Çocuklarda Uygunsuz Antibiyotik Kullanımı
Özet
Antibiyotikler, pediatrik hastalarda bakteriyel enfeksiyonların tedavisinde hayati rol oynayan ve en sık reçete edilen ilaçlardır. Ancak dünya genelinde çocuklarda gereksiz ve uygunsuz antibiyotik kullanımı, antimikrobiyal direncin artmasına, tedavi sürelerinin ve tıbbi maliyetlerin yükselmesine, alerjik hastalık risklerine ve ciddi mortaliteye yol açan küresel bir halk sağlığı sorunu haline gelmiştir. Çocukların bağışıklık sistemlerinin henüz tam gelişmemesi ve kreş gibi ortamlarda patojenlere daha fazla maruz kalması, bu yaş grubunda enfeksiyon sıklığını artırmaktadır. Araştırmalar, çocuklara yazılan solunum yolu enfeksiyonu reçetelerinin önemli bir kısmının uygunsuz olduğunu ve hekimlerin tanı endişeleri ile ebeveynlerin geçmiş deneyimlerinden kaynaklanan antibiyotik taleplerinin bu durumu tetiklediğini göstermektedir. Dünya Sağlık Örgütü, bu olumsuzlukların önüne geçmek amacıyla akılcı ilaç kullanımını teşvik etmekte; klinik rehberlerin düzenlenmesi ve toplumun eğitilmesi gibi multidisipliner yaklaşımlar önermektedir. Bu süreçte, çocukların tedavisinde ve takibinde kritik bir konumda yer alan hemşireler, hekimler ve diğer sağlık profesyonellerine, hem kliniklerde hem de birinci basamak sağlık hizmetlerinde uygunsuz ilaç kullanım hatalarını en aza indirmek ve bakım verenleri eğitmek adına büyük sorumluluklar düşmektedir.
Antibiotics are the most frequently prescribed medications for pediatric patients, playing a vital role in treating bacterial infections; however, their unnecessary and inappropriate use globally has evolved into a critical public health issue, leading to increased antimicrobial resistance, prolonged treatment durations, elevated medical costs, subsequent allergic diseases, and significant mortality. Since children's immune systems are not fully developed and they are highly exposed to pathogens through daily activities like childcare, they face a higher frequency of infections compared to adults. Research indicates that a substantial portion of antibiotic prescriptions for childhood respiratory tract infections is inappropriate, driven by physicians' diagnostic anxieties and parents' demands based on prior experiences. To mitigate these risks, the World Health Organization advocates for rational drug use through multidisciplinary strategies, including the implementation of clinical guidelines and public education. Ultimately, healthcare professionals—particularly nurses and physicians—bear a profound responsibility within clinics and primary care settings to minimize medication errors, educate caregivers, and leverage their professional skills to combat inappropriate antibiotic utilization effectively.
Referanslar
Xavier SP, Victor A, Cumaquela, et al. Inappropriate use of antibiotics and its predictors in pediatric patients admitted at the Central Hospital of Nampula, Mozambique. Antimicrobial resistance and infection control;(2022). 11(1), 79.
Choe YJ, Shin JY. Trends in the use of antibiotics among Korean children. Korean journal of pediatrics; (2019);62(4), 113–118. https://doi.org/10.3345/kjp.2018.07290
Little P, Francis NA, Stuart Bet al. Antibiotics for lower respiratory tract infection in children presenting in primary care in England (ARTIC PC): a double-blind, randomised, placebo-controlled trial. Lancet (London, England;(2021); 398(10309), 1417–1426. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(21)01431-8
Lown M, McKeown S, Stuart B. et al. Prescribing of long-term antibiotics to adolescents in primary care: a retrospective cohort study. The British journal of general practice : the journal of the Royal College of General Practitioners; (2021);71(713), e887–e894. https://doi.org/10.3399/BJGP.2021.0332
Rhee C, Aol G, Ouma A, et al.Inappropriate use of antibiotics for childhood diarrhea case management - Kenya, 2009-2016. BMC publichealth;(2019); 19(Suppl3),468. https://doi.org/10.1186/s12889-019-6771-8
Buccellato E, Melis M, Biagi C, et al. Use of Antibiotics in Pediatrics: 8-Years Survey in Italian Hospitals. PloS one,; (2015); 10(9), e0139097. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0139097
Dantuluri KL, Bruce J, Edwards KM, et al. Rurality of Residence and Inappropriate Antibiotic Use for Acute Respiratory Infections Among Young Tennessee Children. Open forum infectious diseases;(2020); 8(1),faa587.https://doi.org/10.1093/ofid/ofaa587
Resi D, Milandri M, Moro , et al. Emilia Romagna Study Group On The Use Of Antibiotics In Children. Antibiotic prescriptions in children. The Journal of antimicrobial chemotherapy;(2003); 52(2), 282–286. https://doi.org/10.1093/jac/dkg302
Utli H, Turan M. 0-12 yaş arası çocuğa sahip ebeveynlerin akılcı ilaç kullanımına yönelik tutumlarının incelenmesi. Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi; (2020); 36(2), 87-95
Llor C, Bjerrum L. Antimicrobial resistance: risk associated with antibiotic overuse and initiatives to reduce the problem. Therapeutic advances in drug safety;(2014);5(6), 229–241. https://doi.org/10.1177/2042098614554919
Araz NÇ, Aydın N. Çocuklarda Antibiyotik Kullanım Sıklığı. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi; (2012); 1(2), 96-106.
