Ortopedik Acillerde Radyoloji

Yazarlar

İhsaniye Süer Doğan
https://orcid.org/0000-0002-7586-0537

Özet

Travmatik ortopedik acillerde hızlı ve doğru tanı koymak, hayati önem taşıyan kas-iskelet sistemi yaralanmalarının tespiti için kritik bir süreçtir. Bu süreçte direkt radyografi, kırıkların ilk değerlendirilmesinde ve tanı konmasında kolay ulaşılabilir olması nedeniyle halen en sık tercih edilen temel yöntemdir. İki yönlü grafiler ve komşu eklemlerin dahil edilmesi tanı doğruluğunu artırırken, şüpheli durumlarda karşı ekstremite ile kıyaslama yapılabilir. Kompleks kemik yapılarının, ekleme uzanan ve gizli kırıkların ayrıntılı incelenmesi ile cerrahi planlamada ise çok kesitli bilgisayarlı tomografi (BT) multiplanar ve üç boyutlu rekonstrüksiyon avantajlarıyla öne çıkmaktadır. Yumuşak doku yaralanmaları, tendon, ligament ve bağ hasarlarının dinamik takibinde ultrasonografi (US) taşınabilir ve radyasyonsuz bir alternatif sunarken; kıkırdak hasarı, kemik iliği ödemi, gizli kırıklar ve vasküler bütünlüğün değerlendirilmesinde en yüksek yumuşak doku kontrastına sahip manyetik rezonans görüntüleme (MRG) tercih edilmektedir. Üst ve alt ekstremite ile vertebra travmalarında anatomik bölgelere özgü özel grafi pozisyonları ve ölçüm kriterleri mevcut olup, pediatrik hastalarda epifiz plaklarının kırıkla karıştırılmaması için gelişimsel anatominin bilinmesi şarttır. Enfeksiyonlar ve stres kırıkları gibi travmatik olmayan ekstremite acillerinde de klinik gereksinimlere göre bu modaliteler entegre edilerek süreç yönetilir.

In traumatic orthopedic emergencies, prompt and accurate diagnosis is critical for identifying musculoskeletal injuries, where direct radiography remains the most frequently preferred initial method due to its accessibility. While two-view radiographs and including adjacent joints improve accuracy, comparisons with the contralateral extremity can be performed in suspicious cases. For detailed examination of complex bone structures, intra-articular and occult fractures, and surgical planning, multi-detector computed tomography (MDCT) stands out with its multiplanar and three-dimensional reconstruction advantages. While ultrasonography (US) offers a portable and radiation-free alternative for the dynamic follow-up of soft tissue, tendon, and ligament injuries, magnetic resonance imaging (MRI), which possesses the highest soft tissue contrast, is preferred for evaluating cartilage damage, bone marrow edema, occult fractures, and neurovascular integrity. Specific radiographic positions and measurement criteria exist for upper, lower extremity, and vertebral traumas, and knowing developmental anatomy is essential in pediatric patients to avoid confusing epiphyseal plates with fractures. Non-traumatic extremity emergencies, such as infections and stress fractures, are also managed by integrating these modalities based on clinical needs.

Referanslar

Tuncel E. Klinik Radyoloji. Bursa: Nobel ve Güneş Tıp Kitabevi; 2008.

Kaya T. Kas İskelet Yumuşak Doku Radyolojisi. Bursa: Nobel ve Güneş Kitabevi; 2008.

Oktay A. İskelet Sisteminde Genel Radyografik Değerlendirme. Türk Radyoloji Seminerleri. 2017;5: 37-55. doi:10.5152/trs.2017.485

Erden K, Çevik E, Soylu K. Ortopedik acillerde radyolojik incelemeler. Totbid Dergisi. 2013;12(1): 35-46. doi:10.5606/totbid.dergisi.2013.05

Geijer M, El-Khoury GY. MDCT in the evaluation of skeletal trauma: principles, protocols, and clinical applications. Emergency Radiology. 2006;13(1): 7-18. doi:10.1007/s10140-006-0509-5.

Sanal HT. Kas iskelet sisteminin değerlendirilmesinde radyolojik görüntüleme yöntemleri. Totbid Dergisi. 2013;12(1): 1-6. doi:10.5606/totbid.dergisi.2013.01.

Huntley JH, Huntley SR, Greif DN, et al. Use of Magnetic Resonance Imaging for Orthopedic Trauma and Infection in the Emergency Department. Topics in Magnetic Resonance Imaging. 2020;29(6): 331-346. doi:10.1097/RMR.0000000000000256

Sanal HT. Üst Ekstremite Travması. Türk Radyoloji Seminerleri. 2016;4: 340-348. doi:10.5152/trs.2016.368

Sancak İT. Temel Radyoloji. İstanbul: Güneş Tıp Yayınevi; 2015.

Doğan S, Öztürk M. Alt Ekstremite Travması. Türk Radyoloji Seminerleri. 2016;4: 349-364. doi:10.5152/trs.2016.373

Rogers LF. Radiology of Skeletal Trauma. (2nd edition) New York: Churchill Livingstone; 1992.

Arimoto HK, Forrester DM. Classification of ankle fractures: an algorithm. AJR American Journal of Roentgenology. 1980;135(5): 1057-1063. doi:10.2214/ajr.135.5.1057

Sanders R. Displaced intra-articular fractures of the calcaneus. The Journal of Bone and Joint Surgery American Volume. 2000;82(2): 225-250. doi:10.2106/00004623-200002000-00009

Gelecek

27 Ocak 2023

Lisans

Lisans