Geçmişten Günümüze Yabancılara Türkçe Öğretimi

Adil Acemoğlu

doi:10.37609/akya.2610

Yazarlar

Adil Acemoğlu

DOI: https://doi.org/10.37609/akya.2610.c10691

Özet

Tarihsel süreçte olumlu veya olumsuz anlamda yaşanan hadiseler neticesinde gelişen ve değişen dünyada, bireylerin ihtiyaçları da farklılaşmış, insanlar arası iletişim ve etkileşim farklı boyutlara ulaşmıştır. Bu bağlamda iletişim ve teknolojideki gelişmelerle birlikte küresel bir köy haline gelen günümüz dünyasında yeni dil veya diller öğrenmek bir zorunluluk haline gelmeye başlamıştır. Çeşitli nedenlerle farklı milletlerle bir araya gelmek durumunda kalan bireylerin iletişim ihtiyaçlarını karşılayabilmek için yabancı dil öğretimi oldukça önemli hale gelmiştir (Özdin, 2020). Bu bağlamda insanlar ve toplumlar tarih boyunca dillerinin başka coğrafyalarda konuşulmasını sağlamak ve bu kapsamda kendi dillerini başka insanlara öğretmek için gayret göstermişlerdir.

Referanslar

Açık, F. (2012). Türkçe öğretimi üzerine yabancı yazarların hazırladığı ders kitaplarında söz dağarcığı ve kültürel unsurlar: A practıcal grammar of the Turkish Language, Turkish literary reader ve gramatika turetskogo yazıka örneklemlerinde. M.

N. Önal (Ed.). IV. Uluslararası Dünya Dili Türkçe Sempozyumu Bildirileri içinde (s. 597-609). Ankara.

Adıgüzel, M. S. (2001). Yabancılara Türkçe öğretimi ve gramer-tercüme metodu. Bilig, 16, 25-43. Ağar, M. E. (2004). Türkçe öğretiminin tarihçesi. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 1, 1-10.

Ağıldere, S. T. (2010). XVIII. yüzyıl Avrupa’sında yabancı dil olarak Türkçe öğretiminin önemi: Osmanlı İmparatorluğunda İstanbul Fransız dil oğlanları okulu (1669-1873). Turkish Studies, 5(3), 693-704.

Aksan, D. (1977). Her yönüyle dil: Ana çizgileriyle dilbilim I. Ankara: Türk Dil Kurumu Yay.

Aksan, D. (1978). Dilbilimin yükseköğretimdeki yeri konulu seminer. Hacettepe Üniversitesi İngiliz Dili ve Edebiyatı Bölümü ve Ankara Dilbilim Çevresi’nin İşbirliğiyle (16-17 Şubat), Ankara.

Aksu, R. (2016). Yabancılara Türkçe öğretimi için hazırlanan Türkçe sözlüklerde metod: Divân-ü Lügâti’t-Türk ve Bul- gâtü’l-Müştak örneği. Aydın TÖMER Dil Dergisi, 1(2), 41-54.

Aksu, R. (2016). Yabancılara Türkçe öğretimi için hazırlanan Türkçe sözlüklerde metod: Divânü Lügâti’t- Türk ve Bulgâtü’l- Müştak örneği. Aydın Tümer Türkçe Öğretimi Uygulama ve Araştırma Merkezi, 1(2), 41-54.

Akyüz, H. (2001). Türk eğitimcileri I. Ankara: Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları. Akyüz, Y. (2009). Türk eğitim tarihi. (15. Baskı). Ankara: Pegem A Yayıncılık.

Alyılmaz, C. (2003). Bugut yazıtı ve anıt mezar külliyesi üzerine. Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, 1(13), 11- 21.

Alyılmaz, C. (2005). Orhun yazıtlarının bugünkü durumu. Ankara: Kurmay Yayınevi. Alyılmaz, C. (2010). Türkçe öğretiminin sorunları. Turkish Studies, 5(3), 728-749.

