Yabancı Sermaye Yatırımları Ekonomik Büyüme ve Ulusal Güvenlik: Türkiye Örneği
Özet
Tarih boyunca toplumların ve bireylerin hayatında ticaret ve turizmin çok önemli bir rolü olmuştur. Günümüz de küreselleşmenin, teknolojik imkânlar başta olmak üzere çeşitli nedenlerle hızlanması sonucunda dünya tek bir pazar olmuştur. Bu pazarda şüphesiz ki en önemli iki aktörden birisi çok uluslu şirketler diğeri de küresel kamusal kuruluşlardır. Çok uluslu şirketlerin dünyada yapılan doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının belirleyicisi olduğu kabul edilmektedir. Devletler ve uluslararası işbirliğini sağlayan kurumlar (Avrupa Birliği gibi) ise bu çok uluslu şirketlerin kendi toplumları için maksimum fayda sağlaması ve zarar vermemesi için çalışmaktadırlar (En azından teori ve idealde). Bu kapsamda çalışmada küresel ekonomi, çok uluslu şirketler, doğrudan yabancı sermaye yatırımları analiz edilmiştir. Bununla birlikte doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının ekonomik büyümeye ve ulusal güvenliğe etkileri ele alınmıştır. Doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının ekonomik büyümeye etkisi, seçilmiş 30 ülke ve 2010-2020 yılları arasındaki veriler üzerinden panel veri analizi yardımıyla değerlendirilmiştir. Bu yatırımların ülkemiz bağlamında ulusal güvenliğe etkisi literatür taraması yapılarak değerlendirilmiştir. Panel veri analizi uygulanması sonucunda doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının, gayri safi yurt içi hasıladaki yıllık, yüzdesel olarak artışı, bu anlamdaki ekonomik büyümeyi açıklamakta yetersiz kaldığı sonucuna ulaşılmıştır. Fakat yine panel veri analizi sonucunda doğrudan yabancı sermaye miktarındaki yüzde bir oranındaki bir artışın, kişi başı geliri yüzde 0.014 oranında artıracağı yargısına ulaşılmıştır. Panel VAR modeli Granger nedensellik analizi sonucunda doğrudan yabancı sermaye yatırımları ekonomik büyümenin bir nedeni olarak ortaya çıkmakta fakat tersi doğru değildir sonucuna ulaşılmıştır. Doğrudan yabancı sermaye miktarındaki artış, eğer ulusal güvenlik açısından kritik sektörlerde hâkim hisse yapısının ve şirket kontrolünün yabancılara geçmesi sonucunu doğurursa ve önemli bilgilerin yurtdışına kontrolsüz çıkmasına neden olursa, bu durumun ülke ekonomik yaşamında ciddi negatif sonuçlara yol açacağı tespit edilmiştir. Son olarak doğrudan yatırımların ülke etki alanını geliştirmek için çok önemli bir enstrüman olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Referanslar
Acemoğlu, D. (2021, 10 Mayıs). Düşük kaliteli ve verimsiz büyüme, Para Analiz, https://www.paraanaliz.com/2021/gundem/yetkin-acemogluna-gore-buyume-esitsizlik-getirirse-halkta-ofke-birikiyor-g-11349/
Aghion P. Howitt P. (1992). A Model of Growth Through Creative Destruction, Econometrica, 60(2), 323-351. https://doi.org/10.3386/W3223/ nber.org
Akdağ, Ö., Kurtuluş M. (2016). Ahilik ve Meslek Ahlakı, Konya: Karatay Üniversitesi.
