Turizm Eğitiminde Değerlendirme Yöntemleri
Özet
Turizm eğitimi, turizm sektörünün rekabet gücünde önemli bir faktördür. Turizm sektörü, insan kaynağı tüketicisi olarak mezunlara olan talep ve mezunların akademik geçmişlerinin kalitesini sürekli olarak değerlendirmesi nedeniyle eğitim kurumlarını aktif olarak etkilemektedir. Turizm, güçlü mesleki kökeni, hizmet sektörü olarak taşıdığı dinamik özellikler ve gerektirdiği pratik bilgi beceriyle dikkat çekmektedir. Ancak bu güçlü temellere rağmen, turizm lisans programları hâlâ teorik bilgi ile pratik uygulama arasında denge kurmakta zorlanmaktadır. Geleneksel öğretim merkezli yaklaşımdan öğrenme odaklı yaklaşıma geçiş, ezbere dayalı bilgi aktarımı yerine bilginin uygulanmasına öncelik veren “Öğrenme İçin Değerlendirme” anlayışını doğurmuştur. Bu anlayış, gerçek yaşam durumlarına veya mesleki uygulamalara benzer görevlerle yapılan özgün değerlendirme uygulamalarının gelişmesini desteklemiştir. Turizm eğitimi her ne kadar ağırlıklı olarak geleneksel yöntemlerle uygulanabilecek bir öğretim planından oluşuyor olsa da özellikle pratiğe dönük uygulama ve değerlendirmelerle öğrencilerin sektöre hazırlığını kapsaması gerekmektedir. Dolayısıyla değerlendirme süreçlerinin yalnızca bilgi ölçümüne değil, aynı zamanda mesleki yeterliliklerin ve problem çözme becerilerinin gelişimine katkı sağlaması beklenmektedir. Bu kapsamda bu bölümde turizm eğitiminde değerlendirme yöntemleri açıklanarak uygulanabilirliği tartışılmıştır. Değerlendirme tanımı ve öneminin yanında klasik sınav, çoktan seçmeli test, otantik değerlendirme, simülasyon tabanlı, portfolyo değerlendirme, akran değerlendirme olmak üzere değerlendirme yöntemleri detaylandırılarak açıklanmış, turizm eğitiminde uygulanabilirliği ele alınmıştır.
Referanslar
Akarsu, B. (2016). Ölçme ve değerlendirme. LAP Lambert Academic Publishing.
Albayrak, A. (2022). Evaluation of gastronomy education quality in Turkey in terms of faculty members. International Journal of Gastronomy and Food Science, 28, 100498. 217. https://doi.org/10.1016/j.ijgfs.2022.100498
Atılgan, H., Kan, A., & Aydın, B. (2011). Eğitimde ölçme ve değerlendirme (H. Atılgan, Ed.). Anı Yayıncılık.
Balcı, A. (2013). Coğrafya eğitiminde ölçme ve değerlendirme üzerine bir örnek çalışma. Marmara Coğrafya Dergisi, 5, 135-152.
Baran, H. (2020). Açık ve uzaktan eğitimde ölçme ve değerlendirme. Açıköğretim Uygulamaları ve Araştırmaları Dergisi, 6(1), 28-40.
Başal, F. (2015). Bilgi ve iletişim teknolojileri becerilerini ölçen çoktan seçmeli, otantik ve simülasyon tabanlı değerlendirme yöntemlerine ilişkin öğrenci görüşleri [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Bursa Uludağ Üniversitesi].
Bates, A. W. (Tony). (2019). Teaching in a digital age (2nd Ed.). Tony Bates Associates Ltd.
Baykul, Y. (1992). Eğitim sisteminde değerlendirme. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 7, 85-94.
Birgin, O. (2008). Alternatif bir değerlendirme yöntemi olarak portfolyo değerlendirme uygulamasına ilişkin öğrenci görüşleri. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 6(1), 1-24.
Bozkurt, E. (1995). Eğitimde değerlendirmenin gerekliliği. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 1(4), 531-534.
Clarke-Midura, J., & Dede, C. (2010). Assessment, technology, and change. Journal of Research on Technology in Education, 42(3), 309-328. https://doi.org/10.1080/15391523.2010.10782553
Clegg, A. (2025). How authentic is authentic assessment? INTED2025 Proceedings, 7614-7614. 19th International Technology, Education and Development Conference. 3-5 Mart 2025, Spain. https://doi.org/10.21125/inted.2025.2021
Çerçi, A., & Şahin Kılcı, A. (2023). Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde ölçme ve değerlendirme. İçinde Ö. Baltacı (Ed.), Eğitimde Güncel Araştırmalar—V (ss. 255-270). Özgür Yayınları.
