Akut Kompartman Sendromu

Akut kompartman sendromu (AKS), elastik olmayan fasya tabakasıyla çevrili kas kompartmanlarında basınç artışı sonucu doku perfüzyonunun bozularak hücre ölümü ve iskemiye yol açtığı, acil müdahale gerektiren klinik bir durumdur. Tanısı büyük oranda yaralanmayla orantısız ağrı, gerginlik ve pasif germeyle ağrı gibi klinik bulgularla koyulurken; eşik değer olan 30 mmHg üzerindeki kompartman içi basınç ve kritik delta basıncı ölçümleriyle de desteklenir. En sık tibia cisim kırıkları gibi uzun kemik kırıklarından ve yumuşak doku yaralanmalarından sonra, genellikle 35 yaş altı erkeklerde gelişir. Artan basınç kapiller perfüzyonu aşarak doku iskemisini başlatır ve bir kısır döngü oluşturur; bu süreçte en duyarlı doku olan sinirlerde yarım saatte parestezi, kaslarda ise 4 saatten sonra geri dönüşümsüz hasar başlar. Tedavide ekstremite kalp seviyesinde tutulmalı, sıkı sargılar açılmalı ve altın standart olan fasyatomi (cerrahi dekompresyon) olabildiğince erken uygulanmalıdır. Ön kol, bacak ve ayak kompartmanları için özel insizyon teknikleri içeren fasyatomi sonrası yara bakımı VAC gibi yöntemlerle desteklenir. İlk 6 saatte yapılan fasyatomi tam işlevsel geri dönüş sağlarken, 12 saatten sonra bu oran %50’ye düşer; geç kalınan vakalarda Volkmann İskemik Kontraktürü gibi kalıcı sekel ve ciddi kontraktürler gelişebilir.

Acute compartment syndrome (ACS) is a clinical emergency in which increased pressure within non-elastic fascia-enclosed muscle compartments impairs tissue perfusion, leading to cell death and ischemia. While its diagnosis is primarily based on clinical findings such as pain disproportionate to the injury, tenseness, and pain with passive stretch, it is also supported by intracompartmental pressure measurements above the 30 mmHg threshold and critical delta pressure values. It most commonly develops after long bone fractures, such as tibial shaft fractures, and soft tissue injuries, particularly in men under 35 years of age. Increased pressure exceeds capillary perfusion pressure, initiating tissue ischemia and creating a vicious cycle; in this process, hypoesthesia and paresthesia begin within half an hour in nerve tissue, which is the most sensitive, while irreversible damage starts after 4 hours in muscle tissue. In treatment, the extremity must be kept at heart level, tight dressings must be removed, and fasciotomy (surgical decompression), which is the gold standard, must be performed as early as possible. Post-operative wound care following fasciotomy, which includes specific incision techniques for the forearm, lower leg, and foot compartments, is supported by methods like VAC therapy. While fasciotomy performed within the first 6 hours provides a near-complete functional recovery, this rate drops to 50% after 12 hours; delayed cases may develop permanent sequelae and severe contractures such as Volkmann's Ischemic Contracture.