Aykaç, N. (2015). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminin genel tarihçesi ve bu alanda kullanılan yöntemler. Turkish Studies,

10(3), 161-174.

Barın, E. (1994). Yabancılara Türkçenin öğretimi metodu. Dil Dergisi, 17, 53-56.

Barın, E. (2010). Yabancılara Türkçe öğretimi amacıyla yazılan Ecnebilere Mahsus elifbâ kitabı üzerine. Türklük Bilimi Araştırmaları, XXVII/Bahar, 121-136.

Barthold, W. (1963). İslâm medeniyeti tarihi (Çev. Fuat Köprülü). Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları. Baykuzu, T. D. (2008). Hunların kayıp kitapları ve Sutralar. Bilig, 44, 195-210.

Bayraktar, N. (2002). Yabancılara Türkçe öğretiminin tarihsel gelişimi. I. Uluslararası Çanakkale-Truva Dil Eğitimi ve Okul Gelişimi Sempozyumu. Çanakkale.

Biçer, N. (2011). Kıpçak dönemi eserlerinin yabancılara Türkçe öğretimi açısından incelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Atatürk Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Erzurum.

Bilgin, A. ve Hacıeminoğlu, N. (2022). Kıpçaklar. TDV İslâm Ansiklopedisi, 25, 421-423.

Bölükbaş, F. ve Keskin, F. (2010). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde metinlerin kültür aktarımındaki işlevi. Turkish Stu- dies, 5(4), 221-235.

Büyükikiz, K. K. (2014). Yabancı dil olarak Türkçe öğretimi. A. Güzel ve H. Karatay (Ed.), Türkçe öğretimi el kitabı içinde (s.

611-628). Ankara: Pegem Akademi.

Caferoğlu, A. (1984). Türk Dili Tarihi. (3. Basım). İstanbul: Enderun Kitabevi.

Çetinkaya, E. (2018). Yabancılara Türkçe öğretimi ders kitaplarında kültürel unsurlar: Yedi İklim Türkçe örneği. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Gaziosmanpaşa Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Tokat.

Çifçi, M. (2006). Türkçe öğretiminin sorunları. G. Gülsevin ve E. Boz (Ed.). Türkçenin çağdaş sorunları içinde (s. 77-134).

Ankara: Gazi Kitabevi.

Doğan, S. (2011). XIX. yüzyılda Batı’da yabancılara Türkçe öğretimi çalışmaları: W. B. Barker örneği. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Fırat Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Elazığ.

Dolunay, S. K. (2005). Türkiye ve dünyadaki Türkçe öğretim merkezleri ve Türkoloji bölümleri üzerine bir değerlendirme. XIV. Ulusal Eğitim Bilimleri Kongresi. Pamukkale Üniversitesi, Denizli.

Ercilasun, A. B. (2007). Türk dili tarihi. Ankara: Akçağ Yayınları.

Ercilasun, A.Bican (2005). Başlangıçtan yirminci yüzyıla Türk dili tarihi. Ankara: Akçağ Yay.

Erdem, İ. (2009). Yabancılara Türkçe öğretimiyle ilgili bir kaynakça derlemesi. Turkish Studies, 4(3), 888-937. Ergin, M. (1999). Türk Dil Bilgisi. Ankara: Bayrak Basım/Yayın/Tanıtım.

Göçer, A. ve Moğul, S. (2011). Türkçenin yabancı dil olarak öğretimi ile ilgili çalışmalara genel bir bakış. Turkish Studies, 6(3), 797-810.

Hengirmen, M. (1993). Türkçenin yabancı dil olarak öğretimi. Dil Dergisi, 10, 5-9.

İnayet, A. (2008). Turkish studies ınternational periodical for the languages. Literature and History of Turkish or Turkic, 1, 294.

