Göçmenlerin Adli Alandaki İhtiyaçları ve Adli Sosyal Hizmet

Zeki Karataş

doi:10.37609/akya.2788

Yazarlar

Zeki Karataş

DOI: https://doi.org/10.37609/akya.2788.c9923

Özet

Bu bölümde, göçmenlerin adli süreçlerde karşılaştığı zorluklar ve ihtiyaç duydukları hizmetler sosyal hizmet bakış açısıyla ele alınmıştır. Göç sadece coğrafi bir değişiklik değil, aynı zamanda kültürel, mekânsal ve insanî ilişkileri de etkileyen karmaşık bir olgudur. Göçmenler pek çok alanda olduğu gibi adli süreçlerde de zorluklarla karşılaşmaktadırlar. Bunlar arasında hukuki statü belirleme, yargı süreçleri, ceza adaleti sistemi ve toplumsal ayrımcılık gibi konular bulunmaktadır. Göçmenlerin hukuki danışmanlık ve temsil hizmetlerine erişimde yaşadığı zorluklar, dil bariyerleri, mali sınırlamalar ve hukuki bilgi eksikliği gibi faktörlerle ilişkilendirilmektedir. Ayrıca, göçmenler tutuklanma riski, uzun gözaltı süreleri ve insan hakları ihlalleri ile karşı karşıya kalabilmektedirler. Göçmenler, yasal statü belirsizliği, kayıt dışılık ve sınır dışı edilme korkusu gibi nedenlerle hukuki destek ve adli yardım talep etmekte çekingen davranabilmektedirler. Bu durum, hukuki destek ve adli yardım hizmetlerinin varlığından, kapsamından ve başvuru süreçlerinden haberdar olmamaları veya yanlış bilgi sahibi olmaları nedeniyle daha da karmaşık hale gelmektedir. Bu durumda iletişim, dil bariyeri, kültürel farklılıklar, ayrımcılık ve önyargı gibi sorunlar ortaya çıkmaktadır. Ayrıca, adli yardım hizmetlerinin kapasitesinin yetersiz olması da göçmenlerin erişimini zorlaştırmaktadır. Adli yardım programlarının oluşturulması, göçmenlerin haklarını savunmalarını, yasal yollara başvurmalarını ve yargı süreçlerinde adil muamele görmelerini sağlayabilir. Ayrıca, hukuki danışmanlık hizmetlerinin göçmenlere sunulması, hukuki süreçler hakkında bilgi edinme, dava takibi ve hukuki belge düzenleme gibi konularda yardımcı olabilir. Hukuki danışmanlık aynı zamanda göçmenlerin entegrasyon sürecinde de önemli bir rol oynar, çünkü yeni bir ülkede yaşayan göçmenler, yerel yasalara uygun hareket ederek haklarını korumak zorundadır. Göçmenlerle çalışırken, adli sosyal hizmet uzmanları çeşitli hukuki ve psikososyal konularda danışmanlık yaparlar ve göçmenlerin haklarını koruma sorumluluğunu taşırlar. Adli sosyal hizmet uzmanlarının çalışmaları, insan haklarına ve sosyal adalete dayalı etik ilkelerle şekillenir. Ancak bazen etik ikilemler ortaya çıkabilir, çünkü hukuki otoritelerin veya başvuran kişilerin beklentileri ile etik prensipler arasında bir denge sağlamak zor olabilir. Bu nedenle sosyal hizmet uzmanları, adaleti ve insan haklarını gözetmek için çaba harcamalıdır. Sonuç olarak, bu bölümde göçmenlerin yaşadığı adli zorlukları ve Türkiye'deki adli sosyal hizmet uygulamaları incelemektedir. Sosyal hizmet, göçmenlerin haklarını savunurken ve topluma uyumlarını desteklerken sosyal adaleti teşvik etmeye önemli katkılar sağlar. Göçmenlerin haklarının korunması ve entegrasyonunun sağlanması için daha fazla çaba harcanması gerektiği ve uluslararası işbirliğinin önemli olduğu sonucuna varılmıştır.

