Overin Germ Hücreli ve Stromal Tümörleri
Özet
Bu çalışma, nadir görülen nonepitelyal over tümörleri olan germ hücreli (GHOT) ve seks-kord stromal tümörlerin (SKST) epidemiyolojisini, klinik özelliklerini, tanı yöntemlerini ve yönetim stratejilerini kapsamlı bir şekilde incelemektedir. Over tümörlerinin yaklaşık %20-25'ini oluşturan GHOT, genellikle 10-30 yaş arası genç kadınlarda görülmekte olup, en sık immatür teratom ve disgerminom alt tipleriyle karşımıza çıkar. Bu tümörlerin kemoterapiye duyarlılığı yüksek olduğundan çoğunlukla fertilite koruyucu cerrahi tercih edilir ve prognozları mükemmeldir. Diğer taraftan, tüm malign over kanserlerinin %1,2'sini oluşturan SKST ise ortalama 50 yaş civarında teşhis edilen, yavaş büyüyen ve %90 oranında hormonal olarak aktif (östrojen/androjen salgılayan) neoplazmlardır. En sık granüloza hücreli tümör ve fibroma/tekoma şeklinde izlenen SKST'ler, aşırı östrojen salınımı nedeniyle endometriyal hiperplazi ve karsinom riskini belirgin şekilde artırır. Tanı aşamasında ultrason, MRG, bilgisayarlı tomografi ve karyotip analizinin yanı sıra AFP, hCG, LDH ve inhibin gibi spesifik tümör belirteçlerinden yararlanılır. Her iki tümör grubunda da kesin histolojik tanı ve evreleme için cerrahi müdahale şart olup, tedavi yaklaşımları FIGO evreleme sistemi ve NCCN kılavuzları doğrultusunda, hastanın yaşı ile fertilite isteğine göre planlanır.
This study comprehensively examines the epidemiology, clinical features, diagnostic methods, and management strategies of rare nonepithelial ovarian tumors, specifically germ cell tumors (OGCT) and sex-cord stromal tumors (SCST). Accounting for approximately 20-25% of all ovarian neoplasms, OGCTs are predominantly observed in young women aged 10 to 30, with immature teratoma and dysgerminoma being the most frequent malignant subtypes. Due to their high sensitivity to chemotherapy, fertility-sparing surgery is highly feasible, yielding an excellent overall prognosis. Conversely, SCSTs constitute merely 1.2% of all malignant ovarian cancers, with a median diagnostic age of around 50 years; they are characterized by slow growth and high hormonal activity, with 90% producing ovarian hormones like estrogen or androgen. Most frequently manifested as granulosa cell tumors or fibroma/thecoma, SCSTs significantly elevate the risk of concurrent endometrial hyperplasia and carcinoma due to excessive estrogen exposure. Diagnostic evaluation leverages pelvic ultrasound, MRI, CT scans, and karyotype analysis, supplemented by specific serum tumor markers such as AFP, hCG, LDH, and inhibin. Surgical intervention remains essential for definitive histological diagnosis and staging in both groups, with therapeutic approaches tailored based on FIGO staging criteria, NCCN guidelines, patient age, and fertility desires.
Referanslar
Lee K, Tavassoli FA, Prat J ve ark. Yumurtalık ve periton tümörleri. İçinde: Dünya Sağlık Örgütü Tümörlerin Sınıflandırılması: Meme ve Kadın Genital Organlarının Tümörlerinin Patolojisi ve Genetiği, IARC Press, Lyon, Fransa 2003. s.117.
Heintz AP, Odicino F, Maisonneuve P ve ark.Yumurtalık karsinomu. J Epidemiol Biostat 2001; 6:107.
Genç RH. Yumurtalık ve testisin seks kord-stromal tümörleri: seçilmiş problemler göz önüne alındığında benzerlikleri ve farklılıkları. Mod Pathol 2005; 18 Ek 2:S81.
Tewari K, Cappuccini F, Disaia PJ ve ark. Yumurtalığın malign germ hücreli tümörleri. Obstet Gynecol 2000; 95:128.
Zalel Y, Piura B, Elchalal U ve ark. Genç kadınlarda malign germ hücreli over tümörlerinin teşhisi ve tedavisi. Int J Gynaecol Obstet 1996; 55:1.