İşcan, A. (2012). Yabancı dil öğretimi ve yabancı dil olarak Türkçe öğretimin tarihçesi. Yabancı dil olarak Türkçe Öğretimi (YDTÖ) içinde (s. 3-29). Ankara: Pegem Akademi Yayınları.

İşcan, A. (2018). Yabancı dil öğretimi ve yabancı dil olarak Türkçe öğretiminin tarihçesi. A. Şahin (Ed.). Yabancı dil olarak Türkçe öğretimi kuramlar, yaklaşımlar, etkinlikler içinde (s. 3-30). Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.

Karabulut, F. (2009). Dünya dilbilimi tarihi içinde Divân-u Lûgâti’t-Türk’ün yeri ve önemi. Electronic Turkish Studies, 4(3), 1326-1342.

Karakuş, İ. (2006). Atatürk dönemi eğitim sisteminde Türkçe öğretimi. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.

Karakuş, O. (2018). Yabancılara Türkçe öğretimi ders kitaplarındaki metinlerde değer aktarımı referanslarının yeri. Yayımlan- mamış Yüksek Lisans Tezi, Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Hatay

Karal, E. Z. (2001). Osmanlı tarihinde Türk dili sorunu (tarih açısından bir açıklama). Bilim Kültür ve Öğretim Dili Olarak Türkçe. Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları.

Kaya, C. (2009). Divanü Lügati’t-Türk Araplara Türkçeyi Öğretmek için mi Yazıldı? Ahmet Yesevi Üniversitesi III. Türkoloji Kongresi. Kazakistan.

Korkmaz, Z. (2003). Türk dili ve kompozisyon bilgileri. Ankara: Yargı Yayınevi. Kovâcs, S. (2021). Kipchak. Encyclopaedia of İslam, THREE. Erişim Tarihi: 19.12.2021. Köprülü, F. (1945). Çağatay Edebiyatı. İslâm Ansiklopedisi,, III, 270-273.

Maden, S. ve Kızıltaş, M. (2019). Türkçe öğretiminin tarihsel gelişimiyle ilgili bir kaynakça denemesi. Uluslararası Eğitim Bilim ve Teknoloji Dergisi, 5(3), 119-135.

Melanlıoğlu, D. (2008). Divanü Lügati’t-Türk’ün ve Güncel Türkçe Sözlük’ün Türkçe eğitimi açısından önemi. Uluslararası Kâş- garlı Mahmud Sempozyumu Bildirileri (470-477). Rize: Rize Üniversitesi Yayınları.

Mert, O. (2009). Ötüken Uygur dönemi yazıtlarından Tes - Tariat - Şine Us. Ankara: Belen Yayıncılık.

Mutlu, H.H..M. HhhhH ve Ayrancı, B.B. (2017). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde geçmişten günümüze süregelen prob- lemler. The Journal of International Lingual, Social and Educational Sciences, 3(2), 66-74.

Nacakçıoğlu, A. (2021). Yabancılara Türkçe öğretiminde öğrencilerin sözel hataları ve düzeltici geri bildirimlerin incelenmesi.

Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kocaeli.

Onan, B. (2003). Divanü Lûgat-it-Türk’ün dil öğretim yöntemleri ve dünya filolojisine katkıları bakımından bir değerlendir- mesi. Türklük Bilimi Araştırmaları, 13, 425-445.

Onan, B. (2017). Başlangıçtan XIII. yüzyıla kadar Türkçenin öğretimiyle ilgili gelişmeler. A. Güzel (Ed.). Başlangıçtan Günü- müze Türkçenin Eğitim-Öğretim Tarihi Araştırmaları içinde (s. 43-79). Ankara: Akçağ Yayınları.

Ögel, B. (2002). Sino-Turcica Çingiz Han’ın Türk müşavirleri. İstanbul: IQ Kültürsanat Yayıncılık.

Ölmez, Z. (2007). Çağatay edebiyatı ve Çağatay edebiyatı üzerine araştırmalar. Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi, 9, 173- 220.

