Göç ve Kadın: Toplumsal Cinsiyet Perspektifinden Bir Değerlendirme

Gülcan Urhan

doi:10.37609/akya.2788

Yazarlar

Gülcan Urhan

DOI: https://doi.org/10.37609/akya.2788.c9934

Özet

Bu makale, göçün kadınlar üzerindeki ekonomik, sosyal, kültürel ve toplumsal etkileri üzerine odaklanmaktadır. Makale, göç ve kadın arasındaki ilişkiyi anlamak, kadınların göç sürecinde karşılaştığı özgün zorlukları ve fırsatları ortaya koymak ve toplumsal cinsiyet eşitliğini dikkate alan daha adil bir göç politikası ve uygulamalarını oluşturabilmeye katkıda bulunma amacındadır. Bu makalede, toplumsal cinsiyet perspektifiyle kadınların göçle ilişkisi, göç deneyimlerinde kadın göçmenlerin karşılaştığı özgün sorunları ve fırsatlar değerlendirilmiş, daha adil bir göç politikası ve uygulamalarının oluşturabilmesi için genel bir çerçeve sunulmaya çalışılmıştır. Kadın göçmenlerin göç deneyimleri fırsat ve zorlukları içinde barındırmaktadır. Birçok göçmen kadın eğitim, iyi yaşam ve sağlık koşullarına ulaşabildiği gibi önemli bir kısmı şiddet, istismar, yoksulluk gibi önemli zorluklarla başetmek durumunda kalabilmektedir. Göçmen kadınların öznel sorunları kaynak ülkedeki yaşam koşulları, sosyal destek ağları, kadınların bireysel özellikleri yanında hedef ülkedeki toplumsal cinsiyet rejimi, işgücü piyasasındaki konumlanışları ile yakından ilişkilidir. Kadın göçmenlerin sosyal ve ekonomik haklarına erişebilmesi toplumsal cinsiyete duyarlı politikalarla gerçekleşebilir. Bu kapsamda istihdam, dil ve sosyo-kültürel uyum, sağlık hizmetlerine erişim gibi alanlarda karşılaştığı engelleri kaldırmak, toplumsal cinsiyet eşitliğini sağlayabilmek açısından önemlidir. Bir diğer konu kadınların kente uyum sağlama ve hizmetlere erişimde merkezi yönetimin entegrasyon politikaları olduğu kadar yerel yönetimlerin ve NGO’ların taleplere verdiği cevaplar ve kadınların sosyal destek ağlarının toplumsal uyumu, bu kurumların sosyal içermeyi ne derece etkilediği de değerlendirilmesi gereken konulardır. Sosyal destek ağları zayıf, eğitimsiz, vasıfsız göçmen kadınlar daha fazla zorlukla karşılaşabilmektedir. Bu bağlamda kadın göçmenlere yönelik özel destek programları, eğitim ve mesleki gelişim fırsatları, adil çalışma koşullarına yönelik sosyal politika önlemleri ve sorunların çözümüne kendilerinin de katkı sunabileceği güçlendirici sosyal hizmet programlarının yaygınlaşması son derece önemlidir.

This article examines the economic, social, cultural, and societal impacts of migration on women and addresses the challenges and opportunities faced by women immigrants from a gender perspective. Additionally, it aims to contribute to the development of fairer migration policies and practices. In this article, the relationship between women and migration from a gender perspective is explored. The unique challenges and opportunities encountered by female immigrants during the migration experience are assessed, and a general framework is presented to help create fairer migration policies and practices. The migration experiences of women immigrants encompass both opportunities and challenges. While many immigrant women can access education, improved living conditions, and better healthcare, a significant portion of them may have to cope with issues such as violence, abuse, and poverty. The subjective problems of immigrant women are closely related to various factors, including the living conditions in their countries of origin, social support networks, individual characteristics of women, as well as the gender regime and their positioning in the labor market in the host country. Access to the social and economic rights of immigrant women can be achieved through gender-sensitive policies. In this context, it is crucial to remove barriers in areas such as employment, language skills, socio-cultural adaptation, and access to healthcare. Another important aspect to consider is the integration policies of central governments, as well as the responses of local authorities and Non-Governmental Organizations (NGOs) to the demands of immigrant women. The role of these institutions in promoting social inclusion and their impact on the social integration of immigrant women should also be evaluated. Vulnerable groups of immigrants, including those with limited education and skills, may face more significant challenges. In this regard, the widespread implementation of special support programs for immigrant women, opportunities for education and professional development, social policy measures promoting fair working conditions, and empowering social service programs, in which immigrant women can contribute to problem-solving, are all highly important.