Chelariu-Raicu A, Cobb LP, Gershenson DM. Nadir over tümörlerinde fertilitenin korunması. Int J Gynecol Cancer. 2021 Mar;31(3):432-441. doi: 10.1136/ijgc-2020-001775.
Talerman A. Yumurtalığın germ hücreli tümörleri. Blaustein's Pathology of the Female Genital Tract, Kurman RJ (Ed), Springer Verlag, New York 1994. s.849.
Kurman RJ, Carcangiu ML, Herrington S, Young RH. Kadın Üreme Organlarının Tümörlerinin Dünya Sağlık Örgütü Sınıflandırması. IARC, Lyon, 2014. Telif Hakkı © 2014.
Smith HO, Berwick M, Verschraegen CF ve ark. Kadın malign germ hücreli tümörler için insidans ve hayatta kalma oranları. Obstet Gynecol 2006; 107: 1075-1085; 11.
Mahtate M, Talib S, Slaoui A ve ark. Matür Ovaryen Teratomunun Malign Dejenerasyonu Case Rep Obstet Gynecol. 2021 Jul 22;2021:5527467. doi: 10.1155/2021/5527467. eCollection 2021.
Ueda G, Abe Y, Yoshida M, Fujiwara T. Yumurtalığın embriyonal karsinomu: altı yıllık bir sağkalım. Int J Gynaecol Obstet 1990; 31:287.
Dalmau J, Gleichman AJ, Hughes EG ve ark. Anti-NMDA-reseptör ensefaliti: vaka serileri ve antikorların etkilerinin analizi. Lancet Neurol 2008; 7:1091.
Norris HJ, Zirkin HJ, Benson WL. Yumurtalığın olgunlaşmamış (malign) teratomu: 58 vakanın klinik ve patolojik bir çalışması. Kanser 1976; 37:2359.
Gershenson DM, Del Junco G, Copeland LJ, Rutledge FN. Yumurtalığın mikst germ hücreli tümörleri. Obstet Gynecol 1984; 64:200.
Gravholt CH, Andersen NH, Conway GS ve ark. Turner sendromlu kızların ve kadınların bakımı için klinik uygulama kılavuzları: 2016 Cincinnati Uluslararası Turner Sendromu Toplantısından tutanaklar. Eur J Endokrinol 2017; 177:G1.
Krasna IH, Lee ML, Smilow P ve ark. Bilateral çizgili gonadlarda malignite riski: Y kromozomunun rolü. J Pediatr Surg 1992; 27:1376.
De Arce MA, Costigan C, Gosden JR ve ark. Y-taşıyan mozaik Turner sendromunda gonadal blastom riskinin bir göstergesi olarak Yqh ile tutarlı diğer kanıtlar. Clin Genet 1992; 41:28.
Cagino K, Li X, Thomas ve ark. Gebelikte Adneksiyal Kitlelerin Cerrahi Tedavisi: Sistematik Bir derleme ve Meta-analiz. .J Minim Invasive Gynecol. 2021 Jun;28(6):1171-1182.e2. doi: 10.1016/j.jmig.2021.01.020. Epub 2021 Jan 28.
La Vecchia C, Morris HB, Draper GJ. İngiltere'de çocukluk çağında malign over tümörleri, 1962-78. Br J Kanser 1983; 48:363.
Boran N, Tulunay G, Çalışkan E ve ark. Saf yumurtalık disgerminomları için doğurganlığı koruyucu cerrahi sonrası gebelik sonuçları ve adet fonksiyonu. Arch Gynecol Obstet 2005; 271:104.
Schwartz PE, Morris JM. Serum laktik dehidrojenaz: disgerminoma için bir tümör belirteci. Obstet Gynecol 1988; 72:511.
Gravholt CH, Feder J, Naeraa RW, Müller J. Turner sendromlu kadınlarda gonadoblastom oluşumu ve Y kromozomu materyali: bir popülasyon çalışması. J Clin Endokrinol Metab 2000; 85:3199.
Ayhan A, Bükülmez Ö, Genç C ve ark. Yumurtalığın olgun kistik teratomları: 34 yıl boyunca bir kurumdan vaka serisi. Eur J Obstet Gynecol Reprod Biol 2000; 88:153.
DiSaia PJ, Creasman WT. Germ hücre, stromal ve diğer yumurtalık tümörleri. İçinde: Klinik Jinekolojik Onkoloji, 7., Mosby-Elsevier, 2007. s.381.
