Annelerin Sunduğu Eşzamanlı İpucuyla Öğretim Yöntemi
Özet
Bu araştırma, annelerin eşzamanlı ipucuyla öğretim yöntemini kullanarak gelişimsel yetersizliği olan çocuklara bağcık bağlama becerisi öğretimindeki etkililiğini belirlemeyi amaçlamaktadır. Araştırma, Prof. Dr. E. Sema Batu'nun danışmanlığında yürütülen Naime Güneş Özler'in yüksek lisans tezinden üretilmiştir. Araştırma, annelerin çocuklarına eşzamanlı ipuçları vererek bağcık bağlama becerisini öğretmelerini içermektedir. Araştırma, öğrencilerin anneleriyle birlikte gerçekleştirilmiş olup, öğrencilerin anneleri tarafından verilen eşzamanlı ipuçlarıyla bağcık bağlama becerisinin gelişimi takip edilmiştir. Araştırma sonuçları, annelerin eşzamanlı ipucuyla öğretimin gelişimsel yetersizliği olan çocuklara bağcık bağlama becerisi öğretiminde etkili bir yöntem olduğunu göstermektedir. Bu araştırma, eşzamanlı ipucuyla öğretimin çocukların beceri gelişimine katkı sağlayabileceğini ve annelerin bu yöntemi kullanarak çocuklarına yardımcı olabileceğini vurgulamaktadır.
This research aims to determine the effectiveness of teaching shoelace tying skills to children with developmental disabilities using the simultaneous prompting method by mothers. The research is based on Naime Güneş Özler's master's thesis conducted under the supervision of Prof. Dr. E. Sema Batu. The study involves mothers teaching their children shoelace tying skills by providing simultaneous prompts. The research was conducted with students and their mothers, and the development of shoelace tying skills with simultaneous prompts given by mothers was monitored. The research findings demonstrate that teaching shoelace tying skills to children with developmental disabilities using simultaneous prompting by mothers is an effective method. This research highlights that simultaneous prompting can contribute to children's skill development and mothers can assist their children using this method.
Referanslar
Akkök, Füsun (1984). Davranışsal yaklaşıma dayalı anne-baba rehberliğinin öğretilebilir çocukların öz bakım becerilerinin gelişimine etkisi, Yayımlanmamış Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
Akkök, F., Sucuoğlu, B. (1991). Anne-Baba Rehberliği: Temel Becerilerin Kazandırılması. Ankara: ODTÜ Geliştirme Vakfı Yayınları.
Akköse, M., C. (2008). Gelişimsel yetersizlik gösteren çocuklara mutfak araç isimlerinin öğretiminde eş zamanlı ipucuyla öğretimin etkililiği: Çoklu örnekler uygulaması. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Anadolu Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eskişehir.
Akmanoğlu, N. & Batu, S. (2004). Teaching pointing to numerals to individuals with autism using simultaneous prompting. Education and Training in Developmental Disabilities, 39, 326-336.
Alberto, A.P., ve Troutman, C.A. (1995). Applied Behavior Analysis for Teachers. (4.Ed.). New Jersey: Memll Prentice Hall.
Alvey, G. L., & Aeschleman, S. R. (1990). Evaluation of a parent training programme for teaching mentally retarded children age-appropriate restaurant skills: A preliminary investigation. Journal of Mental Deficiancy Research, 34, 421–428.
Aydın, A. (2002). Otistik Çocuk Sahibi Annelerine Yönelik Bir Eğitim Programı Modeli. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
Batu, S. (2008). Caregiver-Delivered Home-Based Instruction Using Simultaneous Prompting for Teaching Home Skills to Individuals with Developmental Disabilities. Education and Training in Developmental Disabilities, 43(4), 541-555.
Birkan, B. (2001). Küçük Adımlar Kursu’nun Gelişim Geriliği Olan Çocuğa Sahip Annelerin Küçük Adımlar’ı Uygulama Becerilerini Kazanmalarına Etkisi. Yayınlanmamış Doktora Tezi. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eskişehir.
Birkan, B. (2002). Gelişimsel yetersizliği olan çocuklara renk öğretiminde eşzamanlı ipucuyla öğretimin etkililiği. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 2, 169-186.
