Depremde Çalışana Destek

Hande Albayrak

doi:10.37609/akya.2794

Yazarlar

Hande Albayrak

DOI: https://doi.org/10.37609/akya.2794.c9982

Özet

Afetten etkilenen topluluklara hizmet sağlayan özellikle ilk müdahale, sağlık hizmetleri ve sosyal hizmet ekipleri duygusal sıkıntı belirtileri açısından yüksek risk altındadırlar. Çalışanlar, afetlerde travmatik deneyimlere tanıklık etikleri için afetten etkilenenler sınıflaması içerisinde yer almaktadırlar. Afete müdahale sürecindeki zorlu deneyimler karşısında çalışanları korumak, gelişimlerini ve psikososyal iyilik hallerini desteklemek için gösterilen her türlü kişisel ve örgütsel çaba çalışana destek olarak tanımlanabilir. Çalışana destek konusunda temel bir modülü olmadığı ve en iyi çalışana destek uygulamalarının bireyselleştirilmiş, kültüre uygun ve kişilerin gereksinimlerine göre uyarlanmış çeşitli çalışma yöntemlerini içeren uygulamalar olduğu belirtilmektedir. Bu çalışmada çalışana destek uygulamalarını detaylıca anlatabilmek için öncelikle afet müdahale süreçlerinde çalışanı etkileyen koşullara bağlı olarak çalışanların yaşadığı duygulanımlara ve çalışana desteğin afete müdahale öncesi, sırası ve sonrasında neleri içerdiğine ilişkin başlıklara yer verilmiştir.

Referanslar

Adams, L. M. (2007). Mental health needs of disaster volunteers: a plea for awareness. Perspectives in psychiatric care, 43(1), 52-54.

Albayrak, H. (2022). Çalışanın Öz bakımı. F. Demiröz ve G. Polat. (Ed.), Pandemide Sosyal Hizmet içinde (s. 49-52). Ankara: Nobel Yayınevi.

Alexander, D. A. (1990). Psychological intervention for victims and helpers after disasters. British Journal of General Practice, 40(337), 345-348.

Allen, S.M., Ciambrone, D. ve Welch, L.C, (2000) “Stage of life course and social support as a mediator of mood state among persons with disability”. Journal of Aging and Health, 13(3), 318-342.

Amerikan Psikiyatristler Birliği (APA) (2013). DSM 5 Tanı Ölçütleri Başvuru El Kitabı. (E., Köroğlu, Çev). Ankara: Hekimler Yayın Birliği.

Benedek, D. M., Fullerton, C. ve Ursano, R. J. (2007). First Responders: Mental Health Consequences of Natural and Human-Made Disasters for Public Health and Public Safety Workers. Annu. Rev. Public Health, 28, 55–68.

Brooks, S. K., Dunn, R., Sage, C. A., Amlôt, R., Greenberg, N. ve Rubin, G. J. (2015). Risk and resilience factors affecting the psychological wellbeing of individuals deployed in humanitarian relief roles after a disaster. Journal of Mental Health, 24(6), 385-413.

Cronin, M. S., Ryan, D. M. ve Brier, D. (2007). Support for staff working in disaster situations: A social work perspective. International Social Work, 50(3), 370-382.

Dass-Brailsford, P. (2010). Secondary trauma among disaster responders: The need for self-care. Dass- Brailsford, P. (Ed), In Crisis and disaster counseling: lessons learned from Hurricane Katrina and other disasters (s. 213–228). Thousand Oaks, CA: Sage. https://doi.org/10.4135/9781452275093.n14

Dekel, R. ve Baum, N. (2010). Intervention in a shared traumatic reality: A new challenge for social workers. British Journal of Social Work, 40(6), 1927-1944.

Demircioğlu, M. (2020). Çok boyutlu çalışana destek müdahale ve tükenmişlik önleme programı'nın (ÇADEM-TP) psikososyal destek çalışanlarının travmatik stres tükenmişlik ve psikolojik sağlamlık düzeylerine etkisi. [Yayınlanmamış Doktora Tezi] Kocaeli Üniversitesi.

