Necîb Mahfûz’un Cebelavi Sokağı’nın Çocukları (Evlâdu Hâratinâ) Eserinde Şahıslar
Özet
Rashad Seyidov tarafından kaleme alınan bu kapsamlı çalışma, Nobel ödüllü Mısırlı yazar Necîb Mahfûz’un büyük yankı uyandıran sembolik eseri Cebelavi Sokağı’nın Çocukları’nı (Evlâdu Hâratinâ) şahıslar, kurgu ve muhteva bakımından incelemektedir. Eser, insanlığın ortak ve ruhani öyküsünü; Edhem, Cebel, Rıfat, Kasım ve Arefe gibi karakterlerin miras, güç ve adalet mücadeleleri üzerinden allegorik bir dille anlatmaktadır. Romandaki karakterler sırasıyla peygamberlerin tarihsel süreçlerine ve son dönemde aklı ile bilimi temsil eden insanlığın modern gelişimine işaret etmektedir. İlk olarak 1959 yılında el-Ehrâm gazetesinde tefrika edilen bu eser, dini otoritelerin ve toplumun büyük tepkisini çekerek Mısır'da uzun süre yasaklanmış, hatta yazarın 1994 yılında bıçaklı bir suikast girişimine uğramasına neden olmuştur. Tüm tartışmalara rağmen roman, Mahfûz’un 1988 yılında Nobel Edebiyat Ödülü’nü kazanmasında jürinin en önemli dayanaklarından biri olmuştur. İncelemede ayrıca roman sanatının tanımı, Batı ve Arap edebiyatındaki tarihsel gelişimi ile Mısır'ın köklü siyasi ve uygarlık tarihi de geniş bir arka planla ele alınmaktadır. Kitap tanıtım siteleri için son derece uygun olan bu eser, Mahfûz’un toplumsal gerçekçi ve felsefi yaklaşımını derinlemesine analiz etmektedir.
This comprehensive study by Rashad Seyidov examines the highly controversial symbolic novel Children of Gebelawi (Evlâdu Hâratinâ) by the Nobel Laureate Egyptian author Naguib Mahfouz in terms of characters, structure, and content. The work narrates the universal and spiritual story of humanity through an allegorical language based on the struggles for inheritance, power, and justice among characters like Edhem, Cebel, Rıfat, Kasım, and Arefe. These characters respectively point to the historical periods of prophets and the modern development of humanity representing reason and science in the final era. First serialized in the Al-Ahram newspaper in 1959, the novel drew immense backlash from religious authorities and society, leading to its long-term ban in Egypt and even resulting in a knife assassination attempt on the author in 1994. Despite all controversies, it became one of the main pillars for Mahfouz winning the Nobel Prize in Literature in 1988. The study also handles the definition of the novel genre, its historical development in Western and Arabic literature, and the deep political and civilizational history of Egypt as a broad background. Perfectly suited for book promotion platforms, this work thoroughly analyzes Mahfouz's social-realist and philosophical approach.
Referanslar
ARMAOĞLU, Fahir, 19. Yüzyıl Siyasi Tarihi, Alkım Yayınevi, İstanbul 2006.
ARMAOĞLU, Fahir, 20.Yüzyıl Siyasi Tarihi 1914-1980, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, Ankara, 1983.
ARTOKÇA, İzzettin, Osmanlılarda Kıptî Takviminin İdarî ve Malî Alanda Kullanımı, Ankara, 2013, Stratejik Rapor no: 51, Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Kayseri, 2006.
ABDUH, İbrahim, A‘lamu’s-Sahafe el Arabiyye, Mektebetu’l-Âdâb. Ts.
ABDULLÂH, Muhammed Hasen, El-İslâmiyye ve’r-Rûhiyye fî Edebi Necîb Mahfûz, Kahire, 1978.
ABDU’L AZİM, Ramazan, Mısır Kable Abdi’n-Nasır,el-Hey’etü’l-Mısriyyeti’l-Amme li’l-Kitab, Kahire, 1995.
ABDULAZİZ, İbrahim, Ene Necib Mahfuz, Nefrû li’n-Neşr ve’t-Tevzi‘, Mısır, 2006.
ABDU’L-GANÎ, Mustafâ, Necîb Mahfûz eş-Sevre ve’t-Taşavvuf, Kahire, 1994.
AYDEMİR, Abdullah, İslâmi Kaynaklara Göre Peygamberler, Ankara.1996.
