Yabancılara Türkçe Öğretiminde Dinleme Eğitimi
Özet
Hedef dile ait seslerin tanınması, seslerden meydana gelen sözcüklerin işitilmesi ve bunların zihinde yapılandırılarak anlamlandırılması, sonrasında bunların yorumlanarak bunlara dönütler verilmesi olarak tanımlanan dinleme, dört temel dil becerisi içerisinde gelişimi en zor becerilerden biridir. Dinleme becerisinde bireyin zihinsel süreçleri en etkin şekilde kullanmak zorunda olması ve dinleme becerisinin birçok süreç ve aşamayı içerisinde barındırması bu durumun temel nedenleri olarak görülebilir. Anadili öğretiminde birey öncelikle dil becerilerinden konuşma ve dinlemeyi öğrenirken eğitim hayatının başlamasıyla bu süreci okuma ve yazma izler. Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde ise tam tersi bir durum söz konusudur. Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenen bireyler öncelikle dil bilgisi kurallarıyla bazı yaygın kelime ve cümle yapılarını öğrenir, bunlar yardımıyla diğer dil becerilerini geliştirmeye çalışır. Sonraki aşamada dili yoğun olarak dinleyerek öğrenirler. Ancak başlangıçta dinleyerek öğrenme durumu birey için bir hayli zorlu bir süreci içerir. Çünkü kelime hazinesinin kısıtlılığı bireyin konuşulanları anlama ve sesleri ayırt etmede ciddi sıkıntılar yaşamasına neden olur. Bu nedenle Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde dinleme becerisinin sağlıklı bir şekilde edinilmesinde dinleme öncesi, dinleme sırası ve dinleme sonrası gibi 3 temel aşamada dikkat edilmesi gerekli belli başlı hususlar mevcuttur. Bununla birlikte bu aşamalarda kullanılabilecek etkinliklerin de niteliği büyük önem arz etmektedir. Bütün bu nedenlerle bu bölümde Türkçenin yabancı dil olarak öğreniminde dinleme becerisinin yeri ve önemi nedir, Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenenlerin bu beceriyi sağlıklı bir şekilde edinebilmeleri için kullanılabilecek yöntem, teknik ve etkinlikler nelerdir gibi sorulara cevap aranmıştır.
Referanslar
Akyol, H. (2006). Türkçe öğretim yöntemleri, Kök Yayınları.
Bahar, M., Nartgün, Z., Durmuş, S. ve Bıçak, B. (2015). Geleneksel-tamamlayıcı ölçme ve değerlendirme teknikleri: öğretmen el kitabı. Pegem Akademi.
Baykul, (2015). Eğitimde ve psikolojide ölçme: klasik test teorisi ve uygulaması. (3. Baskı). Pegem Akademi.
Çetinkaya, G. ve Şentürk, R. (2021). Dinleme eğitiminde ölçme ve değerlendirme. N. Bayat (Ed.). Dinleme ve Eğitimi içinde (s.
313-364). Anı Yayıncılık.
Demirel, Ö. (2016) Yabancı Dil Öğretimi. Pegem A Yayınları
Doğan, Y. (2007). İlköğretim İkinci Kademede Dil Becerisi Olarak Dinlemeyi Geliştirme Çalışmaları. Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Ankara..
Durmuş, M. (2013). Yabancılara Türkçe öğretimi, Grafiker Yay.
Göğüş, B. (1978). Orta Dereceli Okullarımızda Türkçe ve Yazın Eğitimi. Ankara: Gül Yayınevi. Güneş, F. (2007). Türkçe öğretimi ve zihinsel yapılandırma. Nobel Yayıncılık.
Güneş, F. (2013). Türkçe öğretimi yaklaşım ve modeller. Pegem A Yayıncılık. Güneş, F. (2016). Öğretim ilke ve yöntemleri. Pegem Akademi Yayıncılık.
Üzeri çizili olan kaynağı çıkarmayın, sadece o kaynağın önüne şu kaynağı ekleyin:
Kengen, S. (2000). Teaching Language Arts In Middle Schools, Psychology Press. Melanlıoğlu, D. (2012). Dinleme becerisine yönelik ölçme değerlendirme çalışmalarında üstbiliş stratejilerinin kullanımı. Turkish Studies. 7(1). 1583-1595.
Özbay, M. (2001). Türkce Öğretiminde Dinleme Becerisini Geliştirme Yolları., Türk Dil Dergisi, 589, 9-15. Özcelik, D. A. (2013). Test hazırlama kılavuzu. Pegem Akademi.
Pearce, C. G., Johnson, I. W. ve Barker, R. T. (2003). Assessment of the listening styles inventory: Progress in establishing reli- ability and validity. Journal of Business and Technical Communication, 17(1), 84-113
Pitre, E. (2007). Three Types of Listening. https://cob.unt.edu/mgmt/pitre/mgmt3330/Types%20Of%20Listening.pdf (Erişim tarihi 20.12.2022).
Sever, S. (1997). Türkçe öğretimi ve tam öğrenme. Anı Yay.
Tompkins, G. E. (2005). Language arts: Patterns of practice. Pearson. Merrill. Prentice Hall.
Tezel, K. V. (2020). Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde dinleme eğitimi (s. 271- 313), Türkcenin yabancı dil olarak öğ- retimi el kitabı içinde. Ankara: Pegem Akademi Yay.
Ungan, S. (2013). Dinleme. A. Kırkkılıç, H. Akyol (Ed.), İlkoğretimde Türkçe öğretimi (ss. 135-161). Pegem Akademi. Ur, P. (1992). Teaching listening comprehension. Great Britain: Cambridge University Press.
