Basınç Yarasının Evde Bakımının Yönetilmesi
Özet
Bu akademik çalışma, sağlık sistemlerine ve hasta yakınlarına ciddi küresel maliyetler ve sosyo-ekonomik yükler getiren, özellikle yatalak ve yaşlı bireylerde sıkça görülen basınç yaralarının (dekübit ülserleri) ev ortamındaki yönetimini kapsamlı bir şekilde ele almaktadır. Dünya genelinde ve Türkiye'de evde bakım alan hastalarda görülme sıklığı %30'lara ulaşan bu kronik sağlık sorunu, bireylerin yaşam kalitesini fiziksel, duygusal ve sosyal açıdan önemli ölçüde düşürmektedir. Metinde, yaranın etiyolojisinde rol oynayan iskemi ve ülser oluşumuna yol açan sürekli basınç, epidermisi zayıf düşüren nem ve deri bütünlüğünü bozan sürtünme gibi dışsal faktörlerin yanı sıra; ileri yaş, malnütrisyon, albümin eksikliği, inkontinans ve kronik hastalıklar gibi içsel risk faktörleri detaylandırılmaktadır. Koruyucu sağlık hizmetleri kapsamında, kalça, topuk, sakrum ve koksiks gibi riskli anatomik bölgelerde yara henüz oluşmadan önce hemşireler tarafından yapılacak erken dönem risk değerlendirmelerinin ve kanıta dayalı klinik uygulama kılavuzlarının önemi vurgulanmaktadır. Sonuç olarak, iş merkezli değil birey merkezli bütüncül bir bakım modelinin benimsenmesi, evde sağlık hizmetleri ekiplerinin hasta yakınlarına uygun maliyetli önleyici yöntemleri eğiterek onları güçlendirmesi sayesinde bu yaraların büyük oranda önlenebilir olduğu ve hastaların morbidite oranlarının düşürülebileceği ortaya konmaktadır.
This academic study comprehensively addresses the home-care management of pressure injuries (decubitus ulcers), which frequently occur in bedridden and elderly individuals, imposing severe global costs and socio-economic burdens on both healthcare systems and caregivers. With a prevalence reaching up to 30% among home-care patients globally and in Turkey, this chronic health issue significantly diminishes individuals' quality of life across physical, emotional, and social dimensions. The text elaborates on the extrinsic factors contributing to wound etiology, including prolonged pressure leading to ischemia and ulceration, moisture that weakens the epidermis, and friction that disrupts skin integrity, alongside intrinsic risk factors such as advanced age, malnutrition, albumin deficiency, incontinence, and chronic illnesses. Within the scope of preventive healthcare services, the study emphasizes the critical importance of early-stage risk assessments and evidence-based clinical practice guidelines conducted by nurses before wounds develop in highly vulnerable anatomical regions like the hips, heels, sacrum, and coccyx. Ultimately, it is demonstrated that through the adoption of an individual-centered holistic care model and by empowering caregivers with cost-effective preventive methods taught by home healthcare teams, these injuries are highly preventable, thereby substantially improving patient outcomes and reducing morbidity rates.
Referanslar
Position Statements-National Pressure Ulcer Advisory Panel. (2021). 15.112022 tarihinde: https://www.npiap.com/page/positionstatements adresinden ulaşılmıştır).
Mervis JS, Phillips TJ. Pressure ulcers: Pathophysiology, epidemiology, risk factors, and presentation. Journal of the American Academy of Dermatology, 2019;81(4), 881-890.
Yakupu A, Wang H, Huang L, et.al. Global, Regional, and National Levels and Trends in the Burden of Pressure Ulcer from 1990 to 2019: A Systematic Analysis for the Global Burden of Disease 2019. The International Journal of Lower Extremity Wounds, 2022; 15347346221092265.
Zulkowski K, Langemo D, Posthauer ME. National Pressure Ulcer Advisory Panel. Coming to consensus on deep tissue injury. Adv Skin Wound Care, 2005;18(1):28–29.
Cox J, Edsberg Le, Koloms K, et.al. Pressure İnjuries İn Critical Care Patients İn Us Hospitals: Results Of The International Pressure Ulcer Prevalence Survey. Journal Of Wound, Ostomy And Continence Nursing, 2022; 49(1), 21-28.
Hill-Brown S. Reduction of pressure ulcer incidence in the home healthcare setting: A pressure-relief seating cushion project to reduce the number of community-acquired pressure ulcers. Home Healthcare Now. 2011; 29(9):575-9.
Kıraner E, Terzi B, Ekinci Au, et.al. Yoğun Bakım Ünitemizdeki Basınç Yarası İnsidansı ve Risk Faktörlerinin Belirlenmesi. Yoğun Bakım Hemşireliği Dergisi. 2016; 20(1):78-83.
Çubukçu M. Evde Bakım Alanlarda Düşme Riskinin Değerlendirilmesi Türkiye Aile Hekimliği Dergisi. 2018; 22(1):50-57.
Vera-Salmerón E, Mota-Romero,E, Romero-Béjar JL, et.al. Pressure Ulcers Risk Assessment According To Nursing Criteria. In Healthcarel. 2022; 10(8):1438.
Parisod H, Holopainen A, Kielo‐Viljamaa E, et.al. Attitudes Of Nursing Staff Towards Pressure Ulcer Prevention İn Primary And Specialised Health Care: A Correlational Cross‐Sectional Study. International Wound Journal. 2022;19(2):399-410.
