Bist Teknoloji Endeksinde Yer Alan Şirketlerin Finansal Durumlarının Altman Modeliyle İncelenmesi

Alper Ova

doi:10.37609/akya.2559

Yazarlar

Alper Ova

https://orcid.org/0000-0002-1784-1506

DOI: https://doi.org/10.37609/akya.2559.c10477

Özet

Gün geçtikçe teknoloji insan hayatında daha önemli bir yer tutmaktadır. Gerek hizmet sektöründeki şirketler gerekse üretimle uğraşan şirketler yoğun bir şekilde teknoloji kullanımı içindedirler. Teknolojiye olan bu ihtiyaç teknoloji şirketlerinin sürdürülebilirliğini önemli hale getirmektedir. Bu sebeple, bu çalışmada BIST Teknoloji endeksinde yer alan şirketlerin finansal durumları Altman-Z'' skor modeliyle incelenmiştir. 2018-2021 dönemini inceleyen ve BIST Teknoloji endeksinde yer alan tüm şirketlerin analiz edildiği çalışma sonuçlarına göre endeksteki şirketlerin ortalama Z'' skorları 2018 yılında 7.54, 2019 yılında 6.38, 2020 yılında 7.20 ve 2021 yılında 8.26 çıkmıştır. Endeksin Z'' skor ortalaması genel olarak şirketlerin güvenli bölgede olduklarına işaret etmektedir. Ayrıca firma bazında yapılan incelemede, 2018 yılında firmaların %92.9 unun, 2019 yılında %90’ının, 2020 yılında %86.7’sinin ve 2021 yılında %88.9’unun güvenli bölgede olduğu görülmüştür. Riskli bölgedeki firma yüzdesinin 2018 yılında %0, 2019 yılında %6.7, 2020 yılında %6.7 ve 2021 yılında %3.7 olduğu görülmüştür. Sonuçlar, analize dahil olan firmaların büyük bir kısmının güvenli bölgede olduğunu göstermektedir. Ayrıca çalışmanın ilerleyen bölümünde Z”-skora etki eden faktörler sabit etkiler regresyon modeliyle incelenmiştir. Regresyon sonuçlarına göre karlılık, likidite ve sermaye yeterlilik Z”-skorunu pozitif ve anlamlı şekilde etkilemiştir.

Referanslar

Akpınar, O. & Akpınar, G. (2017). Finansal başarısızlık riskinin belirleyicileri: Borsa İstanbul’da bir uygulama. İşletme Araştırmaları Dergisi, 9(4), 932-951.

Akyüz, F. (2020). Taş ve toprağa dayalı sektörde faaliyet gösteren şirketlerin finansal başarısızlık risklerinin tahmin edilmesi. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 13(1) , 40-51. https://doi.org/10.25287/ohuiibf.652278

Alali, M. S. (2018). Predicting financial distress for mobile telecommunication companies listed in Kuwait Stock Exchange using Altman’s model. Journal of Economics Finance and Accounting, 5(3), 242-248.

Alıcı, A. (2021). Havayolu işletmelerinde finansal başarısızlık riskinin belirleyicileri. International Journal of Aeronautics and Astronautics, 2(2) , 28-40

Altınbaş Tutar, E. & Medetoğlu, B. (2022). Altman z skor modeli ile Bist spor endeksinde işlem gören işletmelerin finansal durumların değerlendirilmesi. Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 5(1), 15-26, https://doi.org/10.38120/banusad.1103181

Altman E.I (1968). Financial ratios, discriminant analysis and the prediction of corporate bankruptcy, Journal of Finance, 23(4), 589-609.

Altman E.I (1993). Corporate financial distress and bankruptcy, John Wiley & Sons, Inc.

Beaver, W. H. (1966). Financial ratios as predictors of failure. Journal of Accounting Research, 4, Empirical Research in Accounting: Selected Studies, (Supplement), 71 – 111.

Büyükarıkan, U. & Büyükarıkan, B. (2014). Bilişim sektöründe faaliyet gösteren firmaların finansal başarısızlık tahmin modelleriyle incelenmesi. Akademik Bakış Uluslararası Hakemli Sosyal Bilimler Dergisi, (46), 160-172.

Celli M. (2015). Can Z-Score Model Predict Listed Companies’ Failures in Italy? An Empirical Test. International Journal of Business and Management, 10(3), 57-66.

Ece, O. & Öner, A. (2018). Finansal bilgi düzeyi ile firma finansal başarısı arasındaki ilişkinin belirlenmesi: Erzincan ili kobi’leri üzerine bir uygulama. Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 9(24), 192-216.

