Ekonomik Kalkınmada Beşeri Sermayenin Yeri ve Önemi
Özet
Ekonomik kalkınma sürecinde birçok faktör etkili olabilmektedir. Beşeri sermaye kavramı, ekonomik kalkınma düzeyine etki eden temel faktörlerden birisi olarak kabul edilmektedir. Çalışmanın amacı, ekonomik kalkınmada beşeri sermayenin önemini ortaya koymaktır. Bu çalışmada beşeri sermayenin ekonomik kalkınmaya olan etkisi genel bir teori ve ampirik çalışmaları kapsayacak şekilde konunun kavramsal bir çerçevesi, gelişimi ve önemi analiz edilmiştir. Araştırmanın bulgularına göre ekonomik kalkınmada beşeri sermayenin temel bir unsur olduğu tespit edilmiştir. Ülkelerin gelişmişlik seviyeleri üzerinde ekonomik kalkınmaya bağlı olarak beşeri sermaye faktörünün pozitif bir etki oluşturduğu görülmüştür. Bir ülkenin kalkınmasında fiziki sermaye ile beşeri sermaye faktörünün birbirini tamamladığı söylenebilir. Ekonomik kalkınmayı sağlamanın koşulu beşeri sermaye yatırımlarına ağırlık verilmesi gerektiği görülmektedir.
Referanslar
Acaroğlu, H. (2005). Üretim içinde beşeri sermayenin payı: türkiye illeri itibarı ile beşeri sermayenin kalkınmaya etkisinin ölçülmesi, (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi), Osmangazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eskişehir.
Aksu, L. (2016). Türkiye’de beşeri sermayenin önemi: iktisadi büyüme ile ilişkisi, sosyal ve stratejik analizi, İktisat Politikası Araştırmaları Dergisi, 3(2), 68-129.
Aktuğ, S.S. (2010). Kavramsal açıdan ekonomik büyüme ekonomik kalkınma ve bölüşüm ilişkileri, Dokuz Eylül Üniversitesi, İzmir.
Altay, A., & Pazarlıoğlu, M.V. (2007). Uluslararası rekabet gücünde beşeri sermaye: ekonometrik yaklaşım, Selçuk Üniversitesi Karaman İ.İ.B.F Dergisi, 12(9), 96-108.
Balsak, M. (2004). Türkiye’de sağlık sektörünün kalkınma sürecinde yeri ve önemi, (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi), Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
Bartolo, A. (1999). Human capital estimation through structural equation models with some categorical observed variables, International Workshop on Correlated Data: Estimating Function Approach, İtaly.
Benhabib, L., & Spiegel, M. (1994). The role of human capital in economic development evidence from aggregate cross-country data, Journal of Monetary Economics, 34, 143-173.
David, P.A. (2001). Knowledge, capabilities and human capital formation in economic growth, new zealand: A resarch report for the new zealand treasury.
Deviren Vatansever, N., & Yıldız, O. (2014). Bölgesel kalkınma teorileri ve yeni bölgeselcilik yaklaşımının Türkiye’deki bölgesel kalkınma politikalarına etkileri, Akademik Bakış Dergisi, Temmuz-Ağustos, 44, 1-36.
Dura, C., Atik, H., & Toker, O. (2004). Beşeri sermaye açısından Türkiye’nin Avrupa Birliği karşısındaki kalkınma seviyesi, 3. Ulusal Bilgi, Ekonomi ve Yönetim Kongresi, ss.25-26.
Duran, M.S. (1997). Kalkınma stratejileri ve teşvik politikalarının belirlenmesi, Hazine Dergisi, 5, 27-45.
Dülgeroğlu, E. (2003). Kalkınma ekonomisi, Bursa: Uludağ Üniversitesi Güçlendirme Vakfı.
Erkan, H. (1998). Bilgi toplumu ve ekonomik gelişme, 4.Baskı, İstanbul: Türkiye İş Bankası Yayınları
Eser, K., & Ekiz Gökmen, Ç. (2009). Beşeri sermayenin ekonomik gelişme üzerindeki etkileri: Dünya deneyimi ve Türkiye üzerine gözlemler, Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi, 1(2),.41-56.
Georgi, B. (2002). The role of human and social capital ın growth: extanding our understanding, Cambridge Journal of Economics, 26(4), ss.461-479.
Gökçen, B. (2006). Beşeri sermayenin iktisadi gelişmedeki rolü ve önemi: Adana iline ilişkin bir uygulama, (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi), Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Adana.
Gümüş, S. (2004). Beşeri sermaye ve ekonomik kalkınma: Türkiye üzerine ekonometrik bir analiz (1960-2002), (Yayınlanmamış doktora tezi), Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Erzurum.