Langemo DK, Black, J. Pressure Ulcers in Individuals Receiving Palliative Care: A National Pressure Ulcer Advisory Panel White Paper©. Advances in skin & wound care,2010;23(2):59-72.
Antony L, Thelly As. Knowledge On Prevention Of Pressure Ulcers Among Caregivers Of Patients Receiving Home-Based Palliative Care. Indian Journal Of Palliative Care. 2022;28(1):75.
Çelik S, Dirimeşe E, Taşdemir N, et al. Hemşirelerin Bası Yarasını Önleme ve Yönetmesi. Bakırköy Tıp Dergisi. 2017; 13:134-139.
Johs-Artisensi Jl, Hansen Ke. Quality Of Care. In Quality Of Life And Well-Being For Residents İn Long-Term Care Communities. Springer, Cham.2022; 155-174.
Alderden J, Rondinelli J, Pepper G, et.al. Risk factors for pressure injuries among critical care patients: A systematic review. International Journal of Nursing Studies. 2017;71:97–114.
Whiteing NL. Skin assesment of patients at risk of pressure ulcers. Nursing Standart. Art&Science Wound Care Focus. 2009; 24: 40-44.
Beğer T. Yoğun Bakımda Dekübit Ülserleri: Risk Faktörleri ve Önlenmesi. Yoğun Bakım Dergisi. 2004; 4:244-253.
Perry AG, Potter PA. Fundamentals of nursing. St. Louis, MO: Mosby.2006
Agrawal K, Chauhan N. Pressure ulcers: Back to the basics. Indian Journal of Plastic Surgery. 2016;45:244-252.
Karadağ A. Basınç ülserlerinde hemşirelik bakımı, İçinde: Klinik Uygulama Becerileri ve Yöntemleri, Aştı, T. ve Karadağ, A. (Ed.), Nobel Tıp Kitabevi, Adana. 2011; 431.
Bergstorm N. Bası Yaraları. Çeviri Editör: Prof Dr. Ömer Faruk Şendur; Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Pratik El kitabı. Güneş Tıp Kitabevi, 2. Baskı, İstanbul. 2008;465-480.
Coleman S, Nixon J, Keen J, et.al. A new pressure ulcer conceptual framework. Journal of advanced nursing. 2014;70(10): 2222-2234.
Bhattacharya S, Mishra RK. Pressure ulcers: current understanding and newer modalities of treatment. Indian Journal of plastic surgery. 2015;48(01):004-016.
Ay F.Kavramlar & İlkeler U. Medikal Yayıncılık. 2008
Tel Aydın, Tel H, Sabancıoğulları S. Evde ve kurumda yaşayan 60 yaş ve üzeri bireylerin günlük yaşam aktivitelerini sürdürme ve yalnızlık yaşama durumu. Türk Geriatri Dergisi. 2006;9(1):34-40.
Sullivan N, Schoelles KM. Preventing in-facility pressure ulcers as a patient safety strategy: a systematic review. Annals of internal medicine. 2013;158(5): 410-416.
Raju D, Su.X, Patrician Pa, et.al. Exploring Factors Associated with Pressure Ulcers: A Data Mining Approach. Int J Nurs Stud. 2015;52:102–11.
Saleh MY, Al-Hussami M, Anthony D. Pressure ulcer prevention and treatment knowledge of Jordanian nurses. Journal of tissue viability. 2013;2(1):1-11.
Taylor C., Mulligan, K, McGraw C. Barriers and enablers to the implementation of evidence-based practice in pressure ulcer prevention and management in an integrated community care setting: A qualitative study informed by the theoretical domains framework. Health Soc Care Community. 2021;29(3):766-779.
Bergquist-Beringer S, Daley CM. Adapting pressure ulcer prevention for use in home health care. Journal of Wound Ostomy & Continence Nursing. 2021;8(2):145-154.
Hartmann CW, Solomon J, Palmer JA, et.al. Contextual facilitators of and barriers to nursing home pressure ulcer prevention. Advances in Skin & Wound Care.2016;29(5):226-238.
Şahin AD, Seyrek S, Ertürk A, et.al. Evde Bakım Hastalarında Bası Yaraları ve Hastaların Demografik Özellikleri. Konuralp Medical Journal/Konuralp Tip Dergisi. 2011;9(1).
Zarei M, Kalhor A, Tale Masouleh M. An experimental oscillation damping impedance control for the novint falcon haptic device based on the phase trajectory length function concept. Proceedings of the Institution of Mechanical Engineers, Part C: Journal of Mechanical Engineering Science. 2019; 233(8):2663-2672.
Aydın Kahraman H. Bası yarası gelişen hastaların evde bakım sürecinde karşılaştıkları sorunların günlük yaşam aktivitelerine göre değerlendirilmesi, Yükseklisans Tezi. Atatürk Üniv. Sağ.Bil.Enst. Erzurum,Türkiye.2019 https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezDetay.jsp?id=81plHpw79oVvw-24-oUJ6g&no=uT9GYrkOmeQREccHsBjA3g
Scheel-Sailer A, Wyss A, Boldt C, et.al. Prevalence, location, grade of pressure ulcers and association with specific patient characteristics in adult spinal cord injury patients during the hospital stay: a prospective cohort study. Spinal cord. 2013;51(11):828-833.