Gritta, R.D., Adrangi, B., Adams, B. & Tatyanina, N. (2008). An Update on Airline Financial Condition and Insolvency Prospects Using the Altman Z" Score Model. Journal of the Transportation Research Forum, 47(2). Doi:10.5399/osu/jtrf.47.2.1726

Güngör, H. Y. & Armutlu, M. (2020). Havayolu firmalarının finansal başarısızlıklarının tahmini. Turkish Business Journal, 1(2), 80-88.

Gürol, B. (2021). Entelektüel sermaye ile finansal başarısızlık ilişkisi: borsa İstanbul mali kuruluşlar endeksi örneği. İstanbul Ticaret Üniversitesi Girişimcilik Dergisi, 5(9), 31-44.

https://finance.yahoo.com (Erişim Tarihi 18.10.2022)

Isayas, Y.N. (2021). Financial distress and its determinants: Evidence from insurance companies in Ethiopia. Cogent Business & Management, 8(1). https://doi.org/10.1080/23311975.2021.1951110

Kendirli, S. & Çıtak, F. (2022). Altman modeli ile finansal başarısızlık tahmini: Bist orman, kâğıt ve basım endeksinde faaliyet gösteren şirketlerde bir uygulama. Econder International Academic Journal, 6 (1), 86-97.

Khaddafi, M., Falahuddin, -. , Heikal, M. & Nandari, A. (2017). Analysis z-score to predict bankruptcy in banks listed in Indonesia Stock Exchange. International Journal of Economics and Financial Issues, 7(3), 326-330.

Kulalı, İ. (2016). Altman z-score modelinin Bist şirketlerinin finansal başarısızlık riskinin tahmin edilmesinde uygulanması. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 12(27), 283-292, https://doi.org/10.17130/10.17130/ijmeb.2016.12.27.1076

Lifschutz S. & Jacobi A. (2010). Predicting Bankruptcy: Evidence from Israel, International Journal of Business and Management, 5(4), 133-141. DOI:10.5539/ijbm.v5n4p133

Lypitka, M., Makrygiannakis G., & Papadogonas, T. (2019). The Performance of Energy Firms in Greece. International Journal of Business and Applied Social Science, 5(8).

Milašinović, M, Knežević, S, & Mitrović, A. (2019). Bankruptcy forecasting of hotel companies in the Republic of Serbia using Altman’s Z-score model. Hotel and Tourism Management, 7(2), 87–95. https://doi.org/10.5937/menhottur1902087M

Ohlson J.A. (1980). Financial Ratios and the Probabilistic Prediction of Bankruptcy. Journal of Accounting Research, 18(1), 109-131.

Prasetiyani, E., & Sofyan, M. (2020). Bankruptcy analysis using Altman z-score model and Springate model in retail trading company listed in Indonesia Stock Exchange. Ilomata International Journal of Tax and Accounting, 1(3), 139-144. https://doi.org/10.52728/ijtc.v1i3.98

Sarıdoğan, H. Ö. (2020). BIST teknoloji endeksine kayıtlı firmaların finansal performanslarının analizi. Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11(2), 22-36.

Shi, Y., & Li, X. (2021) Determinants of financial distress in the European air transport industry: The moderating effect of being a flag-carrier, PLoS One, 16(11): e0259149. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0259149

Siekelova, A., Kovalova, E., Ciurlău, C.F. (2019). Prediction financial stability of Romanian production companies through Altman Z-score, Ekonomicko-manazerske spektrum, 13(2), 89-97.

Swalih, M., Adarsh, K & Sulphey, M. (2021). A study on the financial soundness of Indian automobile industries using Altman Z-Score. Accounting, 7(2), 295-298.

Tanç, A., Çardak, D. & Canlıtepe, F. (2022). Covid-19 salgınının işletmelerin finansal başarısızlığı üzerine etkileri: Bist imalat sektöründe yer alan işletmelerin Altman z-skor yöntemi kullanılarak incelenmesi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi 25. Yıl Özel Sayısı, 288-301. DOI: 10.29249/selcuksbmyd.1125891

Tung, D. T. & Phung, V. T. H (2019). An application of Altman z-score model to analyze the bankruptcy risk: cases of multidisciplinary enterprises in Vietnam. Investment Management and Financial Innovations, 16(4), 181-191. http://dx.doi.org/10.21511/imfi.16(4).2019.16

Türkiye Bankalar Birliği (2022): Dijital, internet ve mobil bankacılık istatistikleri Aralık 2021, Rapor Kodu DT22, Şubat 2022.

Udin, S., & Khan, M.A. & Javid, A.Y. (2017). The effects of ownership structure on likelihood of financial distress: an empirical evidence. Corporate Governance, 17(4), 589-612. https://doi.org/10.1108/CG-03-2016-0067