Gröschl, S. (2004). The portfolio—an alternative assessment method in hospitality and tourism management education. Journal of Hospitality & Tourism Education, 16(1), 32-37. https://doi.org/10.1080/10963758.2004.10696782
Nyanjom, J., Goh, E., & Yang, E. C. L. (2023). Integrating authentic assessment tasks in work integrated learning hospitality internships. Journal of Vocational Education & Training, 75(2), 300-322. https://doi.org/10.1080/13636820.2020.1841821
Qiu, L., & Qi, L. (2020). E-learning assessment for tourism education lısrel assisted ıntercultural tourism perception and data ıntegrated satisfaction perspectives. Journal of Computing in Higher Education, 32(1), 89-108. https://doi.org/10.1007/s12528-019-09223-0
Roma, M. N. (2021). Redefining assessment in tourism and hospitality education. International Journal of Higher Education, 10(4), 113-123.
Romanova, G., Romanov, S., Popov, A., & Kushevsckaya, R. (2016). Tourism Education in the Tourism Industry as a Key to Competitiveness. International Review of Management and Marketing, 6(1S), 107-113.
Ruhanen, L., Axelsen, M., & Bowles, L. (2021). Engaging students through authentic learning: connecting with ınternational tourism partners. Journal of Hospitality, Leisure, Sport & Tourism Education, 29, 100291. https://doi.org/10.1016/j.jhlste.2020.100291
Sarıgül Yılmaz, D., & Uçuk, C. (2025). Gastronomi ve mutfak sanatları mutfak uygulama derslerinde öğrenci performansının değerlendirilmesi için delphi tekniği ile oluşturulmuş rubrik önerisi. Journal of Tourism & Gastronomy Studies, 13(1), 1-22. https://doi.org/10.21325/jotags.2025.1544
Shehawy, Y. (2017). Effects of using technological innovations on developing tourism education and learning methods: Paradigm shift from learning outcomes perspective. International Journal of Heritage, Tourism and Hospitality, 11(3 (Special Issue)), 1-26. https://doi.org/10.21608/ijhth.2017.30218
Sokhanvar, Z., Salehi, K., & Sokhanvar, F. (2021). Advantages of authentic assessment for ımproving the learning experience and employability skills of higher education students: A systematic literature review. Studies in Educational Evaluation, 70, 101030. https://doi.org/10.1016/j.stueduc.2021.101030
Sop, S. A. (2020). Eğitim-öğretim memnuniyeti, akademik erteleme eğilimi ve akademik başarı ilişkisi: turizm öğrencileri üzerine bir araştırma. Journal of Tourism & Gastronomy Studies, 8(2), 983-996. https://doi.org/10.21325/jotags.2020.591
Sugiyono, S., Lastariwati, B., Budiastuti, E., & Yudianto, A. (2018). Development of authentic assessment instruments for saintifical learning in tourism vocational high schools. Jurnal Pendidikan Teknologi Dan Kejuruan, 24(1), 52-61. https://doi.org/10.21831/jptk.v24i1.16670
Şengel, E. (2009). An overview for computer assisted assesment. Education Sciences, 4(3), 729-740. https://doi.org/10.12739/10.12739
Vu, T. T., & Dall’Alba, G. (2014). Authentic assessment for student learning: an ontological conceptualisation. Educational Philosophy and Theory, 46(7), 778-791. https://doi.org/10.1080/00131857.2013.795110
Yurdabakan, İ. (2011). Yapılandırmacı kuramın değerlendirmeye bakışı: Eğitimde alternatif değerlendirme yöntemleri. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 44(1), 51-78.
Referanslar
Akarsu, B. (2016). Ölçme ve değerlendirme. LAP Lambert Academic Publishing.
Albayrak, A. (2022). Evaluation of gastronomy education quality in Turkey in terms of faculty members. International Journal of Gastronomy and Food Science, 28, 100498. 217. https://doi.org/10.1016/j.ijgfs.2022.100498
Atılgan, H., Kan, A., & Aydın, B. (2011). Eğitimde ölçme ve değerlendirme (H. Atılgan, Ed.). Anı Yayıncılık.
Balcı, A. (2013). Coğrafya eğitiminde ölçme ve değerlendirme üzerine bir örnek çalışma. Marmara Coğrafya Dergisi, 5, 135-152.
Baran, H. (2020). Açık ve uzaktan eğitimde ölçme ve değerlendirme. Açıköğretim Uygulamaları ve Araştırmaları Dergisi, 6(1), 28-40.
Başal, F. (2015). Bilgi ve iletişim teknolojileri becerilerini ölçen çoktan seçmeli, otantik ve simülasyon tabanlı değerlendirme yöntemlerine ilişkin öğrenci görüşleri [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Bursa Uludağ Üniversitesi].