Akinlo, A. E. (2004). Foreign direct investment and growth in Nigeria: An empirical investigation, Journal of Policy modeling, 26(5), 627-639. https://doi.org/10.1016/j.jpolmod.2004.04.011
Aktan, C., Şen, H. (1999, 13 Aralık). Globalleşme Ekonomik Kriz ve Türkiye, TÖSYÖV Yayınları, https://www.researchgate.net/publication/319160621_Globallesme_Ekonomik_Kriz_ve_Turkiye
Alfaro, L. (2003). Foreign direct investment and growth: Does the sector matter. Harvard Business School, 2003, 1-31. https://www.researchgate.net/publication/228966060_Foreign_Direct_Investment_and_Growth_does_the_sector_matter
Alpar, C. (2005, 14 Kasım). İthal İkameci Sanayileşmeden İhracata Yönelik Büyümeye, Ekodialog, http://www.ekodialog.com/Makaleler/ithal-ikameci-ihracat-makale.html
Aşçı, B. (2013, 26 Ekim). Savaş ve Rekabetin Değişimi: Ekonomik İstihbarat, Özel Büro Grubu Dergisi, https://ozelburogrubu.com/wp-content/uploads/2022/09/Savas-ve-Rekabetin-Degisimi-Ekonomik-Istihbarat.pdf
Aykın, H. (2017, 01 Aralık). Uluslararası Rekabete Ekonomik İstihbaratın Artan Önemi, Vergi Dosyası, https://vergidosyasi.files.wordpress.com/2017/01/uluslararasc4b1-ekonomik-rekabet-ac3a7c4b1sc4b1ndan-ekonomik-istihbaratc4b1n-artan-c3b6nemi.pdf
Aykın, H. (2012). Türkiye’nin Ekonomik Güvenliği Açısından Doğrudan Yabancı Sermaye Yatırımları (Tez No. 317557) [Doktora tezi, Polis Akademisi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
Bağcı, H. (2017). Petrol fiyatları, tüketimi ve finansal gelişmişlik düzeyi arasındaki ilişki: OECD ülkeleri uygulaması (Tez No. 491342) [Doktora tezi, Aksaray Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
Balasubramanyum V.N., Salisu, M. ve Sapsford,D. (1996). Foreign Direct Investment and Growth in EP and IS Countries, The Economic Journal, 106, 92-105. https://doi.org/10.2307/2234933
Baltagi, B. H. (2005). Econometric Analysis of Panel Data (3. b.), Chichester: John Wiley and Sons, Ltd.
Başoğlu, U., Ölmezoğulları, N. Parasız, İ. (2001). Dünya Ekonomisi Küreselleşme, Finansal Kurumlar ve Küresel Makro Ekonomi, Bursa: Ezgi.
BBC, (2011, 15 Mart). Andrew Marr's History of the World, BBC Documentary, https://www.bbc.co.uk/programmes/p00xnr43
Berkowitz, B. D., Goodman, A. E. (2021). Strategic intelligence for American national security In Strategic Intelligence for American National Security. Princeton University Press.
Bi Haber, (2022, 02 Nisan). Limon gibi sıkılırken, [Video]. https://www.youtube.com/watch?v=emizQnDOXZk
Bildirici, Z. (2008, 07 Aralık). Kısa Vadeli Sermaye Hareketleri, Portföy Yatırımları ve Sıcak Para, Blog Bluzz. https://blog.bluzz.net/wp-content/uploads/2008/02/kisa-vadeli-sermaye-hareketleri.pdf
Borensztein, E., De Gregorio, J., Lee, J. W. (1998). How does foreign direct investment affect economic growth?. Journal of international Economics, 45(1), 115-135. https://doi.org/10.1016/S0022-1996(97)00033-0
Borsa İstanbul (2024, 15 Mart). Gözetim Tedbirleri Yönergesi, Borsa İstanbul. https://www.borsaistanbul.com/tr/duyuru/485/borsa-istanbul-as-piyasalarinda-uygulanacak-gozetim-tedbirleri-yonergesi-ve-tedbir-yonetim-sisteminin-devreye-alinmasi Bozdağ, İ. (2003). Kemal Tahir'in Sohbetleri, İstanbul: Yaba Yayınları
Braudel, Fernand. (1995). Uygarlıkların Grameri, İmge: Ankara.
Brzezinski, Z. (2005). Tercih Küresel Hâkimiyet mi? Liderlik mi? İstanbul: Inkilap.
Buluş, A., Kaleci F. (2016). Matematik iktisadı ele mi geçiriyor? I. International social sciences and muslims congress / issmc-2016, Konya, Türkiye.
Bulutay, T. (1995). Yeni büyüme kuramları ve büyüme, kalkınma konusunda diğer bazı yaklaşımlar, Ankara: DPT.
Bülbül, O.G. (2018). Doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının istihdam etkisi: Türkiye çimento sektörü örneği (Tez No. 510428) [Doktora tezi, Gazi Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
Carkovic, M., Levine, R. (2005, 10 Nisan). Does foreign direct investment accelerate economic growth, U of Minnesota Department of Finance Working Paper. https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=314924
Çetin, M.A. (2017). Makro İhtiyati Politikalar (Teori ve Uygulamalar),Bursa: Ekin.
