Farklı Nesillerde Tesettür Algısı
Özet
Türkiye'de muhafazakâr tabanın modernleşme sürecinin en görünür yanlarından biri tesettürlü kadının modernleşme sürecidir. Geleneksel tesettür algısından, modern tesettür algısına yönelik gerçekleşen değişim ile kadınların tesettüre yönelik algıları ve sosyo-kültürel yaşamları da dönüşmüştür. Bu çalışmanın konusu farklı nesillerde tesettür konusunun nasıl algılandığıdır. Çalışma, teorik ve uygulamalı olmak üzere iki bölümden oluşmaktadır. Çalışmanın birinci bölümünde teorik olarak tesettür kavramı ve tesettür algısının değişimine yol açan etkenler geniş çerçevede ele alınıp tartışılmıştır. Uygulama bölümünde ise nitel araştırma yöntemi kullanılmış olup, farklı nesilleri temsilen 6 aileden 3 nesil toplam 18 kişi ile yarı-yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılarak görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Araştırma ile farklı üç neslin, tesettürü zihinlerinde nasıl yorumladıklarını ortaya koymak ve aralarındaki temel farklılıklar ile yaşanan değişimi ortaya koymak amaçlanmıştır. Araştırma neticesinde tesettür algısının nesiller arası değiştiği ve günümüzde modern bir tesettür algısının varlığı saptanmıştır.
In Türkiye, one of the most visible aspects of the modernization process of the conservative base is the modernization process of veiled women. The shift from a traditional perception of veiling to a modern one has transformed women's perceptions of veiling and their socio-cultural lives. This work examines how veiling is perceived across different generations. The study consists of two parts: theoretical and applied. The first part theoretically discusses the terminology of veiling and the events that led to the change in perception. The applied part utilizes a qualitative research method, conducting semi-structured interviews with 18 individuals from 6 families representing 3 generations. The research aims to reveal how veiling is interpreted in three different ways, highlighting the fundamental differences and the generational shift in perception. The research concludes that the perception of veiling has changed across generations, and that a modern understanding of veiling exists today.
Referanslar
AHMAD, Feroz, (2012). Modern Türkiye'nin Oluşumu, 11. Baskı, İstanbul: Kaynak Yayınları
AKDOĞAN, Ali, SUNGUR, Erol (2016). "Postmodern Ortamda Dindarin Değişen Giyim Anlayişi (Başörtüsü Ve Tesettür Örneği Üzerinden Kimlik Tartişmasi)", Erzincan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2016, Sayı:IX-I, ss. 67-78
AKDOĞAN, Yalçın, (2000). Siyasal İslam, 1.Baskı, İstanbul: Şehir Yayınları.
AKDOĞAN, Yalçın; “Muhafazakâr-Demokrat Siyasal Kimliğin Önemi ve Siyasal İslamcılıktan Farkı”. AK PARTİ: Toplumsal Değişimin Yeni Aktörleri, Ed. Hakan Yavuz, 1.Baskı, Kitap Yayınevi, İstanbul, 2010
AKIN, Mahmut Hakkı, (2006). "Türbanın Yeniden İcadı Üzerine", Tezkire Dergisi, 2006, Sayı: 43-44, ss.224-233.
AKIN, Mahmut Hakkı; "İktidarda Muhalefetten İktidar Muhafazakârlığına: Türkiye'de Muhafazakârlık Üzerine Bir Değerlendirme". Toplumsal Hareketler, Der. Gülcan Işık, 1.Baskı, Nobel Akademi Yayıncılık, Ankara, 2012
AKTAŞ, Cihan, (2006). Türbanın Yeniden İcadı, 1.Baskı, İstanbul: Kapı Yayınları
AKTAŞ, Cihan, (2016). Bacıdan Bayana, 7.Baskı, İstanbul: İz Yayıncılık
AKTAŞ, Cihan (2014). “Türban/Tesettür/Örtü Üstüne…”, Tohum Dergisi, 2014, Sayı:150, ss.26-31
AKYOL, Taha, (2008). Modernleşme Sürecinde Türban, 1.Baskı, İstanbul: Nesil Yayınları
ARSLANTÜRK, Zeki, M.Tayfun Amman, (2014). Sosyoloji: Kavramlar, Kurumlar, Süreçler, Teoriler, 10.Baskı, İstanbul: Kaknüs Yayınları
AŞKIN, Muhittin (2007). "Kimlik ve Giydirilmiş Kimlikler", Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2007, Cilt:10, Sayı:2, ss.2013-220
BALKANLIOĞLU, Elif, (2014). "Türkiye’de Muhafazakâr Kadın Modernleşmesi Ve İslami Moda Dergilerindeki Yeni Muhafazakâr Kadın", Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü
BARBAROSOĞLU, Fatma K., (2015), Şov ve Mahrem, 2.Baskı, İstanbul: Profil Yayıncılık
BARBAROSOĞLU, Fatma K., (2013), Modernleşme Sürecinde Moda ve Zihniyet, 6.Baskı, İstanbul: İz Yayıncılık
BARBAROSOĞLU, Fatma K., (2017), İmaj ve Takva, 13. Baskı, İstanbul: Profil Kitap
BAUDRİLLARD, J. (2008), Tüketim Toplumu, 3.Baskı, İstanbul: Ayrıntı Yay.
