Adrenal Yetmezlik
Özet
Adrenal bezler vücudun işleyişinde görev alan önemli hormonlar üretir ve adrenal yetmezlik, hafif şikayet/bulgulardan hayatı tehdit eden klinik prezentasyonlara kadar bir çok şekilde karşımıza çıkabilir. Bu yazıda adrenal yetmezlik tiplerinden, hipotalamus-hipofiz-adrenal bez aksından, adrenal yetmezlik fizyolojisi ve etiyolojisinden, hastaların fizik muayene bulgularından ve semptomlarından, adrenal krizden, acil serviste istenebilecek tetkik ve görüntülerden, adrenal yetmezlik tedavisi ile adrenal krize yaklaşımdan bahsedeceğiz.
Referanslar
Huecker M.R, Bhutta B.S, Dominique E. Adrenal insufficiency. Part of book in: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2022.
Ceccato F, Scaroni C. Central adrenal insufficiency: open issues regarding diagnosis and glucocorticoid treatment. Clin Chem Lab Med. 2019 Jul 26;57(8):1125-1135.
Shaffer ML, Baud O, Lacaze-Masmonteil T, Peltoniemi OM, Bonsante F, Watterberg KL. Effect of Prophylaxis for Early Adrenal Insufficiency Using Low-Dose Hydrocortisone in Very Preterm Infants: An Individual Patient Data Meta-Analysis. J Pediatr. 2019 Apr;207:136-142.e5.
Kang TS, Choi HY, Park SH. Adrenal Insufficiency in a Patient with Acute Myocardial Infarction Plus Shock. Korean Circ J. 2018 Dec;48(12):1163-1164.
Tintinalli’s Emergency Medicine: A Comprehensive Study Guide, 9th Edition, Stephen Thomas, 2019:1457-60.
Alexandraki KI, Sanpawithayakul K, Grossman A. Adrenal Insufficiency. In: Feingold KR, Anawalt B, Boyce A, Chrousos G, de Herder WW, Dhatariya K, Dungan K, Hershman JM, Hofland J, Kalra S, Kaltsas G, Koch C, Kopp P, Korbonits M, Kovacs CS, Kuohung W, Laferrère B, Levy M, McGee EA, McLachlan R, Morley JE, New M, Purnell J, Sahay R, Singer F, Sperling MA, Stratakis CA, Trence DL, Wilson DP, editors. Endotext [Internet]. MDText.com, Inc.; South Dartmouth (MA): 2022.
Kara C, Ucaktürk A, Aydin OF, Aydin M. Adverse effect of phenytoin on glucocorticoid replacement in a child with adrenal insufficiency. J Pediatr Endocrinol Metab. 2010 Sep;23(9):963-6.
Ventura Spagnolo E, Mondello C, Roccuzzo S, Stassi C, Cardia L, Grieco A, Raffino C. A unique fatal case of Waterhouse-Friderichsen syndrome caused by Proteus mirabilis in an immunocompetent subject: Case report and literature analysis. Medicine (Baltimore). 2019 Aug;98(34):e16664.
Harbeck B, Lehnert H. [Diagnosis and Management of Adrenal Insufficiency]. Dtsch Med Wochenschr. 2018 Aug;143(17):1242-1249.
Referanslar
Huecker M.R, Bhutta B.S, Dominique E. Adrenal insufficiency. Part of book in: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2022.
Ceccato F, Scaroni C. Central adrenal insufficiency: open issues regarding diagnosis and glucocorticoid treatment. Clin Chem Lab Med. 2019 Jul 26;57(8):1125-1135.
Shaffer ML, Baud O, Lacaze-Masmonteil T, Peltoniemi OM, Bonsante F, Watterberg KL. Effect of Prophylaxis for Early Adrenal Insufficiency Using Low-Dose Hydrocortisone in Very Preterm Infants: An Individual Patient Data Meta-Analysis. J Pediatr. 2019 Apr;207:136-142.e5.
Kang TS, Choi HY, Park SH. Adrenal Insufficiency in a Patient with Acute Myocardial Infarction Plus Shock. Korean Circ J. 2018 Dec;48(12):1163-1164.
Tintinalli’s Emergency Medicine: A Comprehensive Study Guide, 9th Edition, Stephen Thomas, 2019:1457-60.
Alexandraki KI, Sanpawithayakul K, Grossman A. Adrenal Insufficiency. In: Feingold KR, Anawalt B, Boyce A, Chrousos G, de Herder WW, Dhatariya K, Dungan K, Hershman JM, Hofland J, Kalra S, Kaltsas G, Koch C, Kopp P, Korbonits M, Kovacs CS, Kuohung W, Laferrère B, Levy M, McGee EA, McLachlan R, Morley JE, New M, Purnell J, Sahay R, Singer F, Sperling MA, Stratakis CA, Trence DL, Wilson DP, editors. Endotext [Internet]. MDText.com, Inc.; South Dartmouth (MA): 2022.
Kara C, Ucaktürk A, Aydin OF, Aydin M. Adverse effect of phenytoin on glucocorticoid replacement in a child with adrenal insufficiency. J Pediatr Endocrinol Metab. 2010 Sep;23(9):963-6.
Ventura Spagnolo E, Mondello C, Roccuzzo S, Stassi C, Cardia L, Grieco A, Raffino C. A unique fatal case of Waterhouse-Friderichsen syndrome caused by Proteus mirabilis in an immunocompetent subject: Case report and literature analysis. Medicine (Baltimore). 2019 Aug;98(34):e16664.
Harbeck B, Lehnert H. [Diagnosis and Management of Adrenal Insufficiency]. Dtsch Med Wochenschr. 2018 Aug;143(17):1242-1249.