Birkan, B. (2005). Using Simultaneous Prompting for Teaching Various Discreet Task to Students with Mental Retardation. Education and Training in Developmental Disabilities. 40 (1), 68-79.
Cavkaytar, A. (1998). Anne ve sınıf öğretmenlerinin birlikte eğitiminin zihin engelli çocuklarının özbakım ve ev içi becerilerini öğrenmelerine katkısı (ÖZEBÖP Uygulaması). 8. Ulusal Özel Eğitim Kongresi’nde sunulan bildiri. Edirne
Cavkaytar, A. (1999). Zihin engellilere özbakım ve ev içi becerilerinin öğretiminde bir aile eğitim programının etkililiği. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 2(3), 40-50.
Cavkaytar, A. (2007). Turkish parents as teachers: Teaching parents how to teach self-care and domestic skills to their children with mental retardation. Education and Training in Developmental Disabilities. 42(1), 85-93.
Chow, V., Kloppenburg, A., Saldamando, A., Uyeda, K., and Valentine, C. (2004). Parenting and Family Support. UCLA Center Families and Communities. http://www.healtychild.ucla.edu 14.11.2011
Cipani, E, ve Madigan K. (1986). Errorless learning reserach and application for “difficult to teach" children. Canadian Journal for Exceptional Children, 3(2), 39-43.
Coleman, M. ve Apts, S. (1991). Home alone ask factors teaching. Exceptional Children, Spring, 36-39.
Collins, B. C. (2007). Moderate and severe disabilities: A foundational approach. New Jersey: Pearson.
Cunningham, C. (1985). Training and education aproaches for parents of children with special needs. British Journal of Medical Psyhology, 58, 285-305.
Çelik, R. R. (2003). Zihin Engelli Çocuğu Olan Anne-Babaların Okulda Anne-Baba Katılımına İlişkin Görüşlerinin Belirlenmesi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Anadolu Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eskişehir.
Çelik, S. (2007). Zihinsel yetersizlik gösteren çocuklara kavram öğretiminde doğrudan öğretim ve eşzamanlı ipucuyla öğretimin etkililik ve verimliliklerinin karşılaştırılması. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Anadolu Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eskişehir.
Demirsoy-Böcü, Ş. (1992). Bilgi Verici Danışmanlığın Beyin Felçli (Serebral Palsili) Çocuğu Olan Annelerin Kaygı Düzeylerine Etkisi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
Dere-Çiftçi, H. (2007). Zihinsel engelli çocuklara renk kavramını kazandırmada eş zamanlı ipucuyla öğretimin bireysel ve grup eğitimi üzerindeki etkisi. Yayınlanmamış Doktora Tezi. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara
Doğan, O. S., & Tekin-İftar, E. (2002). The effects of simultaneous prompting on teaching receptively identifying occupations from picture cards. Research in Developmental Disabilities, 23, 237-252.
DiPipi-Hoy, C., & Jitendra, A. (2004). A parentdelivered intervention to teach purchasing skills to young adults with disabilities. The Journal of Special Education, 38, 144–157.
DPT. (1990). Başbakanlık Aile Araştırma Kurumu: I. Aile Şurası: Raporlar, Görüşmeler, Kararlar. Devlet Planlama Teşkilatı, Ankara.
Evcimen, E. (1996). Zihin Engelli Çocuğu Olan Ailelerin (Anne Babaların ) Gereksinimlerinin Belirlenmesi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Anadolu Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eskişehir.
Fetko, K. S., Schuster, J. W., Harley, D. A., & Collins, B. C. (1999). Using simultaneous prompting to teach a chained vocational task to young adults with severe intellectual disabilities. Education and Training in Mental Retardation and Developmental Disabilities. 34, 318-329.
Flanagan, S., Adams, H.E. ve Forehand, R. A. (1979). Comparison of four instructional techniqes for teaching parents to use time out. Behaviour Therapy, 10, 91-102.
Fox, R., Binder, M.C. (1990) Parenting: A Developmental-Behavioural Approach. Advances in Special Education, 78, 187-201.
Gargiulo, R. M. (1985). Working with Parents of Exceptional Children. Houghton Mifflin Co, Boston.