Referanslar

Akgüç, M. ve Parasnis, J. (2023). Occupation–Education Mismatch of Immigrant Women in Europe. Soc Indic Res (2023). https://doi.org/10.1007/s11205-023-03066-0 (Erişim Tarihi 13.09.2023).

Akın, A., Esin, Ç. ve Çelik, K. (2006). Kadının Sağlık Hakkı ve Dünya Sağlık Örgütünün Avrupa'da Kadın Sağlığının İyileştirilmesine Yönelik Stratejik Eylem Planı. Hacettepe Üniversitesi Kadın Sorunları Araştırma ve Uygulama Merkezi. (https://dspace.ceid.org.tr/xmlui/handle/1/72) (Erişim Tarihi: 14.09.2023).

Aksoy, Ş. ve Kabasakal, Z. (2023). Göçü Cinsiyet ve Toplumsal Cinsiyet Rolleri Açısından Ele Alan Çalışmaların İncelenmesi, International Academic Social Resources Journal, (e-ISSN: 2636- 7637), 8,(47), 2252- 2258. DOI: http://dx.doi.org/10.29228/ASRJOU RNAL.67876

Boyd M. ve Grieco E. (2013). Women and Migration: Incorporating Gender into International Migration Theory. The Online Jorunal of the Migration Information Source. https://www.migrationpolicy.org/article/women-and-migration-incorporating-gender-international-migration-theory (Erişim Tarihi: 11.05.2018)

Buz, S. (2007). Göçte Kadınlar: Feminist Yaklaşım Çerçevesinde Bir Çalışma. Toplum ve Sosyal Hizmet, 18 (2), 37-50.

Costa G. ve Ewert B. (2014). Cities of Migration: The Challenges of Social Inclusion, inC. Ranci , T. Brandsen ve S Sabatinelli ed.), Social Vulnerability in European Cities The Role of Local Welfare in Times of Crisis, London: Palgrave Macmillan.

Coskun, E. (2016). Türkiye'nin göç rejiminde toplumsal cinsiyet faktörü: Ugandalı göçmen kadınlar örneği. Fe Dergi, 8, 90-104.

Coşkun, E. (2017). Türkiye’de Kağıtsız Göçmen Kadınlar ve Sosyal Hizmetler. Çalışma ve Toplum. 3(54): 1219-1315.

Çaman, Ö. K. ve Özvarış, Ş. B. (2010). Uluslararası Göç ve Kadın Sağlığı. Sağlık ve Toplum, 20(4), 3-14. https://ssyv.org.tr/wp-content/uploads/2019/08/Uluslararas%C4%B1-Goc-ve-Kad%C4%B1n-Sagl%C4%B1g%C4%B1.pdf (Erişim Tarihi: 14.09.2023)

Dedeoğlu, S. (2011). Türkiye’de Göçmenlerin Sosyal Dışlanması: İstanbul Hazır-Giyim Sanayinde Çalışan Azerbaycanlı Göçmen Kadınlar Örneği. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 66(1), 27-48.