Gürses, D. (2009). İnsani gelişme ve Türkiye, Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 12(21), 339-350.
Han, E., & Kaya Eyten, A. (2004). İktisadi kalkınma ve büyüme, Anadolu Üniversitesi Yayınları, Eskişehir.
Harbinson, F.H., & Myers, C.A. (1964). Education, manpower and economic growth strategies of human resource development, New York: McGraw Hill Book Company.
Karagül, M. (2002). Beşeri sermayenin iktisadi gelişmedeki rolü ve Türkiye boyutu, Afyon: Afyon Kocatepe Üniversitesi Yayınları
Karagül, M. (2003). Beşeri sermayenin ekonomik büyümeyle ilişkisi ve etkin kullanımı, Akdeniz İ.İ.B.F Dergisi, 5, 79-90.
Karataş, M., & Çankaya, E. (2010). İktisadi kalkınma sürecinde beşeri sermayeye ilişkin bir inceleme, Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2(3), 29-55.
Kaynak, M. (2007). Kalkınma iktisadı, Ankara: Gazi Kitabevi.
Keeley, B. (2007). Human Capital: How what you know shapes your life, OECD Insıghts
Kibritçioğlu, A. (1998). İktisadi büyümenin belirleyicileri ve yeni büyüme modellerinde beşeri sermayenin yeri, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Fakültesi Dergisi, 53(14), ss.207-230.
Know, D.B. (2009). Human capital and its measurement: Charting progress, building visions and ımproving life, Conferans Paper, OECD, Busan Korea, OECD Dünya Forum.
Kurtkan, A. (1977). Sosyolojik açıdan eğitim yolu ile kalkınmanın esasları, Yayın No: 388, İstanbul: İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Yayınları
United Nations Development Programme (UNDP). (2019). Human development report 2019, New York.
United Nations Development Programme (UNDP). (2022). Human development report 2021/2022, New York.
United Nations. (2016). Guide on measuring human capital, United Nations Economic Commissions for Europe.
Schultz, T.W. (1961). Investment in human capital, The American Economic Review, 51 (1), 1-17.
Smith, A. (1977). The wealth of nations-an ınquiry into the nature and cause of the wealth of nations, (ed. By Edwin Cannan), Universty of Chicago Press
Streeten, P. (1981). First things first: meeting basic human needs in developing countries, Oxford: Oxford University Press
Taban, S., & Kar, M. (2016). Kalkınma ekonomisi, 3. Baskı, Bursa: Ekin Yayınevi.
Tüylüoğlu, Ş., & Çeştepe, H. (2004). Kalkınma teorilerinin temelleri ve gelişimi, kalkınma ekonomisi seçme konular (Der: Sami Taban ve Muhsin Kar), Bursa: Ekin Kitabevi.
World Health Organization. (1948). Official Records, No: 2, Geveva.
Yumuşak, İ.G., & Bilen, M. (2000). Gelir dağılımı- beşeri sermaye ilişkisi ve türkiye üzerine bir değerlendirme, Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 1(1), 77-96.
Referanslar
Acaroğlu, H. (2005). Üretim içinde beşeri sermayenin payı: türkiye illeri itibarı ile beşeri sermayenin kalkınmaya etkisinin ölçülmesi, (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi), Osmangazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eskişehir.
Aksu, L. (2016). Türkiye’de beşeri sermayenin önemi: iktisadi büyüme ile ilişkisi, sosyal ve stratejik analizi, İktisat Politikası Araştırmaları Dergisi, 3(2), 68-129.
Aktuğ, S.S. (2010). Kavramsal açıdan ekonomik büyüme ekonomik kalkınma ve bölüşüm ilişkileri, Dokuz Eylül Üniversitesi, İzmir.
Altay, A., & Pazarlıoğlu, M.V. (2007). Uluslararası rekabet gücünde beşeri sermaye: ekonometrik yaklaşım, Selçuk Üniversitesi Karaman İ.İ.B.F Dergisi, 12(9), 96-108.
Balsak, M. (2004). Türkiye’de sağlık sektörünün kalkınma sürecinde yeri ve önemi, (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi), Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
Bartolo, A. (1999). Human capital estimation through structural equation models with some categorical observed variables, International Workshop on Correlated Data: Estimating Function Approach, İtaly.
Benhabib, L., & Spiegel, M. (1994). The role of human capital in economic development evidence from aggregate cross-country data, Journal of Monetary Economics, 34, 143-173.
David, P.A. (2001). Knowledge, capabilities and human capital formation in economic growth, new zealand: A resarch report for the new zealand treasury.
