Yaşlı Hastalarda Değişen Cerrahi Süreç

Yaşlılık, zamana bağlı olarak organ ve sistemlerde fonksiyonel kapasitenin azaldığı biyolojik, fizyolojik, psikolojik ve sosyal boyutları olan bir süreçtir. Dünya Sağlık Örgütü 65 yaş ve üzerini kronolojik olarak yaşlı kabul etmektedir. Küresel olarak ve Türkiye'de yaşlı nüfusu hızla artmakta, bu durum yaşlı cerrahisi hasta popülasyonunu ve cerrahi girişim sayılarını doğrudan etkilemektedir. Günümüzde gelişen sağlık bakımı ve perioperatif teknolojiler sayesinde ilerlemiş yaş cerrahi için bir engel olarak görülmemekte, yaşlı hastalar yaşam kalitesini artırmak ve ağrıyı dindirmek amacıyla elektif veya acil cerrahiye uygun değerlendirilmektedir. Ancak yaşlanmayla birlikte kardiyovasküler sistemde damar sertliği ve kardiyak rezervin azalması genel anestezi altında iskemi ve miyokard infarktüsü gibi riskleri artırır. Solunum sistemindeki elastikiyet kaybı ve kas zayıflığı aspirasyon pnömonisi ile hipoksiye yol açabilirken, venöz tromboembolizm profilaksisi önem arz eder. Renal sistemde azalan nefron kitlesi ve filtrasyon kapasitesi, ilaç eliminasyonunu olumsuz etkileyerek akut böbrek yetmezliği riski doğurur. Sinir sistemindeki nöronal azalma ise anestezi duyarlılığını değiştirerek deliryum riskini yükseltir ve iyileşme süresini uzatır. Ayrıca gastrointestinal sistemde malnütrisyon, kas-iskelet sisteminde osteoporoz ve bası yaraları, endokrin sistemde ise diyabet ve sessiz iskemi takibi cerrahi süreçte kritik öneme sahiptir. Sonuç olarak, yaşlı cerrahisinde artan yaş patolojik bir durum olarak görülmemeli; yandaş hastalıklar ve fizyolojik değişimler perioperatif dönemde kanıta dayalı uygulamalarla detaylıca yönetilmelidir.

Old age is a process with biological, physiological, psychological, and social dimensions where functional capacity in organs and systems decreases over time. The World Health Organization chronologically considers individuals aged 65 and over as elderly. The elderly population is rapidly increasing globally and in Turkey, directly affecting the geriatric surgery patient population and the number of surgical interventions. Thanks to modern healthcare developments and perioperative technologies, advanced age is no longer viewed as a barrier to surgery; elderly patients are evaluated as eligible for elective or emergency surgery to improve quality of life and relieve pain. However, vascular stiffness and reduced cardiac reserve in the cardiovascular system due to aging increase risks such as ischemia and myocardial infarction under general anesthesia. Loss of elasticity and muscle weakness in the respiratory system can lead to aspiration pneumonia and hypoxia, highlighting the importance of venous thromboembolism prophylaxis. In the renal system, decreased nephron mass and filtration capacity adversely affect drug elimination, posing a risk of acute kidney injury. Neuronal decline in the nervous system alters anesthetic sensitivity, raising the risk of delirium and prolonging recovery time. Additionally, monitoring malnutrition in the gastrointestinal system, osteoporosis and pressure ulcers in the musculoskeletal system, and diabetes and silent ischemia in the endocrine system is critical during the surgical process. Consequently, advanced age should not be viewed as a pathological condition in geriatric surgery; comorbid diseases and physiological changes must be meticulously managed in the perioperative period through evidence-based practices.