In this chapter, the difficulties faced by migrants in judicial processes and the services they need are discussed from a social work perspective. Migration is not only a geographical change, but also a complex phenomenon that affects cultural, spatial and human relations. Migrants face difficulties in judicial processes as in many areas. These include issues such as legal status determination, judicial processes, criminal justice system and social discrimination. Migrants' difficulties in accessing legal counselling and representation services are associated with factors such as language barriers, financial limitations and lack of legal knowledge. Migrants may also face the risk of arrest, long detention periods and human rights violations. Migrants may be reluctant to seek legal aid and legal assistance due to uncertainty of legal status, informality and fear of deportation. This situation is further complicated by the fact that they are not aware of the existence, scope and application processes of legal aid and legal assistance services or are misinformed. In this case, problems such as communication, language barriers, cultural differences, discrimination and prejudice arise. In addition, the insufficient capacity of legal aid services also makes it difficult for migrants to access them. The establishment of legal aid programmes can enable migrants to defend their rights, take legal remedies and receive fair treatment in judicial processes. In addition, providing legal counselling services to migrants can help them to obtain information about legal processes, follow up cases and prepare legal documents. Legal counselling also plays an important role in the integration process of migrants, as migrants living in a new country have to protect their rights by acting in accordance with local laws. When working with migrants, forensic social workers advise on various legal and psychosocial issues and are responsible for protecting the rights of migrants. The work of forensic social workers is shaped by ethical principles based on human rights and social justice. However, ethical dilemmas sometimes arise because it can be difficult to balance the expectations of legal authorities or applicants with ethical principles. Social workers should therefore endeavour to uphold justice and human rights. In conclusion, this chapter analyses the judicial challenges faced by migrants and forensic social work practice in Turkey. Social work makes important contributions to promoting social justice while defending the rights of migrants and supporting their integration into society. It is concluded that more efforts should be made to protect the rights of migrants and ensure their integration and that international co-operation is important

Referanslar

Ackermann, D. (2010). A matter of interpretation: how the language barrier and the trend of criminalizing illegal immigration caused by a deprivation of due process following the agriprocessors, inc. Raids. Columbia Journal of Law and Social Problems, 43(3), 363-370.

Adıgüzel, Y. (2019). Göçmenlerin kültürel entegrasyonu. İçinde Türkiye’de geçici koruma altındaki Suriyeliler: Tespitler ve öneriler. İstanbul: Dünya Yerel Yönetim ve Demokrasi Akademisi Vakfı.

ADMHDB. (2021). Mağdura yaklaşım kılavuzu. Adalet Bakanlığı Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri Dairesi Başkanlığı. https://magdur.adalet.gov.tr/Resimler/SayfaDokuman/1952021192714magdurayaklasimkilavuzu.pdf

Alaggia, R., Maiter, S., & Jenney, A. (2017). In whose words? Struggles and strategies of service providers working with immigrant clients with limited language abilities in the violence against women sector and child protection services. Child & Family Social Work, 22(1), 472-481. https://doi.org/10.1111/cfs.12266

Aliverti, A., & Bosworth, M. (2017). Introduction: Criminal justice adjudication in an age of migration. New Criminal Law Review, 20(1), 1-11. https://doi.org/10.1525/nclr.2017.20.1.1

Allan, J. (2015). Reconciling the ‘psycho-social/structural’ in social work counselling with refugees. The British Journal of Social Work, 45(6), 1699-1716. https://doi.org/10.1093/bjsw/bcu051

Altındi̇ş, E. (2022). Sosyal hizmet uzmanlarının mültecilere yönelik görev ve sorumlulukları. Uluslararası Sosyal Hizmet Araştırmaları Dergisi, 2(2), 171-179.

