Nefrotik ve Nefritik Sendrom
Özet
Glomerüler hastalıklar, böbreklerin süzme işlevini etkileyen ve klinik olarak nefrotik ile nefritik sendrom olmak üzere iki ana paternle ortaya çıkan bozukluklardır. Nefrotik sendrom; filtrasyon bariyerindeki hasar nedeniyle 24 saatte 3,5 gramın üzerinde ağır proteinüri, hipoalbüminemi, periferik ödem ve hiperlipidemi ile karakterize bir klinikopatolojik süreçtir. Bu durum enfeksiyon riskini, hiperkoagülabiliteyi ve kardiyovasküler riskleri artırır; tanı konulmasında kesin etiyolojiyi belirlemek amacıyla ultrason eşliğinde böbrek biyopsisi uygulanır. Tedavi süreci ise proteinüriyi azaltmak için kullanılan ACE inhibitörleri ve ARB'ler gibi nonspesifik yaklaşımların yanı sıra, altta yatan primer hastalıklara (MDH, FSGS, MN vb.) yönelik kortikosteroid ve kalsinörin inhibitörleri gibi spesifik immünsupresif tedavileri içerir. Diğer taraftan nefritik sendrom; glomerüler inflamasyon sonucunda gelişen hematüri (idrarda eritrosit silendirleri ve dismorfik eritrositler), oligüri, hipertansiyon ve akut böbrek hasarı ile kendini gösterir. En sık poststreptokoksik glomerülonefrit ve IgA nefropatisi şeklinde görülür. Nefritik sendrom tedavisinde öncelikle tuz-su kısıtlaması ve diüretikler gibi semptomatik yaklaşımlar tercih edilirken, hızlı ilerleyen veya dirençli vakalarda immünsupresif ajanlara ve uremik komplikasyonların gelişmesi durumunda diyalize başvurulur. Her iki sendromda da erken tanı, kronik böbrek yetmezliğine gidişi önlemede kritiktir.
Glomerular diseases stem from various hereditary or acquired disorders, clinically presenting through two distinct patterns: nephrotic and nephritic syndromes. Nephrotic syndrome is a clinicopathological process characterized by a filtration barrier defect resulting in heavy proteinuria (exceeding 3.5 g/24 hours), hypoalbuminemia, peripheral edema, and hyperlipidemia. This condition predisposes patients to infections, hypercoagulability, and accelerated atherosclerosis, requiring an ultrasound-guided renal biopsy for definitive etiological diagnosis. Its management encompasses non-specific strategies, such as ACE inhibitors or ARBs to alleviate intraglomerular pressure, alongside specific immunosuppressive regimens including corticosteroids, calcineurin inhibitors, or rituximab tailored to underlying primary pathologies like Minimal Change Disease or Membranous Nephropathy. Conversely, nephritic syndrome is defined by glomerular inflammation presenting with hematuria (characterized by dysmorphic red blood cells and casts), oliguria, hypertension, fluid retention, and acute kidney injury. Prominent etiologies include acute post-streptococcal glomerulonephritis and IgA nephropathy. The therapeutic approach primarily focuses on supportive measures such as sodium restriction and diuretics, while severe or rapidly progressive variants mandate aggressive immunosuppressive interventions, or even renal replacement therapy in cases of intractable volume overload and advanced uremia. Timely recognition and tailored intervention remain vital across both clinical syndromes to avert progression toward end-stage renal disease.
Referanslar
Boztepe Derici Ü. Nefrotik sendrom. Yeniçerioğlu Y(ed) Temel Nefroloji. Ankara: Güneş tıp kitabevi; 2019.p: 171-176.
Vaziri ND. Disorders of lipid metabolism in nephrotic syndrome: mechanisms and consequences. Kidney International 2016; 90:41. Doi: 10.1016/j.kint.2016.02.026
Agrawal S, Zaritsky JJ, Fornoni A, Smoyer WE. Dyslipidaemia in nephrotic syndrome: mechanisms and treatment. Nature Reviews Nephrology 2018; 14:57. Doi: 0.1038/nrneph.2017.175
Gyamlani G, Molnar MZ, Lu JL, et al. Association of serum albumin level and venous thromboembolic events in a large cohort of patients with nephrotic syndrome. Nephrology Dialysis Transplantation 2017; 32:157. Doi: 10.1093/ndt/gfw227
Chen T, Lv Y, Lin F, Zhu J. Acute kidney injury in adult idiopathic nephrotic syndrome. Renal Failure 2011; 33:144. Doi: 10.3109/0886022X.2011.553301
Crew RJ, Radhakrishnan J, Appel G. Complications of the nephrotic syndrome and their treatment. Clinical Nephrology 2004; 62:245. Doi: 10.5414/cnp62245
Vaziri ND, Kaupke CJ, Barton CH, Gonzales E. Plasma concentration and urinary excretion of erythropoietin in adult nephrotic syndrome. The American Journal of Medicine 1992; 92:35 doi: 10.1016/0002-9343(92)90012-z
Mähr N, Neyer U, Prischl F, et al. Proteinuria and hemoglobin levels in patients with primary glomerular disease. American Journal of Kidney Disease 2005; 46:424. Doi: 10.1053/j.ajkd.2005.06.002
Boztepe Derici Ü. Nefritik sendrom. Yeniçerioğlu Y(ed) Temel Nefroloji. Ankara: Güneş tıp kitabevi; 2019.p. 165 – 167.
Primer Glomerüler Hastalıkların Tanı ve Tedavisi: Türk Nefroloji Derneği Ulusal Uzlaşı Raporu.Öztürk S.(ed). İstanbul. 2019.p:47-48.
Primer Glomerüler Hastalıkların Tanı ve Tedavisi: Türk Nefroloji Derneği Ulusal Uzlaşı Raporu.Öztürk S.(ed). İstanbul. 2019.p:50-51.
Primer Glomerüler Hastalıkların Tanı ve Tedavisi: Türk Nefroloji Derneği Ulusal Uzlaşı Raporu.Öztürk S.(ed). İstanbul. 2019.p: 51-52.
Primer Glomerüler Hastalıkların Tanı ve Tedavisi: Türk Nefroloji Derneği Ulusal Uzlaşı Raporu.Öztürk S.(ed). İstanbul. 2019.p:54.
Primer Glomerüler Hastalıkların Tanı ve Tedavisi: Türk Nefroloji Derneği Ulusal Uzlaşı Raporu.Öztürk S.(ed). İstanbul. 2019.p:57.