Adölesan Dönem ve Kontrasepsiyon
Özet
Adölesanlara kontrasepsiyon hizmetleri sunmadan önce, bireylerin aile planlamasına yönelik bilgi, tutum ve ihtiyaçlarının belirlenmesi önemlidir. Ergenlerde kontraseptif bilgi ve kullanım düzeyi oldukça düşüktür. Kendilerini korumak için yeterli bilgi ve beceriye sahip olmadıkları halde cinsel aktiviteye başlamaları, ergenleri istenmeyen gebelik, güvenli olmayan kürtaj ve CYBE riskiyle karşı karşıya bırakmaktadır. Adölesanlara etkin ve sürekli kullanım sağlayacakları modern aile planlaması (AP) yöntemleri hakkında danışmanlık vermek ve yöntem kullanımlarını takip etmek son derece önemlidir. Adölesanlar, yetişkinlerin kullanabildiği tüm doğum kontrol yöntemini güvenle kullanabilirler. Ancak adölesanın kontrasepsiyon yöntemlerinin avantajlarını/dezavantajlarını öğrenmesi, güvenli cinsellik kavramı hakkında bilgilendirilmesi kendisi için en uygun yöntemin seçilmesi sürecine dâhil edilmesi gerekmektedir.
Referanslar
Abma JC, Martinez GM. Sexual Activity and Contraceptive Use among Teenagers in the United States, 2011-2015. Natl Health Stat Report. 2017;1:23.
Abma JC, Martinez GM, Copen CE. Teenagers in the United States: sexual activity, contraceptive use, and childbearing, national survey of family growth 2006-2008. Vital Health Stat 23. 2010; (30):1–47.
Aksu H. Kontraseptif Yöntemler. Ed: A. Şirin, O. Kavlak, Kadın Sağlığı. 2. Baskı, Nobel Tıp Kitabevleri, İstanbul: 2015.
Apter D. Contraception options: Aspects unique to adolescent and young adult. Best Pract Res Clin Obstet Gynaecol. 2018;48:115–127.
Aydın Özkan S. Doğunganlığın düzenlenmesi Hizmetlerinde Danışmanlık. Ed: Demiröz Bal M. Doğurganlığın Düzenlenmesi. Ankara: Nobel akademik yayıncılık Eğitim Danışmanlık Tic.. Ltd. Şti; 2021.
Başkan Birinci F. Evlilik Öncesi Danışmanlık Hizmetlerinde Aile Planlaması Eğitiminin Değerlendirilmesi. Kocaeli Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ebelik Yüksek Lisans Tezi, Kocaeli, 2020.
Bitzer J, Abalos V, Apter D, Martin R, Black A; Global CARE (Contraception: Access, Education) Group. Targeting factors for change: contraceptive counselling and care of female adolescents. Eur J Contracept Reprod Health Care. 2016;21:417–430.
Darroch JE, Woog V, Bankole A, Ashford LS. Adding it up: costs and benefits of meeting contraceptive needs of adolescents. New York (NY): Guttmacher Institute. 2016.
Değerli Kodaz N, Kamile Altuntuğ K, Ege E. Aile Planlaması Yöntemlerinde Güncel Gelişmeler. KASHED, 2018;4 (1):109-130.
Demiröz Bal M. 2021. Özel dönemlerde doğurganlığın düzenlenmesi. Ed: Demiröz Bal M. Doğurganlığın Düzenlenmesi. Ankara:Nobel akademik yayıncılık Eğitim Danışmanlık Tic.. Ltd. Şti; 2021.
Dilmen S, Kocaöz S, Kızılırmak A. Adölesan Gebelerin Aile Planlamasına Yönelik Tutumları ve Kullandıkları Kontraseptif Yöntemler. TJFMPC, 2022;16(1): 16-24.
Karakaş S, Gürsoy Z. Türkiye’de Hemşirelik Alanında Aile Planlamasına İlişkin Yapılan Lisansüstü Tezlerin İncelenmesi. Androloji Bülteni 2022;24:89-96.
Klein DA, Arnold JJ, Reese ES. Provision of Contraception: Key Recommendations from the CDC. American Family Physician 2015; 91(9): 625-637.
Özkan Şat S, Şentürk Erenel A, Yaman Sözbir Ş. Özellikli Gruplarda Kontrasepsiyon Danışmanlığı. SDÜ Sağlık Bilimleri Dergisi, 2019;10 (2):190-197.
Öztürk Özen D. Özel Gruplarda Aile Planlaması Danışmanlığı. Ed: Omaç Sönmez M, Turan Z. Üreme sağlığı ve Aile Planlaması. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık Eğitim Danışmanlık Tic.. Ltd. Şti; 2021.
Pitts S, Emans SJ. Contraceptive counseling: Does it make a difference? Journal of Adolescent Health 2014; 54(4): 367- 368.
Potter J, Santelli JS. Contraceptive counseling for adolescents. Women’s Health 2015; 11(6): 737-741.
Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları Değerlendirme Raporu. https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2020/03/Surdurulebilir-Kalkinma-Amaclari-Degerlendirme Raporu_13_12_2019-WEB.pdf Erişim tarihi: 23.01.2023
Todd N, Black A. Contraception for Adolescents. J Clin Res Pediatr Endocrinol. 2020 Jan; 12(Suppl 1): 28–40.