AYDIN, Abdullah, Tam Peygamberler Tarihi, İstanbul.1979.
BARDAKÇI, Murat, Necîb Mahfuzla Edebiyat ve Nobel Söyleşisi, Hürriyet Gösteri Sanat Edebiyat Dergisi, Aralık, 1988.
BEDEVİ, Cemal, Kane ve Ehavatuha, Daru’ş-Şurûk, Mısır. 1986.
BEDEVİ, Cemal, Mısır min Nafizeti’t-Tarih, Daru’ş-Şurûk, 1994.
BEDEVİ, Cemal, Nazarat fi Tarih’i Mısır, Daru’ş-Şurûk, Kahire, 1994.
BEZMEZ, Serap, vd., Redhouse Büyük El Sözlüğü, Redhouse Yayınevi, İstanbul, 1997.
BİLGİN, Azmi, HACIEMİNOGLU, Necmettin, “Kıptiler” TDVDİA, 2002, İstanbul, c.XXV.
CORGA, Nicole, Osmanlı İmparatorluğu Tarihi, (Çev. Nilüfer Epçeli), Yeditepe Yayınevi, İstanbul, 2012, c.V.
ÇAKAN, Ömer Lütfü, SOLMAZ, N. Mehmet, Kur’ân-ı Kerîm’e Göre Peygamberler ve Tevhid Mücadelesi, İstanbul,1994.
ÇETİN, Nihad M., “Arap”, DİA, TDV, İstanbul, 2004, c. III.
ÇETİN, Nurullah, Roman Çözümleme Yöntemi, Öncü Kitap, Ankara 2009.
DAYF, Şevki, el-Edeb el-Arabiyyu’l-Muasır fi Mısır, Daru’l-Me‘arif, Kahire.
DOĞANER, Suna, “Mısır” DİA, TDV, I-XLIV, İstanbul, 2004, c. XXXIX.
el-ANÂNI, Reşîd, Necîb Mahfûz Klrâe mâ beyne’s-Sutûr, Beyrut, 1995.
el-ENANI, Rasheed, Naguib Mahfouz The Pursuit of Meaning, Londra,1993.
el-BÛCİ, Muhammed, Bekr er-Rivaye, Mecellet’u Cami‘i’l-Ezher Silsilet-u ‘Ulumi’l-İnsaniye, Kahire, 2009, c. 11. Say. 2.
el-CEMEL, İbrahim Abdullah Abdurrazzak Uksi, Mısır ve’s-Sudan el-Hadis ve’l-Muasır, 1997, Daru’s-Sekafet li’n-Neşr, Kahire.
el-CEVHERÎ, Alî, Dacîcu Evlâdi Hâratinâ, Kahire,1994.
el-ĞİTANİ, Cemal, El-Mecâlisul-Mahfûziyye,2.basım, Kahire, Daruş-Şuruk Yayınları, 2008.
el-EHRAM Gazetesi, 25.11.1959.
el-HAŞİMİ, Ahmet b. Musatafa b. Ömer, Cevahiru’l-Belağa, (tdk. Yusuf es-Sumayli), Mektebetü’l-Asriye, Beyrut, tsz.
el-HISÂR, Nebîl, “er-Rivâye”, el-Mevsû‘a el Arabiyye, İsam Yay., Dımaşk, Suriye, 2010, c. X.
el-MUHENNÂ, Abdullah b. Muhammed b. Nâsır, Dirâset'ıTI-Madmûni’r-Rivâîfî Evlâdi Hâratinâ, Kahire, 1996.
el-MUSEVİ, Muhsin Casim, er-Rivayetü’l-‘Arabiyye en-Neş’etü ve’t-Tahavvul. Menşuratu Darul Âdâb, Beyrut, 1988.
en-NAKKÂŞ, Racâ, Necîb Mahfûz Safahât min Müzakkerâtih ve Adva Cedîde alâ Edebih veHayâtih, Muessesetu’l-Ehrâm, Kahire, 1998.
el-ENÂNÎ, Rasheed, Naguib Mahfouz The Pursuit of Meaning, Londra,1993.
ER, Rahmi, Modern Mısır Romanı, Ankara, 1997.
