Bilgilendirme dosyası 1 “Cinsel yaşam ve sorunları”. Ed: Şahin D, Şimşek F, Seyisoğlu H. Cinsel Eğitim Tedavi ve Araştırma Derneği, 2006. (10.11.2021 tarihinde https://www.cetad.org.tr/CetadData/Books/21/pdf-dosyasini-indirmek-icin-tiklayiniz.pdf adresinden ulaşılmıştır).

Bal S, Koç E. Cinsel yönelim ve ebelik/hemşirelik yaklaşımı. Güncel Ebelik Çalışmaları Bölüm 5. S:55-67. (10,11,2021 tarihinde https://www.researchgate.net/publication/350373830 adresinden ulaşılmıştır).

Beji N, Aşcı ÖS. Cinsellikle ilgili kuramlar ve ilk bilimsel çalışmalar. Androloji Bülteni 2011;45: 160–163.

Yılmaz Esencan T, Kızılkaya Beji N. Günümüze değin cinsellik konusunda yapılan çalışmaların irdelenmesi. Androloji Bülteni 2015; 17(63): 301-310.

Akan H, Doğan S. Birinci basamak sağlık hizmetinde cinsel işlev bozukluklarına yaklaşım. Türkiye Aile Hekimliği Dergisi 2011;15(2):69– 76.

Yaşar H, Özkan L, Tepeler A. Kadınlarda cinsel fonksiyon bozukluklarına güncel yaklaşım. Klinik ve Deneysel Araştırmalar Dergisi. 2010; 1(3): 235-240

Dişsiz M, Kızılkaya Beji N, Yeşiltepe Oskay Ü. Multiple Sklerozun Kadının Cinsel Yaşamı Üzerine Etkisi. Hemşirelikte Araştırma Geliştirme Dergisi 2013;1:1-10.

Gölbaşı Z, Tuğut N, Erenel, A ve ark. Jinekoloji polikliniğine başvuran evli kadınlarda cinsel işlev bozukluğu yaygınlığı ve ilişkili bazı faktörler. Cumhuriyet Medical Journal.2014; 36 (1), 1-10.

Höbek Akarsu R, Kızılkaya Beji N. Kadın cinsel fonksiyon bozuklukları sınıflandırılmasında DSM-V kapsamında yapılan değişiklikler. Androloji Bülteni 2016; 18(65): 134–137

Kütmeç C. Kadınlarda cinsel fonksiyon bozukluğu ve hemşirelik bakımı. Fırat Sağlık Hizmetleri Dergisi 2009; 12: 112–136

Günaydın D, Tiryaki A, Sağlam Aykut D ve ark. Psikiyatri polikliniğine başvuran 18-65 yaşarası evli hastalarda cinsel ilgi bozukluğu sıklığı sosyodemografik veriler ile ilişkisi. Konuralp Tıp Dergisi 2019;11(3): 416-423. DOI: 10.18521/ktd.476231

Reyhan F, Ozerdoğan N, Arık E. İhmal edilen bir konu: yaşlılıkta cinsellik. Sağlık Bilimleri Dergisi (Journal of Health Sciences) 2018; 27 (1):76-79.

Ören M, Kızıltepe R, Özekes BC. Yaşlılıkta cinsellik. Ege Tıp Dergisi / Ege Journal of Medicine 2016; 55 (Ek Sayı / Supplement): 38-44

Doğan S. Cinsel İşlev Bozuklukları, Depresyon ve Antidepresanlar. Journal of Mood Disorders 2011;1(2):81-6. DOI: 10.5455/jmood.20110629055304.

Gümüş AB, Şıpkın S, Keskin K. Fonksiyonel sağlık örüntüleri modeli ile bir huzurevinde yaşayan yaşlıların bakım gereksinimlerinin belirlenmesi. Psikiyatri Hemşireliği Dergisi 2012; 3:13-21.

İncesu, C. DSM-V ve cinsel işlev bozuklukları. Nöropsikiyatri Arşivi 2011;48(1):1–6.

Özdel O, Tümkaya S, Levent N ve ark.Bi¬lişsel davranışçı yöntemlere dayalı cinsel terapinin vajinismuslu kadınlar ve eşlerinin cinsel sorunları üzerindeki etkileri. Anadolu Psikiyatri Derg 2013; 14: 129-35.

Şafak Öztürk C, Arkar H. Vajinismuslu çiftlerde bilişsel davranışçı terapinin cinsel doyum, evlilik uyumu, depresyon ve anksiyete belirti düzeylerine etkisi. Türk Psikiyatri Derg 2017; 28: 172-80.

Nazik E, Eryılmaz G. Kadında disparoni ve hemşirelik yaklaşımı. Maltepe Üniversitesi Hemşirelik Bilim ve Sanatı Dergisi 2011;4(1):211–215.

Kalra G, Subramanyam A, Pinto C. Sexuality: desire, activity and intimacy in the elderly. Indian J Psychiatry 2011;53:300-6.

Queiroz MAC, Lourenco RME, Coelho MMF, et al. Social representations of sexuality for the elderly. Rev Bras Enferm. 2015;68(4):577-81. DOI: http://dx.doi.org/10.1590/0034-7167.2015680413i

Dhingra I, De Sousa A, Sonavane S. Sexuality in older adults: Clinical and psychosocial dilemmas. J Geriatr Ment Health 2016;3:131-9.

Beğer T, Yavuzer H. Yaşlılık ve yaşlılık epidemiyolojisi. Klinik Gelişim 2012; 25:1-3.

Softa HK, Karaahmetoğlu G, Erdoğan O, ve ark. Yaşlılarda yaşam doyumunu etkileyen bazı faktörlerin incelenmesi. Yaşlı Sorunları Araştırma Dergisi 2015; 2 :56-21.

Laumann EO, Das A. Waite LJ. Sexual dysfunction among older adults: Prevalence and risk factors from a nationally representa-tive U.S. probability sample of men and women 57 to 85 years of age. Journal of Sexual Medicine. 2008;5(10):2300-2312.

Şen S, Usta E, Aygin D, Sert H. Yaşlılık ve cinsellik konusunda sağlık profesyonellerinin yaklaşımları. Androloji Bülteni 2015; 17:64-67.

Şahin Hotun N. Klimakteryum ve İleri Yaş Döneminde Cinsellik. Türkiye Klinikleri J Obstet Womens Health Dis Nurs-Special Topics 2016;2(1):42-50

Akyolcu N. Meme kanserinde cerrahi girişim sonrası cinsel yaşam. Meme Sağlığı Dergisi 2008;4(2):77-83.

Aygın D, Eti Aslan F. Meme kanserli kadınlarda cinsel işlev bozukluklarının incelenmesi. Meme Sağlığı Dergisi 2008;4(2):105-14.

Lindau ST, Schumm LP, Laumann EO, et al. A study of sexuality and health among older people in the United States. N Engl J Med 2007; 357(8):762-74.