Wilson, J. J. (2008). How to teach listening. Pearson Education.
Worth, R. (2004). Career skills library: Communication skills (2nd Ed.) Ferguson Publication. Yalçın, A. (2002). Türkçe öğretim yöntemleri yeni yaklaşımlar. Akçağ Yay.
Yalçın, Ç. (2018). Yabancı dil olarak Türkçe öğretimi ders kitaplarında yer alan dinleme etkinliklerinin dil öğrenme stratejileri acısından incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Nevşehir.
Yangın, B. (1999): İlköğretimde Etkili Öğretme ve Öğrenme Öğretmen El Kitabı. İlköğretimde Türkçe Öğretimi Modül 4, MEB Yayınları.
Yorulmaz, M. (2009). Göreve dayalı öğretim yönteminin Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde dinleme becerisinde kulla- nılmasının avantajları, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Trakya Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yabancı Diller
Eğitimi Anabilim Dalı, İngiliz Dili ve Eğitimi Bilim Dalı, Edirne.
Referanslar
Akyol, H. (2006). Türkçe öğretim yöntemleri, Kök Yayınları.
Bahar, M., Nartgün, Z., Durmuş, S. ve Bıçak, B. (2015). Geleneksel-tamamlayıcı ölçme ve değerlendirme teknikleri: öğretmen el kitabı. Pegem Akademi.
Baykul, (2015). Eğitimde ve psikolojide ölçme: klasik test teorisi ve uygulaması. (3. Baskı). Pegem Akademi.
Çetinkaya, G. ve Şentürk, R. (2021). Dinleme eğitiminde ölçme ve değerlendirme. N. Bayat (Ed.). Dinleme ve Eğitimi içinde (s.
313-364). Anı Yayıncılık.
Demirel, Ö. (2016) Yabancı Dil Öğretimi. Pegem A Yayınları
Doğan, Y. (2007). İlköğretim İkinci Kademede Dil Becerisi Olarak Dinlemeyi Geliştirme Çalışmaları. Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Ankara..
Durmuş, M. (2013). Yabancılara Türkçe öğretimi, Grafiker Yay.
Göğüş, B. (1978). Orta Dereceli Okullarımızda Türkçe ve Yazın Eğitimi. Ankara: Gül Yayınevi. Güneş, F. (2007). Türkçe öğretimi ve zihinsel yapılandırma. Nobel Yayıncılık.
Güneş, F. (2013). Türkçe öğretimi yaklaşım ve modeller. Pegem A Yayıncılık. Güneş, F. (2016). Öğretim ilke ve yöntemleri. Pegem Akademi Yayıncılık.
Üzeri çizili olan kaynağı çıkarmayın, sadece o kaynağın önüne şu kaynağı ekleyin:
Kengen, S. (2000). Teaching Language Arts In Middle Schools, Psychology Press. Melanlıoğlu, D. (2012). Dinleme becerisine yönelik ölçme değerlendirme çalışmalarında üstbiliş stratejilerinin kullanımı. Turkish Studies. 7(1). 1583-1595.
Özbay, M. (2001). Türkce Öğretiminde Dinleme Becerisini Geliştirme Yolları., Türk Dil Dergisi, 589, 9-15. Özcelik, D. A. (2013). Test hazırlama kılavuzu. Pegem Akademi.
Pearce, C. G., Johnson, I. W. ve Barker, R. T. (2003). Assessment of the listening styles inventory: Progress in establishing reli- ability and validity. Journal of Business and Technical Communication, 17(1), 84-113
Pitre, E. (2007). Three Types of Listening. https://cob.unt.edu/mgmt/pitre/mgmt3330/Types%20Of%20Listening.pdf (Erişim tarihi 20.12.2022).
Sever, S. (1997). Türkçe öğretimi ve tam öğrenme. Anı Yay.
Tompkins, G. E. (2005). Language arts: Patterns of practice. Pearson. Merrill. Prentice Hall.
Tezel, K. V. (2020). Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde dinleme eğitimi (s. 271- 313), Türkcenin yabancı dil olarak öğ- retimi el kitabı içinde. Ankara: Pegem Akademi Yay.
Ungan, S. (2013). Dinleme. A. Kırkkılıç, H. Akyol (Ed.), İlkoğretimde Türkçe öğretimi (ss. 135-161). Pegem Akademi. Ur, P. (1992). Teaching listening comprehension. Great Britain: Cambridge University Press.
Wilson, J. J. (2008). How to teach listening. Pearson Education.
Worth, R. (2004). Career skills library: Communication skills (2nd Ed.) Ferguson Publication. Yalçın, A. (2002). Türkçe öğretim yöntemleri yeni yaklaşımlar. Akçağ Yay.
Yalçın, Ç. (2018). Yabancı dil olarak Türkçe öğretimi ders kitaplarında yer alan dinleme etkinliklerinin dil öğrenme stratejileri acısından incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Nevşehir.
Yangın, B. (1999): İlköğretimde Etkili Öğretme ve Öğrenme Öğretmen El Kitabı. İlköğretimde Türkçe Öğretimi Modül 4, MEB Yayınları.
Yorulmaz, M. (2009). Göreve dayalı öğretim yönteminin Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde dinleme becerisinde kulla- nılmasının avantajları, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Trakya Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yabancı Diller
Eğitimi Anabilim Dalı, İngiliz Dili ve Eğitimi Bilim Dalı, Edirne.