ER, Rahmi, “Roman” DİA, TDV., İstanbul, 2004, c. XXXV.
es-SE‘AFÎN, İbrahim, Tatavvuru’r-Rivaye el-‘Arabiyye el-Hadise fi Biladi’ş-Şam, Daru’l-Menahil, Beyrut, 1987.
eş-ŞATTİ, Süleymân, er-Remzu veT-Remziyyetu fi Edeb Necfb Mahfûz,yy., 1976.
eş-ŞEYH, İbrâhîm, Mevâkif ictimâ'iyye ve Siyâsiyye fî Edebi Necîb Mahfûz, Kahire,1987.
FEREC, Nebil, Necib Mahfuz Hayatuhu ve Edebuhu, Kahire, 1986.
HACIEMİNOĞLU, Necmettin, “Kıptiler” DİA, TDV, I-XLIV, İstanbul, c. XXV.
HEYET, “Arap Afrika’sında Devrimler”, Sosyalizm ve Toplumsal Mücadeleler Ansiklopedisi, İletişim Yayınları, İstanbul 1988.
HEYET, “Roman”, Anabritanica, Ana Yayıncılık, İstanbul, 1993, c. XXVI.
HEYET, “Sudan”, Büyük Larousse, Milliyet Gazetecilik, I-XXIV, İstanbul 1986, c. XXI.
HEYET, “Mısır”, Büyük Learousse, c. XVI, s. 8122.
HEYET, “Mısır”, Temel Britanica, Ana Yayıncılık, İstanbul, 1992, c. XII.
HİZMETLİ, Sabri, Başlangıçtan İlk Dört Halife Devri Sonuna Kadar İslâm Tarihi, Ankara, 1995.
HORNUNG, Erik, Mısır Tarihi, (çev. Zehra Aksu Yılmazer) Kabalcı Yayınevi, İstanbul, 2013.
İBN-İ MÂCE, Sünen, (thk. Şuayb Arnavuti), Daru’r-Risale el-‘Alemiyye, Beyrut, 2009 c. 2.
İRVEN, Nurullah, Necîb Mahfûz’un, Abesu’l-Akdâr Adlı Romanının İncelenmesi, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Süleyman Demirel Üniversitesi, Sosyal Bilimler Üniversitesi, Isparta, 2015.
İŞLER, Emrullah, ÖZAY, İbrahim, Türkçe-Arapça Sözlük, Fecr Yayınevi, Ankara, 2010.
GÖĞEBAKAN, Turgut, Tarihsel Roman Üzerine, Akçağ Yayınları, Ankara, 2006.
GÖRGÜN, Hilal, “Mısır” DİA, TDV, I- XLIV, Ankara, 1988, c. XXIX.
KANTARCIOĞLU, Sevim, Edebiyat Akımları ve Temel Metinler, Ankara, 1993.
KARABELA, Nevin, Taha Huseyn’in Edebiyat ve Mısır’daki Edebiyat Eğitimi Üzerine Görüşler, Ekev Akademi Dergisi, Yıl 8, Sayı 19, Bahar 2004.
KARATAŞ, Mehmet, Mehmet Ali Paşa ve Mısır Meselesi, Ekev Akademi Dergisi, 22. Sayı, 2005.
KARATAŞ, Turan, Ansiklopedik Terimler Edebiyat Sözlüğü, Perşembe Kitapları, İstanbul, 2001.
KAZAN, Ramazan, Edebî Üslûp Açısından Hadis Metinleri, Nobel Yayın Dağıtım, Ankara, 2013.
KEŞK, Abdu’l-Hâmid, Kelimetunâ fir-Reddi ‘alâ Evlâdi Hâratinâ, Kahire, ts.
KIZILTOPRAK, Süleyman, Devr-i Hamid Sultan 2. Abdulhamid, Erciyes Üniversitesi Yayınları, Kayseri, 2013, c. V.
KÖKSAL, M. Asım, İslâm Tarihi, Ek Cilt Tashihli ve İlaveli Baskı, İstanbul, 1981.
KRAMERS, J. H., “Mısır”, Meb İslam Ansiklopedisi, byy. 1997, c. VIII.
KUZGUN, Şaban, “Hâmân”, Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, c. XV.
LAVENE, Joyce ve Jim, Her Yönüyle Roman Yazımı, Arkadaş Yayınları Ankara, 2010.
MEFKÛDE, Sâlih, Ebhâs fî er-Rivâye el-Arabiyye, Dâru’l-Hudâ, Cezair, 2008.
MUTÇALI, Serdar, Dağarcık Arapça Türkçe Sözlük, Dağarcık Yayınları, İstanbul 1995.