Demiröz, F. (2022). Çalışana Destek. F. Demiröz ve G. Polat. (Ed.), Pandemide Sosyal Hizmet içinde (ss. 41-48). Ankara: Nobel Yayınevi.

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) (2020). Fact sheets: Self-care health interventions, https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/self-care-health-interventions adresinden 10 Mart 2020 tarihinde alınmıştır.

Figley, C.R. (1995). Compassion Fatigue: Coping with Secondary Traumatic Stress Disorder in Those Who Treat the Traumatized. New York: Brunner/Mazel,

Goldberg, S. (2017). Self-Care Toolkit, https://socialworkmanager.org/wp-content/uploads/2017/10/Selfcare-toolkit.pdf adresinden 15 Mart 2020 tarihinde alınmıştır.

Keane, T. M., Marshall, A. D. ve Taft, C. T. (2006). Posttraumatic stress disorder: etiology, epidemiology, and treatment outcome. Annu. Rev. Clin. Psychol., 2, 161-197.

Kleim, B. ve Westphal, M. (2011). Mental health in first responders: A review and recommendation for prevention and intervention strategies. Traumatology, 17(4), 17. doi:10.1177/1534765611429079

Kroll, A., Remington, C. L., Awasthi, P. ve Ganapati, N. E. (2021). Mitigating the negative effects of emotional labor: A study of disaster response and recovery workers after the 2010 Haiti earthquake. Governance, 34(1), 87-106. DOI: 10.1111/gove.12476

Kuruluşlar Arası Daimi Komite (IASC) (2007). IASC Acil Durumlarda Ruh Sağlığı ve Psikolojik Destek Kılavuzu. Cenevre: IASC

Leffler, C. T. ve Dembert, M. L. (1998). Posttraumatic stress symptoms among US Navy divers recovering TWA Flight 800. The Journal of Nervous and Mental Disease, 186(9), 574–577. doi:10.1097/00005053- 199809000-00009

Luthar, S. S., Cicchetti, D. ve Becker, B. (2000). The construct of resilience: A critical evaluation and guidelines for future work. Child development, 71(3), 543-562.

Myers, D.G. (1985). Helping the Helpers: A Training Manual, D.M Hartsough ve D.G. Myers (Eds.) In Disaster Work and Mental Health: Prevention and Control of Stress Among Workers, (ss.45-136) National Institute of Mental Health. Center for Mental Health Studies of Emergencies, US Department of Health and Human Services.

Naturale, A. (2007). Secondary traumatic stress in social workers responding to disasters: Reports from the field. Clinical Social Work Journal, 35, 173-181.

Öztan, N. ve Şavur, E. (2019). “Çalışana Destek”. S. Arslan Tomas, E. Şavur ve E. Uygun (düzenleyen), Afet ve Acil Durumlarda Psikososyal Destek Hizmetleri: Saha Çalıșanları İçin El Rehberi içinde (s. 90-101) Ankara: T.C. Aile Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ve UNICEF Türkiye Temsilciliği Yayını.

Quevillon, R. P., Gray, B. L., Erickson, S. E., Gonzalez, E. D. ve Jacobs, G. A. (2016). Helping the helpers: assisting staff and volunteer workers before, during, and after disaster relief operations. Journal of clinical psychology, 72(12), 1348-1363.

Şahin, N. (2014). Stres ve Stres Yönetimi. Ü. Sığrı ve S. Gürbüz (Ed). Örgütsel Davranış içinde İstanbul: Beta Yayınları.

Wallace, J. R. (2016). Field test of a peer support pilot project serving federal employees deployed to a major disaster. Social Work and Christianity, 43(1), 127-141.

Yuma, P; Powell, T. Scott, J. ve Vinton, M. (2019) Resilience and Coping for the Healthcare Community: A Post-disaster Group Work Intervention for Healthcare and Social Service Providers, Journal of Family Strengths, 19(1), 1-19.