Kadınların Doğum Şekli Tercihleri ve Doğum Memnuniyeti
Özet
Gebelik ve doğum doğal süreçler olmasına rağmen, günümüzde sezaryen ameliyatları bir kurtarma operasyonundan ziyade bir doğum şekli olarak sıklıkla tercih edilmektedir. Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması verilerine göre, ülkemizdeki sezaryen oranları Dünya Sağlık Örgütü'nün önerdiği %10-15 sınırının yaklaşık dört katına ulaşmıştır. Kadınların sezaryene yönelmesinde vajinal doğum ağrısı korkusu, olumsuz doğum hikayeleri, hekim yönlendirmeleri ve sezaryenin daha konforlu olduğu algısı etkilidir. Buna karşın vajinal doğum gerçekleştiren kadınların doğum sonu fiziksel konfor düzeylerinin sezaryen olanlara kıyasla daha yüksek olduğu, emzirmeye başlama hızının arttığı ve iyileşme sürecinin hızlandığı bilinmektedir. Doğum memnuniyeti ise minimal müdahale, mahremiyet, kesintisiz destek ve non-farmakolojik yöntemlerin kullanımı ile doğrudan ilişkilidir. Bu süreçte ebelerin antenatal dönemden itibaren verdikleri nitelikli bakım, doğuma hazırlık eğitimleri ve kullandıkları pozitif dil, doğum eyleminin olumlu algılanmasında kritik bir rol oynamaktadır. Sonuç olarak, yüksek sezaryen oranlarının azaltılması ve doğum memnuniyetinin artırılması için ebelik hizmetlerine daha fazla yatırım yapılması, kesintisiz ebe desteğinin sağlanması, vajinal doğumu teşvik edici uygulamaların ve alternatif ağrı yönetimi tekniklerinin yaygınlaştırılması gerekmektedir.
Although pregnancy and childbirth are natural processes, cesarean sections are frequently preferred today as a mode of delivery rather than a rescue operation. According to the Turkey Demographic and Health Survey data, cesarean rates in our country have reached approximately four times the 10-15% limit recommended by the World Health Organization. Women's inclination toward cesarean sections is influenced by the fear of vaginal birth pain, negative birth stories, physician guidance, and the perception that cesarean section is more comfortable. On the other hand, it is known that women who undergo vaginal birth have higher postpartum physical comfort levels compared to those who have a cesarean section, alongside an increased rate of initiating breastfeeding and a faster recovery process. Birth satisfaction is directly related to minimal intervention, privacy, continuous support, and the use of non-pharmacological methods. In this process, the qualified care provided by midwives starting from the antenatal period, childbirth preparation classes, and the positive language they use play a critical role in the positive perception of labor. Consequently, to reduce high cesarean rates and increase birth satisfaction, more investment should be made in midwifery services, continuous midwifery support must be provided, and practices encouraging vaginal birth along with alternative pain management techniques should be expanded.
Referanslar
METE, S., ÇİÇEK, Ö., ALUŞ TOKAT, M., ÇAMLIBEL, M., & ULUDAĞ, E. (2017). Doğuma Hazırlık Sını? arının Doğum Korkusu, Doğum Tercihi ve Doğuma Hazır Oluşluğa Etkisi. Turkiye Klinikleri Journal of Nursing Sciences, 9(3).
Jodzis A, Walędziak M, Czajkowski K, Różańska-Walędziak A. ,(2021)A Decade of Wishes-Changes in Maternal Preference of the Mode of Delivery among Polish Women over the Last Decade. Medicina (Kaunas). 2021 Jun 3;57(6):572. doi: 10.3390/medicina57060572. PMID: 34205066; PMCID: PMC8226619.
Preis H, Mor P, Grisaru-Granovsky S, Samueloff A, Gabbay-Benziv R, Chen R, Eisner M, Pardo J, Peled Y, Wiznitzer A, Benyamini Y.(2020) Women's preferences for mode of second birth-A prospective study of two Israeli birth cohorts. Birth. 2020 Jun;47(2):237-245. doi: 10.1111/birt.12484. Epub 2020 Feb 12. PMID: 32052497.
Loke AY, Davies L, Mak YW. (2019 )Is it the decision of women to choose a cesarean section as the mode of birth? A review of literature on the views of stakeholders. BMC Pregnancy Childbirth. Aug 9;19(1):286. doi: 10.1186/s12884-019-2440-2. PMID: 31399072; PMCID: PMC6688235.
AKSAY, Y., GÜLHAN, Y. B., SAYGIN, N., & KÖRÜKCÜ, Ö. (2017). Gebelerin Psikososyal Sağlıkları Doğum Tercihini Etkiler Mi?. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 6(4), 138-145.