Bates, A. W. (Tony). (2019). Teaching in a digital age (2nd Ed.). Tony Bates Associates Ltd.
Baykul, Y. (1992). Eğitim sisteminde değerlendirme. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 7, 85-94.
Birgin, O. (2008). Alternatif bir değerlendirme yöntemi olarak portfolyo değerlendirme uygulamasına ilişkin öğrenci görüşleri. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 6(1), 1-24.
Bozkurt, E. (1995). Eğitimde değerlendirmenin gerekliliği. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 1(4), 531-534.
Clarke-Midura, J., & Dede, C. (2010). Assessment, technology, and change. Journal of Research on Technology in Education, 42(3), 309-328. https://doi.org/10.1080/15391523.2010.10782553
Clegg, A. (2025). How authentic is authentic assessment? INTED2025 Proceedings, 7614-7614. 19th International Technology, Education and Development Conference. 3-5 Mart 2025, Spain. https://doi.org/10.21125/inted.2025.2021
Çerçi, A., & Şahin Kılcı, A. (2023). Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde ölçme ve değerlendirme. İçinde Ö. Baltacı (Ed.), Eğitimde Güncel Araştırmalar—V (ss. 255-270). Özgür Yayınları.
Gröschl, S. (2004). The portfolio—an alternative assessment method in hospitality and tourism management education. Journal of Hospitality & Tourism Education, 16(1), 32-37. https://doi.org/10.1080/10963758.2004.10696782
Nyanjom, J., Goh, E., & Yang, E. C. L. (2023). Integrating authentic assessment tasks in work integrated learning hospitality internships. Journal of Vocational Education & Training, 75(2), 300-322. https://doi.org/10.1080/13636820.2020.1841821
Qiu, L., & Qi, L. (2020). E-learning assessment for tourism education lısrel assisted ıntercultural tourism perception and data ıntegrated satisfaction perspectives. Journal of Computing in Higher Education, 32(1), 89-108. https://doi.org/10.1007/s12528-019-09223-0
Roma, M. N. (2021). Redefining assessment in tourism and hospitality education. International Journal of Higher Education, 10(4), 113-123.
Romanova, G., Romanov, S., Popov, A., & Kushevsckaya, R. (2016). Tourism Education in the Tourism Industry as a Key to Competitiveness. International Review of Management and Marketing, 6(1S), 107-113.
Ruhanen, L., Axelsen, M., & Bowles, L. (2021). Engaging students through authentic learning: connecting with ınternational tourism partners. Journal of Hospitality, Leisure, Sport & Tourism Education, 29, 100291. https://doi.org/10.1016/j.jhlste.2020.100291
Sarıgül Yılmaz, D., & Uçuk, C. (2025). Gastronomi ve mutfak sanatları mutfak uygulama derslerinde öğrenci performansının değerlendirilmesi için delphi tekniği ile oluşturulmuş rubrik önerisi. Journal of Tourism & Gastronomy Studies, 13(1), 1-22. https://doi.org/10.21325/jotags.2025.1544
Shehawy, Y. (2017). Effects of using technological innovations on developing tourism education and learning methods: Paradigm shift from learning outcomes perspective. International Journal of Heritage, Tourism and Hospitality, 11(3 (Special Issue)), 1-26. https://doi.org/10.21608/ijhth.2017.30218
Sokhanvar, Z., Salehi, K., & Sokhanvar, F. (2021). Advantages of authentic assessment for ımproving the learning experience and employability skills of higher education students: A systematic literature review. Studies in Educational Evaluation, 70, 101030. https://doi.org/10.1016/j.stueduc.2021.101030
Sop, S. A. (2020). Eğitim-öğretim memnuniyeti, akademik erteleme eğilimi ve akademik başarı ilişkisi: turizm öğrencileri üzerine bir araştırma. Journal of Tourism & Gastronomy Studies, 8(2), 983-996. https://doi.org/10.21325/jotags.2020.591
Sugiyono, S., Lastariwati, B., Budiastuti, E., & Yudianto, A. (2018). Development of authentic assessment instruments for saintifical learning in tourism vocational high schools. Jurnal Pendidikan Teknologi Dan Kejuruan, 24(1), 52-61. https://doi.org/10.21831/jptk.v24i1.16670
Şengel, E. (2009). An overview for computer assisted assesment. Education Sciences, 4(3), 729-740. https://doi.org/10.12739/10.12739
Vu, T. T., & Dall’Alba, G. (2014). Authentic assessment for student learning: an ontological conceptualisation. Educational Philosophy and Theory, 46(7), 778-791. https://doi.org/10.1080/00131857.2013.795110
Yurdabakan, İ. (2011). Yapılandırmacı kuramın değerlendirmeye bakışı: Eğitimde alternatif değerlendirme yöntemleri. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 44(1), 51-78.