De Mello, L. R. (1999). Foreign direct investment-led growth: evidence from time series and panel data, Oxford economic papers, 51(1), 133-151. https://doi.org/10.1093/oep/51.1.133
Demirci, N. S. (2017). Finansal gelişmişliğin özel sektör ar-ge harcamalarına etkisi: Türkiye için eşbütünleşme, nedensellik, etki-tepki analizleri ve varyans ayrıştırması (1990-2014). Muhasebe ve Finansman Dergisi, (74), 157-182. https://doi.org/10.25095/mufad.396864
Dervis, K., Sherman R. (1978, 10 Mayıs). The Foreign Exchange Gap, Growth and Industrial Strategy in Turkey, 1973–1983, World Bank Staff Working Paper no:306. https://documents1.worldbank.org/curated/pt/492391468779376270/pdf/multi0page.pdf sayfasından erişilmiştir.
Diamond, J. (2018). Tüfek Mikrop ve Çelik, İstanbul: Pegasus.
Dikmen, N. (2006). Eğitim ve Ekonomik Büyüme: Solow-Swan modeli, Öneri Dergisi, 7(25), 199-207. doi:10.14783/maruoneri.677648
Drucker, P.F. (2000). Gelecek İçin Yönetim-1990’lar ve Sonrası, İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
Duramaz, S., Gökbunar, A. R. (2017). Ekonomik istihbarat sisteminin oluşturulmasına yönelik Türkiye için yeni bir model önerisi, Öneri Dergisi, 12(47), 49-69. doi: 10.14783/maruoneri.v12i27581.290487
Dünya, (2010). Dünya’nın tanıklığında Türkiye ekonomisi 1980-2010 dönüşümün 30 yılı, İstanbul: Dünya.
Dünya, (2012). Türkiye’yi 2023’e taşıyacak sektörler, İstanbul: Dünya.
Dünya, (Ekim 2010). Turkey Today Where do we stand, İstanbul: Dünya.
Dünya Bankası (2022, 09 Haziran), World Bank. https://data.worldbank.org/indicator/NY.GDP.MKTP.KD.ZG?locations=TR&name_desc=true
Dünya Bankası, 2022, 09 Haziran). World Bank. https://data.worldbank.org/indicator/BX.KLT.DINV.CD.WD?view=chart
Dünya Bankası (2022, 09 Haziran). World Bank. https://data.worldbank.org/indicator/NY.GDP.MKTP.KD.ZG?locations=TR&name_desc=true
Eğilmez, M. (2012, 1 Nisan). Orta Gelir Tuzağı ve Türkiye, mahfieğilmez.com, https://www.mahfiegilmez.com/2012/12/orta-gelir-tuzag-ve-turkiye.html
Ekinci, Y. (2016). Ahi Evranın İnsan Yetiştirme Modeli, Ahilik, İstanbul: Mihrabad.
Ekonomim, (2022, 22 Kasım). Nasıl Bir Ekonomi Politikaları Kurulu, Ekonomim. https://www.ekonomim.com/ekonomi/nasil-bir-ekonomi-politikalari-kurulu-haberi-674968
Ekonomim, (2023, 23 Mart). Borsadaki depremzede zararı görünenden çok büyük, Ekonomim. https://www.ekonomim.com/ekonomi/borsadaki-depremzede-zarari-gorunenden-cok-buyuk-haberi-682679
Enders, W. (1995). Applied econometric time series, New York: John Wiley & Sons Incorporation.
Erdem, A.K. (2021, 05 Nisan). Turgut Özal adını koydu, Kemal Sunal aynı isimli filmde oynadı: Orta direk sallantıda, Independent Türkçe. https://www.indyturk.com/node/447746/ekonomi%CC%87/turgut-%C3%B6zal-ad%C4%B1n%C4%B1-koydu-kemal-sunal-ayn%C4%B1-isimli-filmde-oynad%C4%B1-orta-direk
Fırat, E. Hışırlı S. (2022, 18 Mayıs). Küreselleşme, Neo-Liberalizm ve Gelişmekte Olan Ülkeler, [Bildiri sunumu]. 4. ISERSC Kongresi, Konya, Türkiye.
Fırat, E. Kurtoğlu R. (2014). Ekonomide “YaratıcıYıkım”dan Davranışsal Ekonomiye Geçiş, Niğde Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 7(1), 45-55. https://dergipark.org.tr/en/pub/niguiibfd/issue/19754/211454
Fortune 500 (2022, 24 Mart). Fortune Türkiye. https://www.fortuneturkey.com/Fortune500 sayfasından erişilmiştir.