Dedeoğlu, S. ve Gökmen, Ç. E. (2020). Göç Teorileri, Göçmen Emeği ve Entegrasyon: Kadınların Yeri. (D. Danış ve K. Biehl Ed.), Toplumsal Cinsiyet Perspektifinden Göç Araştırmalarında Kadının Yeri, 18-37. İstanbul: Göç Araştırmaları Derneği.

Fleury, A. (2016). Understanding Women and Migration: A Literature Review. Knomad Workıng Paper, 8. https://www.knomad.org/publication/understanding-women-and-migration-literature-review-annex-annotated-bibliography (Erişim Tarihi:14.09.2023).

IOM (2013). Uluslararası Göç Hukuku/Göç Terimleri Sözlüğü No:31. https://publications.iom.int/system/files/pdf/iml31_turkish_2ndedition.pdf (Erişim Tarihi: 13.09.2023)

IOM (2020). World Migration Report 2020 https://publications.iom.int/system/files/pdf/wmr_2020.pdf (Erişim Tarihi: 13.09.2023).

İçduygu, A. ve Diker, E. (2017). Labor Market Integration of Syrian Refugees in Turkey: From Refugees to Settlers. The Journal of Migration Studies, 3:1, 12-35. http://www.gam.gov.tr/files/5-2.pdf (Erişim Tarihi 15.05.2018).

Jønsson, H. V., E. Onasch, S. Pellander, ve M. Wickström (2013). Migrations and Welfare States Policies, Discourses and Institutions. Helsinki: NordWel.

Kandiyoti, D. (2004). Identity and its Discontents: Women and the Nation, Women Living Under Muslim Laws Design (WLUML) DOSSIER 26, A Collection of Articles, 45-58.

Kofman, E., Phizacklea, A, Raghuram, P ve Sales, R (2020). Gender and International Migration in Europe. London: Routledge.

Künüroğlu, F., Acar, B. ve Dönmez, U. B. (2021). Kesişimsel Ayrımcılık: Tanım, Kapsam ve Kesişimsellik Perspektifinden Göç Araştırmaları. Nesne, 9(22), 1013-1026. DOI: 10.7816/nesne-09-22-15

Lutz, H. (2013). Domestic Workers and Migration. The Encyclopedia of Global Human Migration. doi:10.1002/9781444351071.wbeghm1

Lutz, H. ve Palenga-Möllenbeck, E. (2011). Care, Gender and Migration: Towards a Theory of Transnational Domestic Work Migration in Europe. Journal of Contemporary European Studies, 19:3, 349-364. DOI:10.1080/14782804.2011.610605

Nasser-Eddin, N. (2017) Gender performativity in Diaspora Syrian Refugee Women in the UK. (J. Freedman, Z. Kıvılcım ve N. Ö. Baklacıoğlu ed.). A Gendered Approach to the Syrian Refugee Crisis. New York: Routledge, 142-154.

Oğuz, M. ve Özçevik, Ö. (2014). Integration and Urban Mobility of Migrant Women: Pilot Project Findings Based on Knowledge and Experience Transfer, ITU A|Z, 11: (2), 291-305.

O’Neil, T, Fleury A. ve Foresti M. (2016). Women on the Move Migration, Gender Equality and the 2030 Agenda for Sustainable Development. Swiss Agency for Development and Cooperation (SDC) brief series. https://www.odi.org/sites/odi.org.uk/files/resource-documents/10731.pdf (Erişim Tarihi:11.05.2018).

Öngen, M. ve Kırca, N. (2020). Mülteci ve Göçmen Kadınlarda Kadın Sağlığı Sorunları. Atatürk Üniversitesi Kadın Araştırmaları Dergisi, 2 (2), 55-69.

Toksöz, G., Erdoğdu, S. ve Kaşka S. (2012). Türkiye’ye Düzensiz Emek Göçü ve Göçmenlerin İşgücü Piyasasındaki Durumları. Ankara: Uluslararası Göç Örgütü Yayınevi.