Yaşlanan Şehri Gençleştiren Üniversite: Kastamonu Üniversitesi Örneği
Özet
Kastamonu için yaşlanma olgusu, şehrin öncelikli sorunları arasında yer almaktadır. Kastamonu, Türkiye'nin en yaşlı ikinci ilidir ve 2025 yılında daha fazla yaşlı nüfusa sahip il olacağı öngörülmektedir. Çalışmanın amacı, Kastamonu Üniversitesi’nin şehrin ihtiyacı olan “genç nüfus” temini noktasında üstlendiği rolü ortaya koymaktır. Üniversite 2006 yılında kurulduktan sonra öğrenci sayısı yıllar içinde artmıştır. Öğrencilerin 15-29 yaş grubu içerisindeki payı 2007 yılında %23 iken 2018 yılında zirve noktasına ulaşarak %76’ya yükselmiştir. 2018 yılında, şehirde yaşayan 15-29 yaş grubundaki her 4 gençten 3’ü üniversite öğrencisi olup, genç nüfusun büyük bir bölümünü oluşturmaktadır. Ancak, 2018 yılında ülkemizde yeni üniversitelerin kurulması ve pandemi döneminde uzaktan eğitime geçilmesi gibi nedenlerden dolayı öğrenci nüfusunda bir azalma yaşanmıştır. Kastamonu Üniversitesi, yaşlanan şehirde genç nüfusun artması hususunda önemli bir rol oynamaktadır.
Referanslar
Aslan, A. S., & Çakır, B. (2021). Soylulaştırmanın güncel dinamiklerinin bir analizi: Serinyol/Antakya örneğinde “öğrencileştirme” süreci ve etkileri. Planlama Dergisi, 31(3), 546–561.
Bonner, E. R. (1968). The economic impact of a university on its local community. Journal of the American Institute of Planners, 34(5), 339–343.
Çalışkan, S. (2010). Üniversite öğrencilerinin harcamalarının kent ekonomisine katkısı (Uşak Üniversitesi Örneği). Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 9(31), 169–179.
Çokgezen, M., & Altun, T. (2018). Her ile bir üniversite/Türkiye’de yüksek öğretim sisteminin çöküşü. M. Karagül, G. Kaya, & O. Sungur (Eds.), Bölgesel kalkınma ve bölge bilimi üzerine yazılar içinde (pp. 307–319). Nobel Akademik Yayıncılık.
Garrido-Yserte, R., & Gallo-Rivera, M. T. (2010). The impact of the university upon local economy: Three methods to estimate demand-side effects. Annals of Regional Science, 44(1), 39–67. https://doi.org/10.1007/s00168-008-0243-x
Görkemli, H. N. (2009). Selçuk Üniversitesi’nin Konya kent ekonomisine etkileri. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 22, 169–186.
Gür, B. S. (2022). Transition to higher education: student mobility between regions and cities. Üniversite Araştırmaları Dergisi, 5(2), 130–139. https://doi.org/10.32329/uad.1107522
Gür, B. S., & Ayaz, N. (2022). Yükseköğretime Geçişte Öğrenci Hareketliliği. Yükseköğretim Kurulu.
Gürsoy, M. (2018). Üniversitelerin içinde doğdukları kentlere yönelik sosyal ve kültürel işlevleri: Adıyaman örneği. Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 9(16), 1369–1414.
Hazenberg, R., Hodson, J., Mittelman, R., & Ryu, J. (2022). Guest editorial. Social Enterprise Journal, 18(1), 1–11. https://doi.org/10.1108/SEJ-02-2022-139
Işık, Ş. (2008). Türkiye’de üniversitelerin kentleşme üzerine etkileri. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 3(10), 159–181.
Işık, Ş., & Başaran, E. (2021). Üniversiteni̇n Kenti̇n nüfus yapisina etki̇si̇: Gümüşhane örneği̇. Ege Coğrafya Dergisi, 30, 359–382. https://doi.org/10.51800/ecd.1018483
Kalkan, H., Dilek, S., & Keskingöz, H. (2019). Kastamonu Üniversitesi’nin şehir ekonomisine katkısı. Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, 54(4), 1707–1725.
Kayasü, S., & Yetişkul, E. (2013). Bir araştırma çerçevesi: soylulaştırma 2.0. Planlama Dergisi, 23(3), 147–152.