Fortune Global 500 (2022, 09 Mart). Fortune Global, https://fortune.com/global500/2020/search/
Fukuyama, F. (1992). The End of History and the Last Man, New York: Free Press.
Fuller, E.G. (1996). Demokrasi Tuzağı, İstanbul: Altın Kitaplar.
Fuller, E.G. ( 2011). Yeni Türkiye Cumhuriyeti, İstanbul: Timaş.
Genç, N. (2024, 07 Mart).Oda Tv. https://www.odatv.com/yazarlar/nihat-genc/80-yildir-suren-chp-dusmanliginin-altinda-menderesin-o-sozleri-var-133923
Gevgilli, A. (2018, 23 Mart). Türkiye'de Kapitalizmin Gelişmesi ve Sosyal Sınıflar, Dergipark. http://dergipark.gov.tr/download/article-file/9512
Gilpin, R. (2011). Uluslarası İlişkilerin Ekonomi Politiği, Ankara: Kripto.
Görgülü, M. E., Akçay, S. (2015, 30 Mayıs). Doğrudan Yabancı Yatırımların Gelişmekte Olan Ülkelerin Ekonomik Büyümelerine Etkileri: Panel Veri Analizi, Avrasya Etüdleri. 47 (1), 7-36. https://dergipark.org.tr/tr/pub/avrasya/issue/35346/392447
Granger, C. W. J. (1969). Investigating causal relations by econometric models and crossspectral methods, Econometrica, 37(3), 424-438. https://doi.org/10.2307/1912791
Gujurati, D. N. ve Porter, D. C. (2012). Temel Ekonometri (5. b.), (Ü. Şenesen ve G. G. Şenesen, Çev.) İstanbul: Litaratür Yayıncılık.
Güldiken, N. (2006). Bilginin Elde Edilmesi ve Korunmasında Ekonomik İstihbarat Sistemlerinin Rolü. Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 7 (2), 169-182. https://arastirmax.com/en/system/files/dergiler/10693/makaleler/7/2/arastirmax-bilginin-elde-edilmesi-korunmasinda-ekonomik-istihbarat-sistemlerinin-rolu.pdf
Günay, B. (2020, 14 Haziran). Burhan Günay Weebly. https://drburhangunay.weebly.com/panel-ver304-anal304z304.html
Güvercin, D. (2007). Doğrudan Yabancı Sermaye Yatırımları Ekonomik Büyüme İlişkisi, (Tez No. 206886) [Yüksek Lisans tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
Herman, E. S., Chomsky, N. (2012). Rızanın imalatı: Kitle Medyasının Ekonomi Politiği, İstanbul: Bgst.
Hışırlı, S. (2022, 10 Ocak). Küreselleşme 2, Gap Gündemi.
https://www.gapgundemi.com/yazar/serhat-hisirli/kuresellesme-2-2558-kose-yazisi
Hiatt, S.(2018). Bir Ekonomik Tetikçinin İtirafları 3-Küresel Kriz ve Büyük Resim, İstanbul: April.
Hsiao, C. (2003). Anaysis of Panel Data (2. b.), New York: Cambridge University Press.
Huntington, P. S. (1996). The Clash of Civilizations and the Remaking of World Order, New York: Simon&Schuster.
Husted, S., Michael M.(2013). Internatonal Economics, Londra: Pearson.
Hürriyet, (1999, 24 Mayıs). 10 milyara milletvekili alınıyor, Hürriyet.