Aras, B., & Duman, Y. (2019). I/NGOs’ assistance to syrian refugees in turkey: opportunities and challenges. Journal of Balkan and Near Eastern Studies, 21(4), 478-491. https://doi.org/10.1080/19448953.2018.1530382

Assi, R., Özger-İlhan, S., & İlhan, M. N. (2019). Health needs and access to health care: the case of Syrian refugees in Turkey. Public Health, 172, 146-152. https://doi.org/10.1016/j.puhe.2019.05.004

Atar, E., Hossain, F., & Sumnaya Kumasey, A. (2022). Public service provision for Syrian refugees in Turkey: Challenges and prospects. Asian Journal of Political Science, 30(1), 82-98. https://doi.org/10.1080/02185377.2022.2047080

Ayyıldız, A. A., & Karataş, K. (2021). Bugünün Türkiye’sinde göç gerçeği: Küresel hareketliliğin neresindeyiz? İstanbul Aydın Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 13(2), 473-500.

Baker, S.-A., Madoc-Jones, I., Parry, O., Warren, E., Perry, K., Roscoe, K. D., & Mottershead, R. (2013). More sinned against than sinning? Perceptions about European migrants and crime. Criminology & Criminal Justice, 13(3), 262-278. https://doi.org/10.1177/1748895812455529

Barker, V. (2012). Global mobility and penal order: criminalizing migration, a view from Europe. Sociology Compass, 6(2), 113-121. https://doi.org/10.1111/j.1751-9020.2011.00444.x

Bauböck, R. (2011). Temporary migrants, partial citizenship and hypermigration. Critical Review of International Social and Political Philosophy, 14(5), 665-693. https://doi.org/10.1080/13698230.2011.617127

Berry, J. W. (2006). Contexts ofacculturation. İçinde D. L. Sam & J. W. Berry (Ed.), The Cambridge Handbook of Acculturation Psychology (ss. 27-42). UK: Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/CBO9780511489891.006

Blackwell, D. (2005). Counselling and psychotherapy with refugees. USA: Jessica Kingsley Publishers.

Bozdemi̇r, R., & Duman, N. (2020). Sosyal hizmet ve sosyal adalet savunuculuğu. Journal of International Social Research, 13(69), 1106-1112. https://doi.org/10.17719/jisr.2020.4024

Carswell, K., Blackburn, P., & Barker, C. (2011). The relationship between trauma, post-migration problems and the psychological well-being of refugees and asylum seekers. International Journal of Social Psychiatry, 57(2), 107-119. https://doi.org/10.1177/0020764009105699

Certel, N., & Topcuoglu, R. A. (2022). Suriyeli kadınlarla yapılan evliliklerin medyadaki görünümü: Sosyal hizmette savunuculuk için bir çağrı. Toplum ve Sosyal Hizmet, 33(2), 537-562. https://doi.org/10.33417/tsh.1019481

Ceylan, G. (2021). Göç çalışmalarında uygulama ve sahaya yönelik öneriler. İçinde Göç: Göçmenlerle Çalışma ve Sosyal Hizmet (ss. 349-367). Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.

Coşkun, E., & Yılmaz, Ç. (2018). Sığınmacıların toplumsal uyum sorunları ve sosyal hizmetlere erişimi: Düzce uydu kent örneği. Journal of Social Policy Conferences, 75, 269-305.

Cottier, F., & Salehyan, I. (2021). Climate variability and irregular migration to the European Union. Global Environmental Change, 69, 102275. https://doi.org/10.1016/j.gloenvcha.2021.102275

Çalış, N. (2022). İnsan hakları ve hukuk bağlamında adalet sisteminin sosyal boyutu: Adli sosyal hizmet. The Journal of Social Science, 6(11), 107-124.

Çiçeksöğüt, A. (2017). Uluslararası göç hukuku perspektifinde yerinden edilmiş Suriyeliler’in Türkiye’deki statüsü. Kırklareli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 6(2), 1-20.

Çi̇ftçi̇, M. (2019). Baskı karşıtı sosyal hizmetin Türkiye’de uygulanabilirliği. Sosyal Çalışma Dergisi, 3(1), 1-14.

Çörtoğlu Koca, S. (2022). Türkiye’de düzensiz göçmen olarak bulunan Afganların hukuki statülerine ilişkin değerlendirmeler. Public and Private International Law Bulletin, 42(2), Article 2. https://doi.org/10.26650/ppil.2022.42.2.1188148

Davis, W. E. (1985). Language and the justice system: Problems and issues. The Justice System Journal, 10(3), 353-364.