Gibson, A. N., & Schuster, J. W. (1992). The use of simultaneous prompting for teaching expressive Word recognition to preschool children. Topics in Early Childhood Special Education, 12, 247-257.
Glen, T. E. (1996). Teaching Students with Mental Retardation: A Life Goal Curriculum Planning Approach. USA: Prentice-Hall.
Griffen, A. K., Schuster, J. W., & Morse, T. E. (1998). The acquisition of instructive feedback: A comparison of continuous versus intermittent presentation schedules. Education and Training in Mental Retardation and Developmental Disabilities, 33, 42-61.
Gültekin, E. (1999). Uygun Olmayan Davranışların Azaltılmasında Ebeveynler Tarafından Uygulanan Uyuşmayan Davranışların Artımlı Pekiştirilmesinin Etkisi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
Johnson, P., Schuster, J. W., & Bell, J. K. (1996). Comparison of simultaneous prompting with and without error correction in teaching science vocabulary words to high school students with mild disabilities. Journal of Behavioral Education, 6, 437-458.
Kırcaali-İftar, G., (1995). Aile ve Çevre Eğitimi Ders Notları. Anadolu Üniversitesi Engelliler Araştırma Enstitüsü, Eskişehir.
Korrmaz, T. K., Vuran, S. (2007). The Effectiveness of Simultaneous Prompting Procedure on Teaching Colours Names to Children with Mild Mental Disabilities. Eurasian Journal of Educational Research, 29, 143-155.
Kurt, O. (2006). Otistik Özellikler Gösteren Çocuklara Zincirleme Serbest Zaman Becerilerinin Öğretiminde Sabit Bekleme Süreli Öğretimin ve Eşzamanlı İpucuyla Öğretimin Gömülü Öğretimle Sunulmasının Etkililik ve Verimliliklerinin Karslılaştırılması. Yayımlanmamış Doktora Tezi. Anadolu Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eskişehir.
Kroth, R. ve Edge D. (1997). Parent Training Groups Stratejies Communications with Parents and Families of Exceptional Children. (3.Ed.). USA: Love Publishing Company.
MEB. (1991). I. Özel Eğitim Konseyi Raporları. Milli Eğitim Bakanlığı, Özel Eğitim, Rehberlik ve Danışma Hizmetleri Genel Müdürlüğü Yayınları, Ankara.
MEB. (1997). 573 Sayılı Özel Eğitim Hakkında Kanun Hükmünde Kararname. 30.05.1997.
MacFarland-Smith, J., Schuster, J. W., & Stevens, K. B. (1993). Using simultaneous prompting to teach expressive object identification to preschoolers with developmental delays. Journal of Early Intervention, 17, 50-60.
Maciag, K. G., Schuster, J. W., Collins, B. C, & Cooper, J. T. (2000). Training adults with moderate and severe mental retardation in a vocational skill using a simultaneous prompting procedures. Education and Training in Mental Retardation and Developmental Disabilities, 35, 306-316.
Mert, E. (1997). Farklı engel grubunda çocuğu olan anne ve babaların gereksinimlerinin karşılaştırılması. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Bolu.
Morrow, S. A., & Bates, P. E. (1987). The effectiveness of three sets of school-based instructional materials and community training on the acquisition and generalization of community laundry skills by students with severe handicaps. Research in Developmental Disabilities, 8, 113–136.
O’Dell, S. L., O’Quinn, J., Alford, B. A., O’Brinnt, A. J., Brodlyin, A. S., Ricbenhain, J. E. (1982). Predicting the nequisition of parenting skills win four training ethids. Behaviour Therapy, 13, 194-208.
Özbey, F. (2005). Zihin engelli çocuklara iş becerilerinin öğretiminde eş zamanlı ipucuyla öğretimin etkililiği. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Bolu
Özcan, N. (2004). Zihin Özürlü Çocuklara Tuvalet Becerisi Öğretimine Yönelik Aile Eğitimi Programının Etkililiği. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Anadolu Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eskişehir.
PTA. (2005). Father İnvolment-Encouraning Dads to be Involvend. http://www.capta.org 10.11.2007
Schulz, J. B., (1987) Parents and Professionals in Special Education. Toronto: Allyn and Bacon, Inc.