https://www.hurriyet.com.tr/gundem/10-milyara-milletvekili-aliniyor-39065080
IMF, (2022, 21 Mayıs). En Çok DYSY Yatırımı Çeken Ülkeler, IMF. https://data.imf.org
İğdeli, A. (2017). Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde gelir belirsizliğinin tüketim harcamaları üzerindeki etkisi. (Tez No. 491347) [Doktora tezi, Aksaray Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
İnalcık, H.(2017). Seçme eserleri- II Devlet-i Aliyye, Osmanlı İmparatorluğu Üzerine Araştırmalar-1, Klasik Dönem (1302-1606): Siyasal, Kurumsal ve Ekonomik gelişim, İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
İSO 500, (2022, 21 Aralık). İSO 2021. https://iso500.org.tr/500-buyuk-sanayikurulusu? yil=2021&nace=&bagliOlduguSanayiOdasi=&calisanAraligiMin=0&calisanAraligiMax=0&sermayeYapisi=&kurulusAdi=&birinciIkinci500=1
İTO, (2007). Loncadan Odaya İstanbul Ticaret Odası’nın 125. Yılı anısına, İstanbul: İTO
Jones, I. C. (2001). İktisadi Büyümeye Giriş, İstanbul: Literatür
Kadıoğlu, Hasibe. (2023, 10 Kasım). Marmara Üniversitesi İstatistikler. https://sbf.marmara.edu.tr/dosya/sbf/b%C3%B6l%C3%BCmler/HEM%C5%9E%C4%B0REL%C4%B0K/DERS%20NOTLARI/tan%C4%B1mlay%C4%B1c%C4%B1%20istatistikler.pdf
Kamacı, A. Maruf, T. (2018). Küreselleşme Sürecinde Çok Uluslu Şirketlerin Ekonomik Açıdan Değerlendirilmesi, Yönetim, Ekonomi, Edebiyat, İslami ve Politik Bilimler Dergisi,3(2): 81-92. https://doi.org/10.24013/jomelips.490328
Kamusonhaber (2024, 15 Mart). Kamusonhaber İnternet Sitesi, https://www.kamusonhaber.com.tr/o-bes-hisseye-yatirim-yapanlar-yandi-tum-islemler-yasaklandi-118720h.htm
Karabıçak, Mevlüt.(2002). Küreselleşme Sürecinde Gelişmekte Olan Ülke Ekonomilerinde Ortaya Çıkan Yönelim ve Tepkiler, Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. Cilt:7, Sayı:1,113-116. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/195094
Karakışla, S.Y. (1998). Osmanlı’dan Cumhuriyet Türkiye’sine işçiler, 1839-1950, İstanbul: İletişim.
Karluk, S. R. (2002). Uluslararası Ekonomik Mali ve Siyasal Kuruluşlar, Ankara: Turhan.
Kaya A. G. (2007). Küreselleşme sürecinde Türkiye’de gelir dağılımı, yoksulluk ve sosyal politikaların evrimi (Tez No. 189689) [Yüksek Lisans tezi, Gazi Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
Kayra, C. (2013). Cumhuriyet ekonomisinin öyküsü (1. Cilt) 1923 - 1950 devletçilik altın yıllar, İstanbul: Tarihçi Kitapevi.
Kayra, C. (2014). 1950 - 1980 Karma Ekonomi Doğrular Yanlışlar Umutlar; Cumhuriyet Ekonomisinin Öyküsü 2. Cilt, İstanbul: Tarihçi Kitapevi.
Kayra, C., Kızılelma, G. (2015). 1980 - 2013 Tüketim Ekonomisi Küreselleşme(Cumhuriyet Ekonomisinin Öyküsü 3. Cilt), İstanbul: Tarihçi Kitapevi.
Kazgan, H. (2015). Galata Bankerleri, Ankara: Orion
Kazgan, G. (2012). Dünden Bugüne Küreselleşmenin Ekonomik Temelleri, Turkish Economic Association Discussion Paper, No. 2012/53. https://www.econstor.eu/bitstream/10419/81619/1/719924472.pdf
Kepel, Gilles. (1992). Tanrının İntikamı: Din Dünyayı Yeniden Fethediyor, İstanbul: İletişim.
Kıvılcımlı, F. (2013). Küreselleşme kavramı ve küreselleşme kavramının gelişmekte olan Türkiye açısından değerlendirilmesi, Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi, Cilt 5, No: 1, ISSN: 1309-8012. https://dergipark.org.tr/en/pub/sobiadsbd/issue/11355/135742
Kindleberger, P. C. (2004). Cinnet, Panik ve Çöküş, Mali Krizler Tarihi, İstanbul: Scala.
Kissenger, H. (2016). Dünya Düzeni, İstanbul: Boyner Yayınları.
Kissinger, H. (2014). World Order, London: Penguin Books.
Koç, A.G. Uluslararası sermaye hareketleri kapsamında sıcak para akımlarının ekonomik etkileri ve spekülasyon, Uluslararası Beşeri Bilimler ve Eğitim Dergisi,4(7),184-207 https://dergipark. org.tr/en/pub/ijhe/issue/36883/404784
Krugman R. P., Obstfeld M., Marc J.M. (2017). Uluslararası İktisat, Teori ve Politika, Ankara: Palme.
Kurtoğlu, R. (2019). Hollywood Sineması ve Bilinçaltı Operasyonları, İstanbul: Destek.