Koç, İ., & Saraç, M. (2018). Türkiye'de yaşlı göçünün büyüklüğünün ve yönünün değişimi. Senex:Journal of Aging Studies, 2, 19–37. https://doi.org/10.24876/senex.2018.11
Kömür, G. (2021). Üniversitelerin sosyal kültürel ve ekonomik fonksiyonlarının şehirler üzerindeki etkileri. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi, 24(1), 101–114.
KÜ, (2022). Kastamonu Üniversitesi Kurumsal İstatistikler. https://kastamonu.edu.tr/.
Ma, Z., Li, C., Liu, Y., & Zhang, J. (2018). The transformation of traditional commercial blocks in China: Characteristics and mechanisms of youthification. City, Culture and Society, 14, 56–63. https://doi.org/https://doi.org/10.1016/j.ccs.2018.02.001
Moos, M. (2014). Generational dimensions of neoliberal and post-fordist restructuring: the changing characteristics of young adults and growing income inequality in montreal and vancouver. International Journal of Urban and Regional Research, 38(6), 2078–2102. https://doi.org/https://doi.org/10.1111/1468-2427.12088
Moos, M. (2016). From gentrification to youthification? The increasing importance of young age in delineating high-density living. Urban Studies, 53(14), 2903–2920.
Moos, M., Revington, N., Wilkin, T., & Andrey, J. (2018). The knowledge economy city: Gentrification, studentification and youthification, and their connections to universities. Urban Studies, 56(6), 1075–1092. https://doi.org/10.1177/0042098017745235
Nakazawa, T. (2017). Expanding the scope of studentification studies. Geography Compass, 11(1), 1–13.
Onsekiz, D. (2018). Üniversitelerin Anadolu kentlerine etkileri: bir literatür taraması. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 11(55), 400–406.
Özgür, E. M. (2019). Yaşlanmanın coğrafyaları: coğrafi gerontolojide ilerleme, tartışmalar ve araştırma gündemi. Coğrafi Bilimler Dergisi, 17(1), 78–109.
Özgür, E. M., & Yakar, M. (2021). Coğrafya önemlidir!: nüfus yaşlanmasına mekânsal bir perspektiften bakmak. Yaşlılık Çalışmaları Dergisi, 5(2), 3–29.
Parlak, İ., & Kaynar, M. (2005). Her ile bir üniversite/Türkiye’de yüksek öğretim sisteminin çöküşü. Paragraf Yayınevi.
Revington, N., Zwick, A., Hartt, M., & Schlosser, J. (2021). Universities and urban social structure: gentrification, studentification, and youthification in five United States legacy cities. Urban Geography, 1–22. https://doi.org/10.1080/02723638.2021.1985306
Sargın, S. (2006). Üniversitelerin Şehirleşmeye Etkisi (Isparta Örneği). İstanbul: Fakülte Kitapevi
Sargın, S. (2007). Türkiye’de üniversitelerin gelişim süreci ve bölgesel dağılımı. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5, 133–150.
Smith, D. P. (2005). Studentification: The gentrification factory. In R. Atkinson & G. Bridge (Eds.), In Gentrification in a Global Context (pp. 72–89).
Smith, D. P. (2022). Patterns and Processes of ‘Studentification’ in Leeds. Regional Review, 11, 17–19.
Tanrıkulu, F. (2018). Yaşlanan Alman nüfusu ve artan göçmen ihtiyacı arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi: yükselen irkçılık, yabancı düşmanlığı ve ayrımcılık. Sosyal Siyaset Konferansları Dergisi/Journal of Social Policy Conferences, 75, 93–122. https://doi.org/10.26650/jspc.2018.75.0010
Tatlı, H. (2014). Bingöl Üniversitesi öğrencilerinin Bingöl ekonomisine katkısı. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 4(4), 79–94.
Toprak, M. A. (2018). Functional transformation of universities: an assessment on literature. Journal of Higher Education and Science, 8(2), 227. https://doi.org/10.5961/jhes.2018.265
Tuncer, T., & İslam, T. (2017). Yeni bir soylulaştırma formu olarak öğrencileştirme (studentification): Bosna-Hersek Mahallesi’nde (Konya) Değişen mahalle içi dinamikler. Planlama Dergisi, 27(3), 303–313.
TÜİK, (2022). Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi Sonuçları. https://www.tuik.gov.tr/.
TÜİK, (2022). Ulusal Eğitim İstatistikleri Veri Tabanı. https://www.tuik.gov.tr/.
Yakar, M., & Özgür, E. M. (2022). Türkiye’de nüfus yaşlanması, yerel düzeyde tehlike çanları çalıyor! Coğrafya Dergisi, 44, 231–250.