MAHFUZ, Necib, Evlâd-u Hâratinâ, Beyrut,1986.
MAHFÛZ, Necîb, Hânu’l-Halîlî, Kahire, yy., ts.
MUSTAFA, İbrâhîm ve Başk., el-Mu’cemu’l-Vasît, Beyrut, ts, c. I.
NURSİ, Bediüzzaman Said, Sözler, Envar Neşriyat, İstanbul, 2009.
OKASHA, el-Daly, Kayıp Bin Yıl: İslam Dünyasında Hiyeroglifler ve Eski Mısır, (çev. İmran Küçükislamoğlu)İthaki Yayıncılık, İstanbul.
RÂGİB, Nebîl, Kadiyyetu'ş-Şekli’l-Fennî inde Necîb Mahfûz, Kahire, 1975.
RIDVÂN, Tal‘at, "Evlâdu Hâratinâ beyne,l-lbdâ ve n-Nassi’d-Dînf”, el-Fusûl Dergisi, Bahar, 1994.
ROGER, Allen, Edebiyat Tarihi ve Arap Romanı, (çev; Faruk Çiftçi), KSÜ İlahiyat Fak. Dergisi, 2005.
SA’ÎD, Fâtimetu’z-Zehrâ Muhammed, er-Remziyye fî Edeb Necîb Mahfûz, Beyrut, 1981.
SARTRE, Jean Paul, Varoluşçuluk (Existentialisme), (çev. Asım Bezirci), İstanbul, 1996.
SAVRAN, Ahmet, XIX. Yüzyıl Osmanlı Dönemi Yeni Arap Edebiyatı, Erzurum 1991.
STEVİCK, Philip, Roman Teorisi, Akçağ Yayınları, (çev, Sevim Kantarcıoğlu), Ankara, 2010.
SEYYİD, Seyid Muhammed, “Mısır”, DİA, TDV, İstanbul, 1988, c. XXIX.
TAFTAZANİ, Sa‘deddin, Muhatasaru’l-Meani, thk, Abdulhamid Hindâvi, Mehtebetu’l-Aasriyye, Beyrut, 2005.
TARÂBÎŞÎ, Corc, Allah fî Rihleti Necîb Mahfûz er-Remziyye, Beyrut,1988..
TEBRANİ, el-Mu‘Cemü’l-Kebir, Mektebet-u İbni’t-Teymiye, Kahire, 1994, had. no; 12561, c. XII.
TOMAR, Cengiz, “Mısır”, DİA, TDV, I-XLIV, Ankara, 1988, c. XXIX.
UNGS, Martin, Hz. Muhammed’in Hayatı,Yy., 3.Baskı,İstanbul,1993.
VADİ, Taha, Medhal ile Tarih er-Rivayeti’l-Mısrıyyeh, Mektebe en-Nehdah el-Mısriyyeh, Kahire, 1972.
YAHYÂ, Muhammed, ŞUKRÎ, Mutez, et-Tarîk ilâ Nobel 1988 Abre Hâret Necîb Mahfûz, Kahire,1989.
YALAR, Mehmet, Modern Arap Edebiyatına Giriş, Emin Yayınları, Bursa, 2009.
YILDIZ, Hakkı D., “Abbasiler”, DİA, TDV, c. I., İstanbul, 2004.
YILDIZ, Musa, Necip Mahfuz’un Sembolik Romanları, (Yayımlanmamış Doktora Tezi), Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Arap Dili Edebiyatı Ana Bilim Dalı, 1998.
YÜKSEL, Azmi, Necip Mahfuz ve Zukaku’l Midakkı, Yayımlanmamış Makale.
ZİKRİ, Anton, Miftahu’l-Lugati’l-Mısriyye el-Kadime el-Lugateyn Kıptiyye ve’l-Arabiyye, Mektebe Medbuli, Kahire, 1997.
Yayınlanan
Lisans
LisansBu İnternet Sitesi içeriğinde yer alan tüm eserler (yazı, resim, görüntü, fotoğraf, video, müzik vb.) Akademisyen Kitabevine ait olup, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu ve 5237 sayılı Türk Ceca Kanunu kapsamında korunmaktadır. Bu hakları ihlal eden kişiler, 5846 sayılı Fikir ve Sanat eserleri Kanunu ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununda yer alan hukuki ve cezai yaptırımlara tabi olurlar. Yayınevi ilgili yasal yollara başvurma hakkına sahiptir.
