Meibomian Gland Dysfunction And Dry Eye Disease: Mechanisms, Diagnostics, And Evidence Based Therapies
Özet
Kuru göz hastalığı (DED), gözyaşı filmi ve oküler yüzey homeostazının bozulmasıyla tanımlanan, gözyaşı filmi instabilitesi, hiperozmolarite, inflamasyon, doku hasarı ve nörosensoriyel anormalliklerin rol aldığı multifaktöriyel bir bozukluktur. Bu tabloda meibomian bez disfonksiyonu (MGD), evaporatif DED’in başlıca nedenidir: obstrüksiyon ve/veya meibum kalitesindeki değişimler gözyaşı lipid tabakasını bozarak buharlaşmayı hızlandırır ve optik yüzeyi dengesizleştirir. TFOS DEWS II’den DEWS III’e uzanan çağdaş tanısal yaklaşım; semptomları non-invaziv kırılma zamanı, osmolarite ve boyanma gibi homeostaz belirteçleriyle bütünleştirirken, kapak-blink değerlendirmesi, meibografi, interferometri ve meibum ekspresibilitesiyle mekanizmaya dayalı alt sınıflamayı mümkün kılar. Tedavi kademeli ve kişiselleştirilmiştir: konservatif bakım (sıcak kompres, kapak hijyeni, lipit destekli suni gözyaşları), farmakolojik seçenekler (anti-inflamatuvarlar; sub- antimikrobiyal tetrasiklinler veya azitromisin) ve cihaz temelli girişimler (termal pulsasyon, yoğun atımlı ışık); fibrotik obstrüksiyonda prob uygulaması düşünülür. Termal pulsasyon ve IPL ile semptom ve bulgularda anlamlı iyileşmeler ve genel olarak elverişli güvenlilik bildirilmiştir; kalıcılık ve maliyet-etkinlik araştırılmaktadır. Gelecekte faktör-uyumlu algoritmalar, biyobelirteç temelli sonlanımlar ve yapay zekâ destekli görüntüleme; fenotiplemeyi, yanıt öngörüsünü ve karma evaporatif-aköz fenotiplerde tedavi sıralamasını geliştirecektir.
Referanslar
Craig JP, Nichols KK, Akpek EK, et al. TFOS DEWS II Definition and Classification Report. Ocul Surf. 2017;15(3):276–283. PMID: 28736335.
Sabeti S, Kheirkhah A, Yin J, Dana R. Management of meibomian gland dysfunction: a review. Surv Ophthalmol. 2020;65(2):205–217. PMID: 31837460.
Driver PJ, Lemp MA. Meibomian gland dysfunction. Surv Ophthalmol. 1996;40(5):343–367. PMID: 8724644.
Qin G, Chen J, Li L, et al. Efficacy of intense pulsed light therapy on signs and symptoms of dry eye disease: a meta analysis and systematic review. Indian J Ophthalmol. 2023;71(4):1316–1325. PMID: 37026263; PMCID: PMC10276661.
Wolffsohn JS, Benítez Del Castillo J, Loya Garcia D, et al. TFOS DEWS III Diagnostic Methodology. Am J Ophthalmol. 2025; published online May 30, 2025. doi:10.1016/j.ajo.2025.05.033. PMID: 40451408.
Lam PY, Shih KC, Fong PY, et al. A review on evidence based treatments for meibomian gland dysfunction. Eye Contact Lens. 2020;46(1):3–16. PMID: 31834043.
Pratomo TG, Kaharudin H, Darwis I, et al. Current application of intense pulsed light for dry eye disease. Indian J Ophthalmol. 2024;72(Suppl 2):S98–S107. PMID: 38347863.
Knop E, Knop N, Millar T, Obata H, Sullivan DA. The International Workshop on Meibomian Gland Dysfunction: Anatomy, Physiology, and Pathophysiology. Invest Ophthalmol Vis Sci. 2011;52(4):1938–1978. PMID: 21450913.
Green Church KB, Butovich IA, Willcox M, et al. TFOS MGD Workshop: Tear film lipids and lipid–protein interactions. Invest Ophthalmol Vis Sci. 2011;52(4):1979–1993. PMID: 21450914.
Tomlinson A, Bron AJ, Korb DR, et al. The International Workshop on Meibomian Gland Dysfunction: Report of the Diagnosis Subcommittee. Invest Ophthalmol Vis Sci. 2011;52(4):2006–2049. PMID: 21450915.
Arciniega JC, Wojtowicz JC, Javier J, Butovich IA. Effects of free fatty acids on meibomian lipid films. Ocul Surf. 2011;9(3):139–148. PMCID: PMC3206205; PMID: 21950976.
Arita R, Morishige N, Koh S, et al. Meibum color and free fatty acid composition in patients with MGD. Invest Ophthalmol Vis Sci. 2015;56(8):4403–4412. PMID: 26176877. [13] Wladis EJ, Bradley EA, Bilyk JR, Yen MT, Mawn LA. Oral antibiotics for meibomian gland–related ocular surface disease. Ophthalmology. 2016;123(2):492–496. PMID: 26746013.
Lee H, Min K, Kim EK, Kim TI. Minocycline controls clinical outcomes and inflammatory cytokines in moderate and severe MGD: randomized clinical trial. Am J Ophthalmol. 2012;154(6):949–957.e1. PMID: 22967863.
Kashkouli MB, Fazel AJ, Kiavash V, et al. Oral azithromycin versus doxycycline in MGD: randomized, double masked trial. Br J Ophthalmol. 2015;99(2):199–204. PMID: 25138765.
Magno MS, Utheim TP, Snieder H, Dartt DA, Nair SJ. Intraductal meibomian gland probing and its efficacy in the management of obstructive MGD. Surv Ophthalmol. 2021;66(5):909–934. PMID: 33894120.
Amescua G, Akpek EK, Farid M, et al. Dry Eye Syndrome Preferred Practice Pattern® (2019 update and subsequent revisions). Ophthalmology. 2019;126(1):P286–P334; updated 2023–2024 on AAO PPP platform. PMID: 30366798.
Amescua G, Akpek EK, Farid M, et al. Dry Eye Syndrome Preferred Practice Pattern® (2024 update). Ophthalmology. 2024;131(4):e1–e64 (article code S0161 6420(24)00012 5). (Accessible via AAO PPP). PMID: 38324777.