Doğan, C. (2017). Edirne özelinde düzensiz göçmenlerin tercümanlık boyutunda sorunları ve çözümünde toplum tercümanlığının rolü (Basılmamış Doktora Tezi). https://www.proquest.com/docview/2689288855/abstract/A510C58CC4624841PQ/1

Erder, S. (2006). Refah toplumunda getto. İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.

Erdoğan, M. (2022). Suriyeliler barometresi: Suriyelilerle uyum içinde yaşama çerçevesi. Ankara: Eğiten Kitap Yayıncılık.

Hang, N. K. (2009). Beyond court interpreters: Exploring the idea of designated spanish-speaking courtrooms to address language barriers to justice in the United States. İçinde R. L. Sandefur (Ed.), Access to Justice (C. 12, ss. 97-118). Emerald Group Publishing Limited. https://doi.org/10.1108/S1521-6136(2009)0000012008

Hughes, D., Akkok, F., Arulmani, G., & Zelloth, H. (2019). Migration: Theory, research and practice in guidance and counselling. British Journal of Guidance & Counselling 47, 1-5. https://doi.org/10.1080/03069885.2018.1564898

James, D. C. (1997). Coping with a new society: The unique psychosocial problems of immigrant youth. The Journal of School Health, 67(3), 98-102. https://doi.org/10.1111/j.1746-1561.1997.tb03422.x

Karataş, M., & Barut, B. (2021). Sosyal hizmet perspektifinden göç ve savunmasız gruplar: IOM raporları üzerine bir araştırma. Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(1), Article 1. https://doi.org/10.30803/adusobed.913915

Karataş, Z. (2020). Adli sosyal hizmet müdahalesi: Yaklaşımlar ve yöntemler. İçinde Adli Sosyal Hizmet. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.

Kinnunen, T. (2010). Agency, activity and court interpreting. İçinde T. Kinnunen & K. Koskinen (Ed.), Translators’ Agency (ss. 126-164). Tampereen yliopistopaino.

Konukman, A. (2017). Türkiye’de kâğıtsız göçmen kadınlar ve sosyal hizmetler. Çalışma ve Toplum, 3(54), 1299-1316.

Koser, K. (2010). Dimensions and dynamics of irregular migration. Population, Space and Place, 16(3), 181-193. https://doi.org/10.1002/psp.587

Lee, E. (2019). Linguistic support services for immigrant domestic violence victims. Journal of Social Service Research, 45(5), 715-726. https://doi.org/10.1080/01488376.2018.1511502

Lordoğlu, K. (2015). Türkiye’ye yönelen düzensiz göç ve işgücü piyasalarına bazı yansımalar. Çalışma ve Toplum, 1(44), Article 44.

Maiter, S., Alaggia, R., Chan, A. S., & Leslie, B. (2017). Trial and error: Attending to language barriers in child welfare service provision from the perspective of frontline workers. Child & Family Social Work, 22(1), 165-174. https://doi.org/10.1111/cfs.12214

MHM. (2019). Türkiye’de sığınmacı ve göçmenlerin adli yardıma erişimi: tespitler ve öneriler. Mülteci Hakları Merkezi. https://www.mhd.org.tr/images/yayinlar/MHM-74.pdf

Mülteciler Derneği. (2023). Türkiye’deki Suriyeli sayısı-Haziran 2023. Mülteciler ve Sığınmacılar Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği. https://multeciler.org.tr/turkiyedeki-suriyeli-sayisi/?gad=1&gclid=Cj0KCQjwnrmlBhDHARIsADJ5b_lUifKB0_Wjmr-N7fAeZHvul2N2YbC0bfTXqIKxGYpLnGtGSTZKkBwaAjItEALw_wcB

Nurdoğan, A. K., Dur, A. İ. B., & Öztürk, M. (2017). Türkiye’nin mülteci sorunu ve Suriye krizinin mülteci sorununa etkileri. İş ve Hayat, 2(4), Article 4.