Kurtoğlu, R. (2017). Türkiye Ekonomisi (1838-2010), İstanbul: Destek.
Kurtoğlu, R. (2018). Tanrı İmparatorluğu ve Türkiye, İstanbul: Destek.
Kurtoğlu, R. (2015). Psiko-Siber Savaş Para Oyunu, İstanbul: Asikitap.
Kurtoğlu, R. (2018). Din ve Küresel Ekonomi Politik, İstanbul: Destek.
Lewis, B. (2019). İstanbul ve Osmanlı İmparatorluğu Medeniyeti, İstanbul: Bilge Kültür Sanat.
Li, X., Liu, X. (2005). Foreign direct investment and economic growth: an increasingly endogenous relationship. World Bank Development, 33(3), 393-407. https://doi.org/10.1016/j.worlddev.2004.11.001
Lim, E. G. (2001). Determinants of, and the relation between, foreign direct investment and growth a summary of the recent literature, IMF Working Paper No: 01/175. https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=880230
Love, I., Zicchino, L. (2006). Financial development and dynamic investment behavior: evidence from panel VAR, The Quarterly Review of Economics and Finance, 46, 190-210. https://doi.org/10.1016/j.qref.2005.11.007
Lütkepohl, H. (2009). Econometric analysis with vector autoregressive models. Chichester: John Wiley & Sons Ltd. U.K.
Mcintyre, L. (2019). Hakikat-Sonrası, İstanbul: Tellekt-Can Sanat Yayınları.
Mackay, C. (2000). Olağanüstü Kitlesel Yanılgılar ve Kalabalıkların Çılgınlığı, İstanbul: Scala Yayıncılık.
Miman, T.A. (2007). Ekonomik İstihbarat / Küreselleşmenin Ordusu, İstanbul: IQ Kültür Sanat Yayıncılık.
Müftüoğlu, M. T. (1989). İşletme İktisadı, Ankara: Turhan.
Oran, B. (2001). Küreselleşme ve Azınlıklar, Ankara: İmaj.
Orwell, G. (2021). Hayvan çiftliği, İstanbul: Potink Kitap.
Orwell, G. (2023). 1984, İstanbul: Can Yayınları.
Özcan, M.E. (2014). Doğrudan Yabancı Sermaye Yatırımlarının Türkiye’nin Ekonomik Büyümesinde Rolü: 2003 Öncesi ve Sonrası (Tez No. 375045) [Yüksek Lisans tezi, Galatasaray Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
Öztürk, M.(Ed). (2020). Finansal dinamikler küreselleşme sürecinde finansal gelişmeler ve etkileri, Ankara: Nobel Akademi Yayıncılık.
Özgen, F. B., Güloğlu, B. (2004). Türkiye’de iç borçların iktisadi etkilerinin VAR tekniğiyle analizi, ODTÜ Gelişme Dergisi, 31(1), 93-114. https://open.metu.edu.tr/handle/11511/58514
Özdağ, Ü. (2010). İstihbarat Teorisi, Ankara: Kripto.
Özyıldız, R. H. (2017). Kronik: Türkiye'nin sıcak para macerası, Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 72(4), 1271-1293. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/393374
Para Dergisi, (2023, 31 Ekim). Para Dergisi. https://www.paradergi.com.tr/is-dunyasi-kulis/2023/10/30/turkiyenin-100-yillik-markalari-ve-hikâyeleri
Perkins, J. (2018). Bir Ekonomik Tetikçinin İtirafları, İstanbul: April.
Perkins, J.(2017). Bir Ekonomik Tetikçinin Yeni İtirafları, İstanbul: April.
Perkins, J.(2018). Bir Ekonomik Tetikçinin İtirafları 2-Şirketokrasi ve Ondan Kurtulmanın Yolları, İstanbul: April.
Perkins, J.(2018).Bir Ekonomik Tetikçinin İtirafları 4, İstanbul: April.
Quataert, D. (2017). Osmanlı Devletinde Avrupa iktisadi yayılımı ve direniş 1881-1908, İstanbul: İletişim.
Quataert, D. (2013). Ottoman Manufacturing in the Age of the Industrial Revolution (Endustri Devrimi Çağında Osmanlı imalat endüstrisi) , İstanbul: İletişim.
Quataert, D., Zürcher, E. (1998). Osmanlı’dan Cumhuriyet Türkiyesi’ne işçiler 1839-1950, (Workers and the working class in the Ottoman Empire and the Turkish Republic 1839-1950), İstanbul: İletişim.