Deviren Vatansever, N., & Yıldız, O. (2014). Bölgesel kalkınma teorileri ve yeni bölgeselcilik yaklaşımının Türkiye’deki bölgesel kalkınma politikalarına etkileri, Akademik Bakış Dergisi, Temmuz-Ağustos, 44, 1-36.
Dura, C., Atik, H., & Toker, O. (2004). Beşeri sermaye açısından Türkiye’nin Avrupa Birliği karşısındaki kalkınma seviyesi, 3. Ulusal Bilgi, Ekonomi ve Yönetim Kongresi, ss.25-26.
Duran, M.S. (1997). Kalkınma stratejileri ve teşvik politikalarının belirlenmesi, Hazine Dergisi, 5, 27-45.
Dülgeroğlu, E. (2003). Kalkınma ekonomisi, Bursa: Uludağ Üniversitesi Güçlendirme Vakfı.
Erkan, H. (1998). Bilgi toplumu ve ekonomik gelişme, 4.Baskı, İstanbul: Türkiye İş Bankası Yayınları
Eser, K., & Ekiz Gökmen, Ç. (2009). Beşeri sermayenin ekonomik gelişme üzerindeki etkileri: Dünya deneyimi ve Türkiye üzerine gözlemler, Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi, 1(2),.41-56.
Georgi, B. (2002). The role of human and social capital ın growth: extanding our understanding, Cambridge Journal of Economics, 26(4), ss.461-479.
Gökçen, B. (2006). Beşeri sermayenin iktisadi gelişmedeki rolü ve önemi: Adana iline ilişkin bir uygulama, (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi), Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Adana.
Gümüş, S. (2004). Beşeri sermaye ve ekonomik kalkınma: Türkiye üzerine ekonometrik bir analiz (1960-2002), (Yayınlanmamış doktora tezi), Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Erzurum.
Gürses, D. (2009). İnsani gelişme ve Türkiye, Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 12(21), 339-350.
Han, E., & Kaya Eyten, A. (2004). İktisadi kalkınma ve büyüme, Anadolu Üniversitesi Yayınları, Eskişehir.
Harbinson, F.H., & Myers, C.A. (1964). Education, manpower and economic growth strategies of human resource development, New York: McGraw Hill Book Company.
Karagül, M. (2002). Beşeri sermayenin iktisadi gelişmedeki rolü ve Türkiye boyutu, Afyon: Afyon Kocatepe Üniversitesi Yayınları
Karagül, M. (2003). Beşeri sermayenin ekonomik büyümeyle ilişkisi ve etkin kullanımı, Akdeniz İ.İ.B.F Dergisi, 5, 79-90.
Karataş, M., & Çankaya, E. (2010). İktisadi kalkınma sürecinde beşeri sermayeye ilişkin bir inceleme, Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2(3), 29-55.
Kaynak, M. (2007). Kalkınma iktisadı, Ankara: Gazi Kitabevi.
Keeley, B. (2007). Human Capital: How what you know shapes your life, OECD Insıghts
Kibritçioğlu, A. (1998). İktisadi büyümenin belirleyicileri ve yeni büyüme modellerinde beşeri sermayenin yeri, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Fakültesi Dergisi, 53(14), ss.207-230.
Know, D.B. (2009). Human capital and its measurement: Charting progress, building visions and ımproving life, Conferans Paper, OECD, Busan Korea, OECD Dünya Forum.
Kurtkan, A. (1977). Sosyolojik açıdan eğitim yolu ile kalkınmanın esasları, Yayın No: 388, İstanbul: İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Yayınları
United Nations Development Programme (UNDP). (2019). Human development report 2019, New York.
United Nations Development Programme (UNDP). (2022). Human development report 2021/2022, New York.
United Nations. (2016). Guide on measuring human capital, United Nations Economic Commissions for Europe.
Schultz, T.W. (1961). Investment in human capital, The American Economic Review, 51 (1), 1-17.
Smith, A. (1977). The wealth of nations-an ınquiry into the nature and cause of the wealth of nations, (ed. By Edwin Cannan), Universty of Chicago Press
Streeten, P. (1981). First things first: meeting basic human needs in developing countries, Oxford: Oxford University Press
Taban, S., & Kar, M. (2016). Kalkınma ekonomisi, 3. Baskı, Bursa: Ekin Yayınevi.
Tüylüoğlu, Ş., & Çeştepe, H. (2004). Kalkınma teorilerinin temelleri ve gelişimi, kalkınma ekonomisi seçme konular (Der: Sami Taban ve Muhsin Kar), Bursa: Ekin Kitabevi.
World Health Organization. (1948). Official Records, No: 2, Geveva.
Yumuşak, İ.G., & Bilen, M. (2000). Gelir dağılımı- beşeri sermaye ilişkisi ve türkiye üzerine bir değerlendirme, Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 1(1), 77-96.