Nelson, J. A., & Hunter, P. K. Exploring the Association Between Antibiotic Prescribing Patterns and Clinical Variations in a Network of Pediatricians. Cureus, 13(11), e19464. https://doi.org/10.7759/cureus.19464
Çalışır Ö, Çalışkan Z, Gördeles Beşer N. Hastaneye Yatan Çocukların Annelerinin Akılcı İlaç Kullanımına İlişkin Tutumlarının Belirlenmesi. Turkiye Klinikleri Journal of Nursing Sciences;(2021); 13(1).
Özdemir C. Anne ve babaların antibiyotik algıları ölçeği’nin Türkçeye uyarlanması. (Uzmanlık Tezi). Pamukkale Üniversitesi Lisans Üstü Eğitim Enstitüsü., Denizli;(2019).
Kesharwani P, Chopra S, Dasgupta A. Drug Discovery Targeting Drug-resistant Bacteria. Academic Press.;(2020)
Can V, Bulduk M, Ayşin N, ve ark. The Importance of Rational Drug Use In Children. International Conference on Multidisciplinary, Science, Engineering and Technology (IMESET’17 Bitlis) Oct 27-29, 2017, Bitlis.
Seğmenoğlu MS. Hemşirelik Öğrencilerinin Akılcı İlaç Kullanımı ve Antibiyotik Kullanım Duyarlılığı. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi;(2022); 5(2), 958-963
Atilla U, Barışık V. Akılcı Antibiyotik Kullanımı. Klinik Tıp Aile Hekimliği Dergisi; (2017); 9(3), 1-2.
Sürmelioğlu N, Kıroğlu O, Erdoğdu T, Akılcı olmayan ilaç kullanımını önlemeye yönelik tedbirler. Arşiv Kaynak Tarama Dergisi;(2015); 24(4), 452-462.
Kolukısa, T. Hastanede Çocuğu Yatan Annelerin Çocuklarda Akılcı İlaç Kullanımı İle İlgili Bilgi Durumlarının Belirlenmesi. (Yüksek Lisans Tezi). Karabük Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Karabük;(2020).
Bayram N, Günay İ, Apa H, ve ark. Evaluation of the factors affecting the attitudes of the parents towards to use of antibiotics/Çocuklarda Antibiyotik Kullanimi ile Ilgili Ailelerin Tutumlarini Etkileyen Faktörlerin Degerlendirilmesi. Cocuk Enfeksiyon Dergisi; (2013); 7(2), 57.
Güngör A. Çocuklarda antibiyotik kullanımı ile ilgili ebeveynlerin tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi. Türkiye Çocuk Hastalıkları Dergisi; (2019); 13(3), 203-207.
Karabay O. Antibiyotik Kullanımında Yanlışlar Ve Doğrular., ANKEM Derg ;(2013);27(Ek 2):165-167
Ünüvar E, Kılıç E, A., Sönmezer, GG. Et al. Çocuklarda Antibiyotikler En Erken Ne Zaman ve Hangi Enfeksiyonda Başlanmaktadır?. Ankem Derg; (2005);19(2), 80-83.
Karataş Y, Khan Z. Antibiotic usage in the pediatric population: The need for effective role of parents and prescribers. Güncel Pediatri;(2021); 19(1), 135-140.