World Health Organization (WHO). Adolescence: a period needing special attention. Age--not the whole story. Last Accessed date: Jan 5, 2020.
World Health Organization (WHO). Medical Eligibility Criteria for Contraceptive Use. 5th Edition. Geneva, Switzerland. 2015.
Yaşar Ö. Aile Planlaması Danışmanlığı. Ed: Omaç Sönmez m, Turan Z. Üreme sağlığı ve Aile Planlaması. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık Eğitim Danışmanlık Tic.. Ltd. Şti; 2021
Referanslar
Abma JC, Martinez GM. Sexual Activity and Contraceptive Use among Teenagers in the United States, 2011-2015. Natl Health Stat Report. 2017;1:23.
Abma JC, Martinez GM, Copen CE. Teenagers in the United States: sexual activity, contraceptive use, and childbearing, national survey of family growth 2006-2008. Vital Health Stat 23. 2010; (30):1–47.
Aksu H. Kontraseptif Yöntemler. Ed: A. Şirin, O. Kavlak, Kadın Sağlığı. 2. Baskı, Nobel Tıp Kitabevleri, İstanbul: 2015.
Apter D. Contraception options: Aspects unique to adolescent and young adult. Best Pract Res Clin Obstet Gynaecol. 2018;48:115–127.
Aydın Özkan S. Doğunganlığın düzenlenmesi Hizmetlerinde Danışmanlık. Ed: Demiröz Bal M. Doğurganlığın Düzenlenmesi. Ankara: Nobel akademik yayıncılık Eğitim Danışmanlık Tic.. Ltd. Şti; 2021.
Başkan Birinci F. Evlilik Öncesi Danışmanlık Hizmetlerinde Aile Planlaması Eğitiminin Değerlendirilmesi. Kocaeli Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ebelik Yüksek Lisans Tezi, Kocaeli, 2020.
Bitzer J, Abalos V, Apter D, Martin R, Black A; Global CARE (Contraception: Access, Education) Group. Targeting factors for change: contraceptive counselling and care of female adolescents. Eur J Contracept Reprod Health Care. 2016;21:417–430.
Darroch JE, Woog V, Bankole A, Ashford LS. Adding it up: costs and benefits of meeting contraceptive needs of adolescents. New York (NY): Guttmacher Institute. 2016.
Değerli Kodaz N, Kamile Altuntuğ K, Ege E. Aile Planlaması Yöntemlerinde Güncel Gelişmeler. KASHED, 2018;4 (1):109-130.
Demiröz Bal M. 2021. Özel dönemlerde doğurganlığın düzenlenmesi. Ed: Demiröz Bal M. Doğurganlığın Düzenlenmesi. Ankara:Nobel akademik yayıncılık Eğitim Danışmanlık Tic.. Ltd. Şti; 2021.
Dilmen S, Kocaöz S, Kızılırmak A. Adölesan Gebelerin Aile Planlamasına Yönelik Tutumları ve Kullandıkları Kontraseptif Yöntemler. TJFMPC, 2022;16(1): 16-24.
Karakaş S, Gürsoy Z. Türkiye’de Hemşirelik Alanında Aile Planlamasına İlişkin Yapılan Lisansüstü Tezlerin İncelenmesi. Androloji Bülteni 2022;24:89-96.
Klein DA, Arnold JJ, Reese ES. Provision of Contraception: Key Recommendations from the CDC. American Family Physician 2015; 91(9): 625-637.
Özkan Şat S, Şentürk Erenel A, Yaman Sözbir Ş. Özellikli Gruplarda Kontrasepsiyon Danışmanlığı. SDÜ Sağlık Bilimleri Dergisi, 2019;10 (2):190-197.
Öztürk Özen D. Özel Gruplarda Aile Planlaması Danışmanlığı. Ed: Omaç Sönmez M, Turan Z. Üreme sağlığı ve Aile Planlaması. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık Eğitim Danışmanlık Tic.. Ltd. Şti; 2021.
Pitts S, Emans SJ. Contraceptive counseling: Does it make a difference? Journal of Adolescent Health 2014; 54(4): 367- 368.
Potter J, Santelli JS. Contraceptive counseling for adolescents. Women’s Health 2015; 11(6): 737-741.
Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları Değerlendirme Raporu. https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2020/03/Surdurulebilir-Kalkinma-Amaclari-Degerlendirme Raporu_13_12_2019-WEB.pdf Erişim tarihi: 23.01.2023
Todd N, Black A. Contraception for Adolescents. J Clin Res Pediatr Endocrinol. 2020 Jan; 12(Suppl 1): 28–40.
World Health Organization (WHO). Adolescence: a period needing special attention. Age--not the whole story. Last Accessed date: Jan 5, 2020.
World Health Organization (WHO). Medical Eligibility Criteria for Contraceptive Use. 5th Edition. Geneva, Switzerland. 2015.
Yaşar Ö. Aile Planlaması Danışmanlığı. Ed: Omaç Sönmez m, Turan Z. Üreme sağlığı ve Aile Planlaması. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık Eğitim Danışmanlık Tic.. Ltd. Şti; 2021