Öner, M. (1998). Bugünkü Kıpçak Türkçesi. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.

Özdemir, C. (2018). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminin tarihçesi. Alatoo Academıc Studıes, 2, 58-65.

Özdin, A. (2020). Türk masallarının yabancılara Türkçe öğretiminde okuma metni olarak uyarlanması. Yayımlanmamış Yük- sek Lisans Tezi, Necmettin Erbakan Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Konya.

Özönder, F. S. (1996). Muhâkemetü’l-lugateyn. Ankara: Irmak.

Öztürk, A. (2018). Memlûk Türkçesi bir Kıpçak lehçesi midir?. Dil Araştırmaları, 12(23), 173-203.

Özyetgin, A. M. (2001). Ebu Hayyan - Kitâbü’l-İdrâk Li-Lisâni ’l-Etrâk - Fiil: Tarihi karşılaştırmalı bir gramer ve sözlük deneme- si. Ankara: KÖK Sosyal ve Stratejik Araştırmalar Vakfı Yayınları.

Polat, N. H. (2003). Türkçenin öğretimi ve Ahmet Cevdet Paşa. Türklük Bilimi Araştırmaları, 13, 447-454.

Sarı, H. (2021). Yabancılara Türkçe Öğretiminde Türk ninnilerinin değerler aktarımında kullanımı. Yüksek Lisans Tezi, Sakar- ya Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Sakarya.

Sayır, M.F. (2020). Yabancılara Türkçe öğretiminde çoklu ortam dipnotlarıyla kelime öğretimi sürecinin etkinlik kuramı çerçeve- sinde değerlendirilmesi. Yayımlanmamış Doktora Tezi, Atatürk Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Erzurum.

Tekin, Ş. (2001). İştikakçının köşesi. İstanbul: Simurg Yayınları. Tekin, T. (1993). Hunların dili. Ankara: Doruk Yayınları.

Tekin, T. (1997). Tarih boyunca Türkçenin yazımı. Ankara: Simurg Yayınları.

Tezcan, S. (2001). En eski Türk dili ve yazını. Bilim Kültür ve Öğretim Dili Olarak Türkçe. Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayın- ları.

Toparlı, R., Çögenli, M. S. ve Yanık, N. H. (1999). El-Kavânînü’l-Külliyye li-Zabti ’l-Lügati ’t-Türkiyye. Ankara: Türk Dil Ku- rumu Yayınları.

Turan, O. (2008). Selçuklular tarihi ve Türk-İslâm medeniyeti. İstanbul: Ötüken Neşriyat. Tursun, I. (1995). Qutatqu Bilikniñ tili (Kutadgu Bilig’in dili). Bulak Dergisi, 2-3.

Türk, V. (2012). Yabancı Dille Öğretim. Türk Yurdu, 302, 35-38.

Türkiye Maarif Vakfı (2019). Kurumsal. https://turkiyemaarif.org/ adresinden erişilmiştir.

Yaşar, H. (2010). Yurtdışında bir kültür kurumu: Londra halkevi. Ankara Üniversitesi Türk İnkılâp Tarihi Enstitüsü Atatürk Yolu Dergisi, 12(45), 177-215.

Yavuz, K. (1983). XIII-XVI. asır dil yadigârlarının Anadolu sahasında Türkçe yazılış sebepleri ve bu devir müelliflerinin Türkçe hakkındaki görüşleri. Türk Dünyası Araştırmaları, Faruk Timurtaş’a Armağan, 27, 9-57.

Yavuz, K. (2009). Yusuf Has Hacib ve Kutadgu Bilig. Türk Dili ve Edebiyatı Dergisi, 37(37), 137-180. Zelyut, R. (2012). Yabancı kaynaklara göre Türk kimliği. Ankara: Kripto Yayınları.

Zorbaz, K. Z. (2013). Yabancılara Türkçe öğretiminin tarihî seyri. Yabancılara Türkçe öğretimi el kitabı, 2, 159-169.