BİLGİN, Vejdi (2003). "Popüler Kültür Ve Din: Dindarlığın Değişen Yüzü", Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 2003, Cilt:12, Sayı: 1, ss.193-214
BUHÂRÎ, Ebû Abdullâh Muhammed b. İsmâîl b. İbrâhîm el-Cu'fî (ö. 256/870), Sahîhu'l-Buhârî, thk. Muhammed Züheyr b. Nasır en-Nasır, I-IX, Dâru Tavki'n-Necât, Beyrut 2002.
CAN, Kemal (1997). “Yeşil Sermaye Laik Sisteme Ne Yaptı?“, Birikim Dergisi, 1997, Sayı:99, ss.59-66
COŞKUN, Ali (2003). "Din ve Kimlik", Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 2003, Sayı: 24, ss.5-23
CRANE, Diana, (2003). Moda ve Gündemleri, 1.Baskı, İstanbul: Ayrıntı yay.
DAVİS, Fred, (1997). Moda, Kültür ve Kimlik, 1.Baskı, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları
DEMİREZEN, İsmail (2010). "Tüketim Toplumunun Oluşumu ve Din ile Etkileşimi", Dinbilimleri Akademik Araştırmaları Dergisi, 2010, Cilt:10, Sayı:3, ss.97-109
DEMİRPOLAT, Anzavur (2008). “Selçuklu Kulesinden Kule Site‘ye: Konya'da Din, Sermaye ve Dönüşüm“, EKEV Akademi Dergisi, 2008, Sayı: 34, ss.483-502
ERKİLET, Alev (2012). “Mahremiyetin Dönüşümü: Değer, Taklit ve Gösteriş Tüketimi Bağlamında “İslami” Moda Dergileri”, Birey ve Toplum Dergisi, 2012, Cilt:2, Sayı:4, ss.27-39
GÖLE, Nilüfer, (2013), İslamın Yeni Kamusal Yüzleri, 4.Baskı, İstanbul: Metis Yayınları
GÖLE, Nilüfer, (2016). Modern Mahrem- Medeniyet ve Örtünme, 13. Baskı, İstanbul: İz Yayıncılık
GÖRMEZ, Mehmet (2001). "İlahi Dinlere Göre Başörtüsü", İslamiyat Dergisi, 2001, Sayı:2/2, ss.19-33
HABERMAS, Jürgen, (2009). Kamusallığın Yapısal Dönüşümü, 8.Baskı, İstanbul: İletişim Yayınları
HAENNİ, Patrick. (2011). Piyasa İslamı, İslam Suretinde Neoliberalizm, 1.Baskı, Ankara: Özgür Üniversite Kitaplığı
HEKİMOĞLU, Zehra (2014). “Tesettür Algısının Değişimi”, Tohum Dergisi, 2014, Sayı:150, ss.14-19
KARA, İsmail (2001). "İslamcı Söylemin Kaynakları ve Gerçeklik Değeri Üzerine Birkaç Not", İslamiyat Üç Aylık Araştırma Dergisi, 2001, Sayı:4/4, ss.37-53
KENTEL, Ferhat; "Bir Direnişin Anatomisi: Teorinin Raconunu Bozan 'Başörtüsü'", Örtülemeyen Sorun Başörtüsü: Temel Boyutları ile Türkiye'de Başörtüsü Yasağı Sorunu, Ed. Neslihan Akbulut, 1.Basım, Akder Yayınları, İstanbul, 2008, ss.27-62
KIVANÇ, Ümit (1997). “İslamcılar & Para-Pul:Bir Dönüşüm Hikayesi“, Birikim Dergisi, 1997, Sayı:99, ss.39-58
KÖROĞLU, C.Zehra, (2009). "Tüketim Kültürü ve Din", Doktora Tezi, Selçuk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü
MARSHALL, Gordon, (1999), Sosyoloji Sözlüğü, 1.Baskı, Ankara: Bilim ve Sanat Yayınları
MEŞE, İlknur (2015). "İslami bir moda dergisi örneğinde moda ve tesettür: Ne türden bir birliktelik?", Fe Dergi: Feminist Eleştiri, 2015, Cilt 7, Sayı 1, ss.146-154
NEUMAN, W.Lawrence, (2013), Toplumsal Araştırma Yöntemleri, Nitel ve Nicel Yaklaşımlar, 6.Baskı, 1.Cilt, Ankara: Yayın Odası
ODABAŞI, Yavuz, (2009). Tüketim Kültürü, Yetinen Toplumdan Tüketim Topluma, 4.Baskı, İstanbul: Sistem Yayıncılık
ONGUN, Selin, (2010), Başörtülü Kadınlar Anlattı: Türbanlı Erkekler, 1.Baskı, İstanbul: Destek Yayınevi
ÖĞÜT, Salim; "Din İlminden Din Bilimine Kadinin Örtünmesinin Dini Boyutu". Örtülemeyen Sorun Başörtüsü: Temel Boyutları ile Türkiye'de Başörtüsü Yasağı Sorunu, Ed. Neslihan Akbulut, 1.Basım, Akder Yayınları, İstanbul, 2008, ss.99-129