Obinna, D. N. (2021). Alone in a crowd: Indigenous migrants and language barriers in American immigration. Race and Justice, 21533687211006450. https://doi.org/10.1177/21533687211006448

Öcal, O., & Atasever, B. (2021). Düzensiz göçün karanlık yüzü: Göçmen kaçakçılığı. Kapadokya Akademik Bakış, 5(1). https://avesis.kayseri.edu.tr/yayin/51ae26f6-9cca-47bf-8177-b3bd6d507842/duzensiz-gocun-karanlik-yuzu-gocmen-kacakciligi

Özdora Akşak, E., & Dimitrova, D. (2022). Walking on a tightrope: challenges and opportunities for civil society organizations working with refugees and migrants in Turkey. International Journal of Voluntary and Nonprofit Organizations, 33(2), 374-385. https://doi.org/10.1007/s11266-020-00312-8

Özer Yürür, Y. Y., & Ark Yıldırım, C. (2019). Uluslararası göçmenlerin Türkiye’ye uyumu yasal düzenlemeler ne derece uyumu/entegrasyonu hedefliyor? International Journal Of Political Science & Urban Studies (online), 7(1), 19-41. https://doi.org/10.14782/ipsus.539183

Öztürk, A. B., Kayadibi, B., & Taşdemir, Z. D. (2021). Adli destek ve mağdur hizmetleri müdürlüğü kapsamında gerçekleştirilen uygulamalara yönelik bir değerlendirme. Sosyal Hizmet, 2, 95-106.

Ratzmann, N. (2022). “No german, no service”: EU migrants’ unequal access to welfare entitlements in Germany. Social Inclusion, 10(1), 227-238. https://doi.org/10.17645/si.v10i1.4647

Rossiter, M. J., & Rossiter, K. R. (2009). Diamonds in the rough: Bridging gaps in supports for at-risk ımmigrant and refugee youth. Journal of International Migration and Integration / Revue de l’integration et de La Migration Internationale, 10(4), 409-429. https://doi.org/10.1007/s12134-009-0110-3

Segal, U. A. (2019). Globalization, migration, and ethnicity. Public Health, 172, 135-142. https://doi.org/10.1016/j.puhe.2019.04.011

Shier, M. L., Engstrom, S., & Graham, J. R. (2011). International migration and social work: A review of the literature. Journal of Immigrant & Refugee Studies, 9(1), 38-56. https://doi.org/10.1080/15562948.2011.547825

Şenyuva, G., & Türk, B. (2022). Adli bilimler perspektifinden mağdur psikolojisi. Adli Tıp Bülteni, 27(2), 185-194. https://doi.org/10.17986/blm.1550

Şi̇mşek, D. (2020). Integration processes of Syrian refugees in Turkey: ‘Class-based integration’. Journal of Refugee Studies, 33(3), 537-554. https://doi.org/10.1093/jrs/fey057

Taran, P. A. (2001). Human rights of migrants: challenges of the new decade. International Migration, 38(6), 7-51. https://doi.org/10.1111/1468-2435.00141

Taş, H. Y., & Özcan, S. (2018). Suriyeli göçmen sorunlarının, sosyal politikalar bağlamında analizi. Hak İş Uluslararası Emek ve Toplum Dergisi, 7(17), 36-54. https://doi.org/10.31199/hakisderg.409860

Topcuoglu, R. A. (2016). Göç yazınındaki düzenli ve düzensiz göç kavramları: insan hakları temelinde bir kavramsal sorgulama. İnsan Hakları Yıllığı, 34(1), 1-20.

Tuncay, T., & İl, S. (2007). Sosyal hizmette baskı karşıtı uygulama: Sosyal adalet paradigması temelinde bir özgürleştirme pratiği. Toplum ve Sosyal Hizmet, 17(2), 59-72.

Ünal, S. (2014). Türkiye’nin beklenmedik konukları: “öteki” bağlamında yabancı göçmen ve mülteci deneyimi. ZfWT Zeitschrift Für Die Welt Der Türken, 6(3), 65-89.