Riordan, B. (2002). State-Sponsored economic deception and its determinants, Intelligence and National Security, 17(4), 1-30.https://doi.org/10.1080/02684520412331306620
Rodinson, M. (2002). İslam ve Kapitalizm, İstanbul: Akyüz.
Rozaliyev, Y.N. (1978). Türkiye Sanayi Proleteryası, İstanbul: Yar.
Sachs, J. (2005, 10 Mayıs). Time Magazine.https://ideas.time.com/contributor/jeffrey-sachs/
Sak, G. (2022, 03 Ekim). Dünya Gazetesi.https://www.dunya.com/kose-yazisi/japonyanin-ekonomik-guvenlik-bakani-da-belli-oldu/670588
Savaş, F. V. (2007). İktisatın Tarihi, Ankara: Siyasal.
Schumpeter, A. J. (2003). Capitalism socialism democracy, London-New York: Routledge.
Sever, E., İğdeli, A. (2018). Asgari ücret, istihdam ve ekonomik büyüme ilişkisi: BRICS-T örneğinde bir inceleme. Girişimcilik İnovasyon ve Pazarlama Araştırmaları Dergisi, 2(3), 1-14. https://doi.org/10.31006/gipad.364498
Seyidoğlu, H. (1999). Ekonomik terimler ansiklopedik sözlük, İstanbul: Güzem.
Seyidoğlu, H. (1998). Uluslararası iktisat, İstanbul: Güzem.
Sorokin, P. A. (1959). Social and Cultural Mobility, Boston: Free Press
Stiglitz, E. J. (2002). Küreselleşme büyük hayal kırıklığı, İstanbul: Plan B.
Stiglitz, E. J. (2024). The Road to Freedom: Economics and the Good Society, New York: WWNorton&Company.
Şahin, İ. (2002). Emperyalizm, küreselleşme, devlet ve savaş, uçurumun eşiğindeki kapitalizm, Ankara: Praksis.
Şahinkoç, M. E. (2015). Doğrudan yabancı sermaye yatırımları, istihdam ve gayri safi milli hâsıla ilişkisi: Türkiye üzerine bir uygulama, (Tez No. 39492) [Doktora tezi, Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
Şen, U.B. (2022, 01 Aralık). Ekonomik istihbarat ve casusluk, Yeni Şafak. https://www.yenisafak.com/dusunce-gunlugu/ekonomik-istihbarat-ve-casusluk-3728488
Şener, S. (2013). Avrupa Birliği ülkeleri ve Türkiye’de yabancı yatırımlar, Bursa: Ekin.
Şnurov, A., Rozaliyev Y. (1970). Türkiye’de kapitalistleşme ve sınıf kavgaları, İstanbul: Ant.
Tarhan, N. (2019). Hz Mevlana ile aile terapisi, İstanbul: Timaş.
Tatoğlu, F. Y. (2013). İleri panel veri analizi stata uygulamalı (2. b.), İstanbul: Beta Basım Dağıtım.
Tatoğlu, F.Y. (2021). Panel veri ekonometrisi-stata uygulamalı, İstanbul: Beta Basım Dağıtım.
Tatoğlu, F.Y. (2020). Panel zaman serileri analizi-stata uygulamalı, İstanbul: Beta Basım Dağıtım.
TCMB, (2022, 03 Ekim), Güçlü Ekonomiye Geçiş Programı, TCMB.
Tech İnside, (2023, 31 Ekim).Tech İnside.https://www.techinside.com/turk-unicorn-sirketler-hangileri
TEPAV, (2009, 23 Nisan). Washington mutabakatından İstanbul kararları’na: nereye doğru gidiyoruz, Tepav Politika Notu. https://www.tepav.org.tr/upload/files/1271313242r6794.Istanbul_Kararlari.pdf
The Economist, (2024). The World Ahead 2024, İstanbul: Oksijen.
TUİK, (2018, 09 Nisan). Eşdeğer hane halkı kullanılabilir fert gelirine göre sıralı yüzde 20'lik gruplar itibarıyla yıllık eşdeğer hane halkı kullanılabilir fert gelirinin dağılımı2006-2016, TUİK İstatistikler. http://www.tuik.gov.tr/UstMenu.do?metod=temelist
Tünsoy, O. (2019). Doğrudan yabancı sermaye yatırımları ile ekonomik büyüme ve dış ticaret ilişkisi: BRICS ülkeleri ile Türkiye üzerine amprik bir çalışma. (Tez No. 592684) [Doktora tezi, Türk Hava Kurumu Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
Toynbee, A. J. (2002). Dünya Batı ve İslam, İstanbul: Pınar.