Yalçıntaş, A., & Akkaya, B. (2019). Türkiye’de akademik enflasyon: “her ile bir üniversite politikası” sonrasında Türk yükseköğretim sistemi. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 74(3), 789–810.
Yayar, R., & Demir, D. (2013). Gaziosmanpaşa Üniversitesi’nin Tokat ili ekonomisine etkisi. Akademik Araştırmalar ve Çalışmalar Dergisi, 5(8), 106–122.
Yayar, R., Şeker, H., & Karanfil, N. (2018). Amasya Üniversitesi’nin il ekonomisine etkisi. Finans Politik ve Ekonomik Yorumlar, 55(635), 37–49.
YÖK, (2022). Yüksek Öğretim Bilgi Sistemi. https://istatistik.yok.gov.tr/.
Referanslar
Aslan, A. S., & Çakır, B. (2021). Soylulaştırmanın güncel dinamiklerinin bir analizi: Serinyol/Antakya örneğinde “öğrencileştirme” süreci ve etkileri. Planlama Dergisi, 31(3), 546–561.
Bonner, E. R. (1968). The economic impact of a university on its local community. Journal of the American Institute of Planners, 34(5), 339–343.
Çalışkan, S. (2010). Üniversite öğrencilerinin harcamalarının kent ekonomisine katkısı (Uşak Üniversitesi Örneği). Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 9(31), 169–179.
Çokgezen, M., & Altun, T. (2018). Her ile bir üniversite/Türkiye’de yüksek öğretim sisteminin çöküşü. M. Karagül, G. Kaya, & O. Sungur (Eds.), Bölgesel kalkınma ve bölge bilimi üzerine yazılar içinde (pp. 307–319). Nobel Akademik Yayıncılık.
Garrido-Yserte, R., & Gallo-Rivera, M. T. (2010). The impact of the university upon local economy: Three methods to estimate demand-side effects. Annals of Regional Science, 44(1), 39–67. https://doi.org/10.1007/s00168-008-0243-x
Görkemli, H. N. (2009). Selçuk Üniversitesi’nin Konya kent ekonomisine etkileri. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 22, 169–186.
Gür, B. S. (2022). Transition to higher education: student mobility between regions and cities. Üniversite Araştırmaları Dergisi, 5(2), 130–139. https://doi.org/10.32329/uad.1107522
Gür, B. S., & Ayaz, N. (2022). Yükseköğretime Geçişte Öğrenci Hareketliliği. Yükseköğretim Kurulu.
Gürsoy, M. (2018). Üniversitelerin içinde doğdukları kentlere yönelik sosyal ve kültürel işlevleri: Adıyaman örneği. Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 9(16), 1369–1414.
Hazenberg, R., Hodson, J., Mittelman, R., & Ryu, J. (2022). Guest editorial. Social Enterprise Journal, 18(1), 1–11. https://doi.org/10.1108/SEJ-02-2022-139
Işık, Ş. (2008). Türkiye’de üniversitelerin kentleşme üzerine etkileri. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 3(10), 159–181.
Işık, Ş., & Başaran, E. (2021). Üniversiteni̇n Kenti̇n nüfus yapisina etki̇si̇: Gümüşhane örneği̇. Ege Coğrafya Dergisi, 30, 359–382. https://doi.org/10.51800/ecd.1018483
Kalkan, H., Dilek, S., & Keskingöz, H. (2019). Kastamonu Üniversitesi’nin şehir ekonomisine katkısı. Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, 54(4), 1707–1725.
Kayasü, S., & Yetişkul, E. (2013). Bir araştırma çerçevesi: soylulaştırma 2.0. Planlama Dergisi, 23(3), 147–152.
Koç, İ., & Saraç, M. (2018). Türkiye'de yaşlı göçünün büyüklüğünün ve yönünün değişimi. Senex:Journal of Aging Studies, 2, 19–37. https://doi.org/10.24876/senex.2018.11
Kömür, G. (2021). Üniversitelerin sosyal kültürel ve ekonomik fonksiyonlarının şehirler üzerindeki etkileri. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi, 24(1), 101–114.
KÜ, (2022). Kastamonu Üniversitesi Kurumsal İstatistikler. https://kastamonu.edu.tr/.
Ma, Z., Li, C., Liu, Y., & Zhang, J. (2018). The transformation of traditional commercial blocks in China: Characteristics and mechanisms of youthification. City, Culture and Society, 14, 56–63. https://doi.org/https://doi.org/10.1016/j.ccs.2018.02.001
Moos, M. (2014). Generational dimensions of neoliberal and post-fordist restructuring: the changing characteristics of young adults and growing income inequality in montreal and vancouver. International Journal of Urban and Regional Research, 38(6), 2078–2102. https://doi.org/https://doi.org/10.1111/1468-2427.12088
Moos, M. (2016). From gentrification to youthification? The increasing importance of young age in delineating high-density living. Urban Studies, 53(14), 2903–2920.