Dölen, İ., Gökçü, M. (2002). Sezaryen ve etik. Kadın Doğum Dergisi, 1(2), 86-89
Ejder Apay, S., Pasinlioglu, T. (2014). Using Roy’s Model to evaluate the care given to postpartum women following caesarean delivery. Open Journal of Nursing, 4(11), 784-796.
Emine, KURT., & APAY, S. E. (2020). DOĞUM ŞEKLİ: DOĞUM SONU KONFOR VE DOĞUMDAN MEMNUNİYET DÜZEYLERİNİ ETKİLER Mİ?. İnönü Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu Dergisi, 8(3), 547-565.
Alp Yılmaz, F., & Başer, M. (2017). Normal doğumda öğrenci hemşireler ve klinik hemşireler tarafından verilen bakımın anne memnuniyetine etkisi.
http://www.sck.gov.tr/wp-content/uploads/2020/08/TNSA2018_ana_Rapor.pdf E.T 12.08.2022
http://openaccess.hacettepe.edu.tr:8080/xmlui/handle/11655/23339 E.T 12.08.2022
https://www.who.int/news-room/questions-and-answers/item/who-statement-on-caesarean-section-rates-frequently-asked-questions E.T 15.08.2022.
Sönmez, C. I., & SİVASLIOĞLU, A. A. (2019). Gebe kadınların doğum şekli tercihi ve bunları etkileyen faktörler. Konuralp Medical Journal, 11(3), 369-376.
Vesile, Ü. N. A. Y. (2018). Sağlık Çalışanlarının Doğum Şekli Tercihleri ve Etkileyen Faktörler. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi, 27(3), 190-196.
Ghotbi, F., Akbari Sene, A., Azargashb, E., Shiva, F., Mohtadi, M., Zadehmodares, S., & Farzaneh, F. (2014). Women’s knowledge and attitude towards mode of delivery and frequency of cesarean section on mother’s request in six public and private hospitals in Tehran, Iran, 2012. Journal of Obstetrics and Gynaecology Research, 40(5), 1257-1266.
SERHATLIOĞLU, S. G., & KARAHAN, N. (2018) DOĞUM MEMNUNİYETİ VE ETKİLEYEN FAKTÖRLER.
Betül, U. Z. U. N., & Emine, D. A. Ğ. (2019). Kadınların doğum şekli tercihlerinde ebenin rolü. Sağlık Akademisyenleri Dergisi, 6(2), 87-90.
ÖZCEYLAN, G., & TOPRAK, D. Gebe okullarının doğum şekilleri üzerine etkisi. Kocaeli Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 6(2), 145-149.
AMANAK, K., DEMİRKOL, İ., & Vesile, Ü. N. A. Y. (2020). Doğum Memnuniyetinin Postpartum Erken Dönem Emzirme Öz-Yeterliliğine Etkisi. Turkish Journal of Science and Health, 1(2), 50-57.
Sönmez, C. I., & SİVASLIOĞLU, A. A. (2019). Gebe kadınların doğum şekli tercihi ve bunları etkileyen faktörler. Konuralp Medical Journal, 11(3), 369-376.
Hopkins K. Are Brazilian Woman Really Choosing to Deliver by Cesarean? Social Science & Medicine. 2000 51:725-40
Mutlu, S., & Yurtçu, E. (2020). Karabük İlindeki; Gebelerin, Gebe Yakınlarının, Sosyal Çevrelerinin ve Sosyo-Ekonomik Şartlarının Doğum Şekline Etkileri. Konuralp Medical Journal, 12(2), 296-300.
Gözükara, F., & Eroğlu, K. (2008). İlk doğumunu yapmış kadınların (primipar) doğum şekline yönelik tercihlerini etkileyen faktörler. Sağlık Bilimleri Fakültesi Hemşirelik Dergisi, 15(1), 32-46.
ŞAHİN, M., & ERBİL, N. (2019). Doğum ve medikalizasyon. Ordu Üniversitesi Hemşirelik Çalışmaları Dergisi, 2(2), 120-130.
AYDEMİR ARAK, N. (2020). DOĞUMDA SAĞLIK PERSONELİNDEN ALGILANAN DESTEĞİN DOĞUM MEMNUNİYETİNE ETKİSİ (Master's thesis).
TANDOĞAN, Ö., & OSKAY, Ü. DOĞUM AĞRISININ GİDERİLMESİNDE REBOZO TEKNİĞİ. Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi, 3(1), 39-44.
Genç, K. (2019). Term bebeklerde kordon klempleme zamanı ve erken ten temasının anne doğum memnuniyetine etkisi (Doctoral dissertation, Marmara Universitesi (Turkey)).
MARTIN, H.C.J., MARTIN, R.C., (2013). Development and Psychometric Properties of The Birth Satisfaction Scale-Revised (BSS-R), Midwifery, 30:610–619