Schuster, J. W., & Griffen, A. K. (1993). Teaching a chained task with a simultaneous prompting procedure. Journal of Behavioral Education, 3, 299-315.
Seung, H. K., Ashwell, S., Elder, J. H., & Valcante, G. (2006). Verbal communication outcomes in children with autism after in home father training. Journal of Intellectual Disability Research, 50, 139– 150.
Spann, S. J., Kohler, F. W., & Soenksen, D. (2003). Examining parents’ involvement in and perceptions of special education services: An interview with families in a parent support group. Focus on Autism and Other Developmental Disabilities, 18, 228–237.
Sewell, T. J., Collins, B. C. Hemmeter, M. L., & Schuster, J. W. (1998). Using simultaneous prompting within an activity-based format to teach dressing skills to preschoolers with developmental delays. Journal of Early Intervention, 21, 132-145.
Singleton, K. C., Schuster, J. W., & Ault, M. J. (1995). Simultaneous prompting in a small group instructional arrangement. Education and Training in Mental Retardation and Developmental Disabilities, 30, 218-230.
Singleton, D. K., Schuster, J. W., & Morse, T. E., & Collins, B. C. (1999). A comparison of antecedent prompt and test and simultaneous prompting procedures in teaching grocery words to adolescents with mental retardation. Education and Training in Mental Retardation and Developmental Disabilities, 34, 182-199.
Sucuoğlu, B. (1991). Anne babaların özel eğitim okullarını algılamaları. Yayınlanmamış Doktora Tezi, Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
Sucuoğlu, B., Kuloğlu, N. (1992). Otistik çocuklara bağımsız yaşam becerilerinin kazandırılması. Psikoloji Dergisi, 7 (27), 15-26.
Sucuoğlu, B., Küçüker, S., Kanık, N. (1993). Özel eğitimde anne-baba eğitimi programları. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 25(2), 521-537
Sucuoğlu, B. (1994). Özürlü çocuğu olan anne-babaların gereksinimlerinin belirlenmesi. Aaraştırma Raporu. Ankara: Ankara Üniversitesi.
Sucuoğlu, B., Küçüker, S., Kanık, N. (1994). Anne babalara öğretme becerilerinin kazandırılması. Türk Psikoloji Dergisi, 9 (31), 36-43.
Sucuoğlu, B., Küçüker, S., Kanık, N. (1994). Anne babaların özürlü çocuklarının eğitimine katılımları. Yayınlanmamış Araştırma Raporu. Ankara: Ankara Üniversitesi Araştırma Projesi Fonu. Proje Kod: 92-04-00-01.
Tait, K., Sigafos, J., Woodyatt, G., O’Reilly, M., & Lancioni, G. (2004). Evaluating parent use of functional communication training to replace and enhance prelinguistic behaviors in six children with developmental and physical disabilities. Disability and Rehabilitation, 26, 1241–1254.
Tekin, E. (2000). Zihin özürlü çocuklara kardeşleri aracılığıyla sunulan dört saniye sabit bekleme süreli öğretim ve eşzamanlı ipucuyla öğretim etkililiklerinin ve verimliliklerinin karşılaştırılması. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Yayınları no:1241.
Tekin, E., & Kırcaali-İftar, G. (2002). Comparison of effectiveness and efficiency of two response prompting procedures delivered by sibling tutors. Education and Training in Mental Retardation and Developmental Disabilities, 37, 283-299.
Tekin-İftar, E. (2003). Effectiveness of peer delivered simultaneous prompting on teaching community sings to students with developmental disabilities. Education and Training in Mental Retardation and Developmental Disabilities, 38, 77-94.
Tekin-İftar, E., Acar, G., & Kurt, O. (2003). The effects of simultaneous prompting on teaching expressively identifying the objects: An instructive feedback study. Journal of Disability, Development and Education, 50, 37-50.
Tekin-İftar, E., & Kırcaali-İftar, G. (2004). Özel eğitimde yanlışsız öğretim yöntemleri. (2.bs.). Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
Tekin-Iftar, E. (2008). Parent-delivered communitybased instruction with simultaneous prompting for teaching community skills to children with developmental disabilities. Education and Training in Developmental Disabilities, 43, 249–265.