Moos, M., Revington, N., Wilkin, T., & Andrey, J. (2018). The knowledge economy city: Gentrification, studentification and youthification, and their connections to universities. Urban Studies, 56(6), 1075–1092. https://doi.org/10.1177/0042098017745235
Nakazawa, T. (2017). Expanding the scope of studentification studies. Geography Compass, 11(1), 1–13.
Onsekiz, D. (2018). Üniversitelerin Anadolu kentlerine etkileri: bir literatür taraması. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 11(55), 400–406.
Özgür, E. M. (2019). Yaşlanmanın coğrafyaları: coğrafi gerontolojide ilerleme, tartışmalar ve araştırma gündemi. Coğrafi Bilimler Dergisi, 17(1), 78–109.
Özgür, E. M., & Yakar, M. (2021). Coğrafya önemlidir!: nüfus yaşlanmasına mekânsal bir perspektiften bakmak. Yaşlılık Çalışmaları Dergisi, 5(2), 3–29.
Parlak, İ., & Kaynar, M. (2005). Her ile bir üniversite/Türkiye’de yüksek öğretim sisteminin çöküşü. Paragraf Yayınevi.
Revington, N., Zwick, A., Hartt, M., & Schlosser, J. (2021). Universities and urban social structure: gentrification, studentification, and youthification in five United States legacy cities. Urban Geography, 1–22. https://doi.org/10.1080/02723638.2021.1985306
Sargın, S. (2006). Üniversitelerin Şehirleşmeye Etkisi (Isparta Örneği). İstanbul: Fakülte Kitapevi
Sargın, S. (2007). Türkiye’de üniversitelerin gelişim süreci ve bölgesel dağılımı. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5, 133–150.
Smith, D. P. (2005). Studentification: The gentrification factory. In R. Atkinson & G. Bridge (Eds.), In Gentrification in a Global Context (pp. 72–89).
Smith, D. P. (2022). Patterns and Processes of ‘Studentification’ in Leeds. Regional Review, 11, 17–19.
Tanrıkulu, F. (2018). Yaşlanan Alman nüfusu ve artan göçmen ihtiyacı arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi: yükselen irkçılık, yabancı düşmanlığı ve ayrımcılık. Sosyal Siyaset Konferansları Dergisi/Journal of Social Policy Conferences, 75, 93–122. https://doi.org/10.26650/jspc.2018.75.0010
Tatlı, H. (2014). Bingöl Üniversitesi öğrencilerinin Bingöl ekonomisine katkısı. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 4(4), 79–94.
Toprak, M. A. (2018). Functional transformation of universities: an assessment on literature. Journal of Higher Education and Science, 8(2), 227. https://doi.org/10.5961/jhes.2018.265
Tuncer, T., & İslam, T. (2017). Yeni bir soylulaştırma formu olarak öğrencileştirme (studentification): Bosna-Hersek Mahallesi’nde (Konya) Değişen mahalle içi dinamikler. Planlama Dergisi, 27(3), 303–313.
TÜİK, (2022). Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi Sonuçları. https://www.tuik.gov.tr/.
TÜİK, (2022). Ulusal Eğitim İstatistikleri Veri Tabanı. https://www.tuik.gov.tr/.
Yakar, M., & Özgür, E. M. (2022). Türkiye’de nüfus yaşlanması, yerel düzeyde tehlike çanları çalıyor! Coğrafya Dergisi, 44, 231–250.
Yalçıntaş, A., & Akkaya, B. (2019). Türkiye’de akademik enflasyon: “her ile bir üniversite politikası” sonrasında Türk yükseköğretim sistemi. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 74(3), 789–810.
Yayar, R., & Demir, D. (2013). Gaziosmanpaşa Üniversitesi’nin Tokat ili ekonomisine etkisi. Akademik Araştırmalar ve Çalışmalar Dergisi, 5(8), 106–122.
Yayar, R., Şeker, H., & Karanfil, N. (2018). Amasya Üniversitesi’nin il ekonomisine etkisi. Finans Politik ve Ekonomik Yorumlar, 55(635), 37–49.
YÖK, (2022). Yüksek Öğretim Bilgi Sistemi. https://istatistik.yok.gov.tr/.