Valantin, J. M. (2006). Hollywood, Pentagon ve Washington, İstanbul: Babıali Kültür Yayıncılığı.
Weber, M. (2016). Protestan ahlakı ve kapitalizmin ruhu, Ankara: Dorlion.
Yalçın, S. (2015, 23 Mayıs). Kemal Derviş 1978'de hazırladığı Türkiye raporunda bakın ne demişti? Oda TV. https://www.odatv.com/yazarlar/soner-yalcin/kemal-dervis-1978de-hazirladigi-turkiye-raporunda-bakin-ne-demisti-77336
Yapı Kredi-Tüpraş. (2011). Anadolu Uygarlıkları Serisi, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları
Yazıcılar, T. (2020, 01 Mayıs). 70 Cente Muhtacız, Altsayfa. https://altsayfa.com/70-cente-muhtaciz/
Yeldan, E. (2009). Kapitalizmin yeniden finansallaşması ve 2007/2008 krizi: Türkiye krizin neresinde. Çalışma ve Toplum, 1(20) https://dergipark.org.tr/en/pub/ct/issue/71809/1155285
Yılmaz, S. (2014, 06 Aralık). Ekonomik istihbarat, 21. Yüzyıl Türkiye Enstitüsü, https://www.21yyte.org/tr/merkezler/islevsel-arastirma-merkezleri/ekonomik-arastirmalari-merkezi/ekonomik-istihbarat
Wikipedi. (2022, 26 Aralık). Osmanlı Amele Cemiyeti, Vikipedi.https://tr.wikipedia.org/wiki/Osmanl%C4%B1_Amele_Cemiyeti
Wikipedi Doğu Hindistan Şirketi. (2022, 22 Şubat). Vikipedi.https://tr.wikipedia.org/wiki/East_India_Company
Wikipedi Fortune 500. (2022, 17 Mart). Vikipedi. https://en.wikipedia.org/wiki/Fortune_500
Wikipedi Washingtgon Consensusu. (2022, 14 Aralık). Vikipedi.https://tr.wikipedia.org/wiki/Washington_Konsens%C3%BCs%C3%BC#:~:text=Washington%20Konsens%C3%BCs%C3%BC%2C%20ABD%20ve%20di%C4%9Fer,geli%C5%9Fmekte%20olan%20%C3%BClkelere%20de%20yay%C4%B1lm%C4%B1%C5%9Ft%C4%B1r
Worldtradelaw. (2022, 01 Haziran). Friend-Shoring,Worldtradelaw. https://ielp.worldtradelaw.net/2022/04/friend-shoring.html
Zürcher, E. J. (2000). Modernleşen Türkiye’nin tarihi, İstanbul: İletişim.
1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, Resmi Gazete, 10.10.2022 tarihinde https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2018/07/20180710-1.pdf sayfasından erişilmiştir.
3083 sayılı Sulama Alanlarında Arazi Düzenlenmesine Dair Tarım Reformu Kanunu. (2023 01 Mayıs). Mevzuat, https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=3083&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5
4875 sayılı Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu. (2024, 15 Nisan). Mevzuat. https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=4875&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5
Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu Uygulama Yönetmeliği. (2024, 21 Nisan). Mevzuat. https://www.mevzuat.gov.tr/anasayfa/MevzuatFihristDetayIframe?MevzuatTur=7&MevzuatNo=4396&MevzuatTertip=5
6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu. (2024, 15 Mart). Mevzuat.https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.6362.pdf
Borsa İstanbul Gözetim Tedbirleri Yönergesi. (2024, 10 Mart). Borsa İstanbul. https://www.borsaistanbul.com/tr/sayfa/145/yonergeler
Yayınlanan
Lisans
LisansBu İnternet Sitesi içeriğinde yer alan tüm eserler (yazı, resim, görüntü, fotoğraf, video, müzik vb.) Akademisyen Kitabevine ait olup, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu ve 5237 sayılı Türk Ceca Kanunu kapsamında korunmaktadır. Bu hakları ihlal eden kişiler, 5846 sayılı Fikir ve Sanat eserleri Kanunu ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununda yer alan hukuki ve cezai yaptırımlara tabi olurlar. Yayınevi ilgili yasal yollara başvurma hakkına sahiptir.