ÖKTEN, Büşra, (2016). "Sanal Tesettür Mağazalarının Sosyal Bir Olgu Olarak Tesettür Alışkanlıklarındaki Değişime Etkisi: İstanbul'da Üniversite Okuyan Kız Öğrenciler Örneği", Yüksek Lisans Tezi, Karabük Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü
ÖZDALGA, Elisabeth, (2008), Modern Türkiye’de Başörtüsü Sorunu, 1.Baskı, İstanbul: Ufuk Kitapları
ÖZELGE, E.Özde, (2008). "İslam ve Kapitalizm İlişkisi: Türkiye'de 1980 Sonrası Tüketim Kültürü ve Tesettür Modası", Yüksek Lisans Tezi, Haccettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü
ÖZİPEK, B.Berat; "İnsan Hakları ve İhlaller Ekseninde Bir Örnek: Türkiye'de Başörtüsü Yasağı Sorunu", Örtülemeyen Sorun Başörtüsü: Temel Boyutları ile Türkiye'de Başörtüsü Yasağı Sorunu, Ed. Neslihan Akbulut, 1.Basım, Akder Yayınları, İstanbul, 2008, ss.13-23
ROY, Olivier, (2013), Küreselleşen İslam, 2.Baskı, İstanbul: Metis Yayınları
SİMMEL, G. (2013). Modern Kültürde Çatışma, 9.Baskı, İstanbul: İletişim Yay.
ŞİŞMAN, Nazife, (2009), Sınırsız Dünyanın Yeni Sınırı Başörtüsü, 2.Baskı, İstanbul: Timaş Yayın Grubu
TURAN, Namık S. (2013). "Modernleşmeyi Semboller Üzerinden Okumak: Son Dönem Osmanli Kadin Kiyafetinde Değişim Ve Toplumsal Tartişmalar", Kadın Araştırmaları Dergisi, 2013, Sayı: 12, ss.103-138
VEBLEN, Torstein, (2005), Aylak Sınıfın Teorisi, 1.Baskı, İstanbul:Babil Yayınları
YAŞIN, Yael-Navaro; “KİMLİK PİYASASI- Metalar, İslamcılık, Laiklik“. Kültür Fragmanları- Türkiye’de Gündelik Hayat, Haz. Deniz Kandiyoti & Ayşe Saktanber, 3.Baskı, Metis Yayınları, İstanbul, 2012
YILDIRIM, Ali, Hasan Şimşek (2013) Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri, 9.Baskı, Ankara: Seçkin Yayınevi
YILMAZ, Bedriye, (2011), Tarihten Günümüze Örtünmenin Anlamları, 2.Baskı, İstanbul, İz Yayıncılık
ZORLUTUNA, Halide Nusret, (2004), Bir Devrin Romanı, 2.Baskı, İstanbul: L&M Yayıncılık
TÜRK DİL KURUMU, http://www.tdk.gov.tr, (23.09.2016)
AKTAŞ, Cihan (24 Nisan 2013) Güzelliğimizi nasıl tanımlayabiliriz..., http://www.dunyabulteni.net/19021/guzelligimizi-nasil-tanimlayabiliriz (21.01.2017)
DİYANET İLMİHALİ (2006). http://www.diyanet.gov.tr/dijitalyayin/ilmihal_cilt_2.pdf, Cilt:2, Sayfa:71 (15.01.2017)
ERDOĞAN, Aynur (2008). İslamcılık ve Kapitalizm Alev Erkilet ile Röportaj, http://www.dunyabulteni.net/islamcilik-konusmalari/52992/islamcilik-vekapitalizm (10.12.2016)
ÖZBOLAT, Abdullah (2014). Tüketim Bağlamında Dindarlığın Dönüşümü, http://www.birikimdergisi.com/guncel-yazilar/1127/tuketim-baglaminda-dindarligin-donusumu (20.02.2017)
SUBAŞI, Necdet, (2000). 80'li Yıllarda Örtünmenin Anlamı, http,://www.necdetsubasi.com/calisma/makale/47-80li-yillarda-qortunmeqnin-anlami (17.01.2017)
Yayınlanan
Lisans
LisansBu İnternet Sitesi içeriğinde yer alan tüm eserler (yazı, resim, görüntü, fotoğraf, video, müzik vb.) Akademisyen Kitabevine ait olup, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu ve 5237 sayılı Türk Ceca Kanunu kapsamında korunmaktadır. Bu hakları ihlal eden kişiler, 5846 sayılı Fikir ve Sanat eserleri Kanunu ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununda yer alan hukuki ve cezai yaptırımlara tabi olurlar. Yayınevi ilgili yasal yollara başvurma hakkına sahiptir.