Tezel-Şahin, F., Özbey S. (2007) Aile Eğitim Programlarına Niçin Gereksinim Duyulmuştur? Aile Eğitim Programları Neden Önemlidir? Aile ve Toplum Eğitim Kültür ve Araştırma Dergisi, 3(12), 7-12.
Topsakal, M. (2004). Zihin özürlü çocuklara oto yıkama becerisi öğretiminde hata düzeltilmesi yapılarak gerçekleştirilen eşzamanlı ipucuyla öğretimin etkililiği. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Anadolu Üniversitesi, Eğitim Bilimler Enstitüsü, Eskişehir.
Turnbull, A. P. (1984). Parent professional interactions. In M.Snell (Ed.), Systematic instruction of the moderately and severely handicapped .(2.Ed.). Ohio: Merril Publishing Corporation.
Türk Dil Kurumu, (2011). İnternetten alıntı, http://www.tdk.gov.tr/tdksozluk/SOZBUL
Unicef (1990). Özürlü Çocuklar Alt Çalışma Grubu Raporu. 1990'ların Çocuk Politikası Ulusal Kongresi Raporu, Ankara.
Üstünoğlu, Ü., (1991) Okulöncesi Dönemdede Aile Eğitiminde Benimsenebilecek Yaklaşımlar. Anadolu Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 4(1-2), 121-133.
Varol, N. (1996). Aile eğitimi çalışmalarının planlanması. Ankara: Eğitim ve Bilim.
Varol, N. (2006). Beceri Öğretimi ve Özbakım Becerilerinin Kazandırılması. Ankara: Kök Yayıncılık.
Vuran, S. (1997). Zihin engelli çocuk annelerine ödüllendirme ve eliştirmemenin kazandırılmasında bilgilendirme, dönüt verme, dönüt verme ve ödüllendirmenin etkililiği, Yayınlanmamış Doktora Tezi, Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eskişehir.
Vuran, S. (2000). Zihin Engelli Çocuk Annelerine Ödüllendirme ve Eleştirmemenin Kazandırılmasında Bilgilendirme ve Dönüt Verme, Dönüt Verme ve Ödüllendirmenin Etkililiği. Antakya: Zirem Yayınları No:3.
Wall, M. E., & Gast, D. L. (1997a). Caregivers as teachers: Using constant time delay to teach adults how to use constant time delay. Education and Training in Mental Retardation and Developmental Disabilities, 32, 213–228.
Wall, M. E., & Gast, D. L. (1997b). Caregivers’ use of constant time delay to teach leisure skills to adolescents or young adults with moderate or severe intellectual disabilities. Education and Training in Mental Retardation and Developmental Disabilities, 32, 340–356.
Wolery, M., Ault, M.J., & Doyle, P.M. (1992). Teaching Students with Moderate to Severe Disabilities: Use of Response Prompting Strategies. Newyork, NY: Longman.
Wolery, M., Holcombe, A., Werts, M. G., & Cipolloni, R. M. (1993). Effects of simultaneous prompting and instructive feedback. Early Education and Development, 4, 20-31.
Wolery, M., Bailey, D. B., & Sugai, G.M. (1998). Effective teaching principles and procedures of applied behavior analysis with exceptional student. Boston: Allyn and Bacon.
Yücel, G. (2006). Bağımsız otistik çocuklar eğitim merkezi hakkında uzaktan eğitime dayalı aile eğitim programının etkililiği. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Anadolu Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eskişehir.
Yücesoy, Ş., Gürsel O. (2005). Zihin özürlü öğrencilere fotokopi çekme becerisinin öğretiminde eşzamanlı ipucuyla öğretimin etkililiği. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 7(2), 29-45.
Yayınlanan
Lisans
LisansBu İnternet Sitesi içeriğinde yer alan tüm eserler (yazı, resim, görüntü, fotoğraf, video, müzik vb.) Akademisyen Kitabevine ait olup, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu ve 5237 sayılı Türk Ceca Kanunu kapsamında korunmaktadır. Bu hakları ihlal eden kişiler, 5846 sayılı Fikir ve Sanat eserleri Kanunu ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununda yer alan hukuki ve cezai yaptırımlara tabi olurlar. Yayınevi ilgili yasal yollara başvurma hakkına sahiptir.