Gang S, Yang HB, Kim HY. Pediatrik popülasyonda over germ hücreli tümörlerin bilateralitesi ve klinik etkileri üzerine 17 yıllık bir deneyim: Tek merkezli bir çalışma. J Pediatr Surg 2022; 57:1221.
Hackethal A, Brueggmann D, Bohlmann MK ve ark. Yumurtalığın matür kistik teratomunda skuamöz hücreli karsinom: yayınlanan verilerin sistematik olarak gözden geçirilmesi ve analizi. Lancet Oncol 2008; 9:1173.
Singh P, Yordan EL, Wilbanks GD ve ark. Yumurtalığın iyi huylu kistik teratomları (dermoid kistler) ile ilişkili malignite. Singapur Med J 1988; 29:30.
Woodruff JD, Protos P, Peterson WF. Yumurtalık teratomları. Histolojik ve ontojenik faktörlerin prognozla ilişkisi. Ben J Obstet Gynecol 1968; 102:702.
Robboy SJ, Shaco-Levy R, Peng RY ve ark. Malign struma ovarii: 27'si ekstraovarian yayılımlı olmak üzere 88 vakanın analizi. Uluslararası J Gynecol Pathol 2009; 28:405.
Davis KP, Hartmann LK, Keeney GL, Shapiro H. Primer yumurtalık karsinoid tümörleri. Gynecol Oncol 1996; 61:259.
Strosberg J, Nasir A, Cragun J ve ark. Yumurtalığa metastatik karsinoid tümör: 17 vakanın klinikopatolojik analizi. Gynecol Oncol 2007; 106:65.
Fujita M, Inoue M, Tanizawa O ve ark. Overin endodermal sinüs tümörü olan 41 hastanın retrospektif olarak gözden geçirilmesi. Int J Jinekol Kanser 1993; 3:329.
Berek JS, Hacker NF. Epitelyal olmayan yumurtalık ve fallop tüpü kanserleri. İçinde: Pratik Jinekolojik Onkoloji, 4., Berek JS, Hacker NF (Eds), Lippincott Williams & Wilkins, Philadelphia 2005. s.511.
Wheeler CA, Davis S, Degefu S ve ark. Yumurtalık koryokarsinomu: olağandışı bir tümörün zor teşhisi ve kanca etkisinin gözden geçirilmesi. Obstet Gynecol 1990; 75:547.
Fisher RA, Newlands ES, Jeffreys AJ ve ark. DNA analizi ile ayırt edilen gestasyonel ve gestasyonel olmayan trofoblastik tümörler. Kanser 1992; 69:839.
Pektasides D, Pektasides E, Kassanos D. Yumurtalığın germ hücreli tümörleri. Kanser Tedavisi Rev 2008; 34:427.
Shim SH, Kim DY, Lee SW ve ark. Erken evre malign epitelyal olmayan over tümörlerinin laparoskopik tedavisi: cerrahi ve sağkalım sonuçları. Int J Jinekol Kanser 2013; 23:249.
Bafna UD, Umadevi K, Kumaran C ve ark. Overin germ hücreli tümörleri: Disgerminomatöz olmayan tümörler için agresif sitoredüktif cerrahinin rolü var mı? Int J Jinekol Kanser 2001; 11:300.
Armstrong DK, Alvarez RD, Bakkum-Gamez JN ve ark. Over Kanseri, Sürüm 2.2020, Onkolojide NCCN Klinik Uygulama Kılavuzları. .J Natl Compr Canc Netw. 2021 Feb 2;19(2):191-226. doi: 10.6004/jnccn.2021.0007.
Quirk JT, Natarajan N. Amerika Birleşik Devletleri'nde yumurtalık kanseri insidansı, 1992-1999. Gynecol Oncol 2005; 97:519.
Al Harbi R, McNeish IA, El-Bahrawy M. Yumurtalık seks kordu stromal tümörleri: klinik özellikler, moleküler değişiklikler ve yönetim üzerine bir güncelleme. Int J Gynecol Cancer. 2021 Feb;31(2):161-168. doi: 10.1136/ijgc-2020-002018. Epub 2021 Jan 7.
Chen VW, Ruiz B, Killeen JL ve ark. Yumurtalık tümörlerinin patolojisi ve sınıflandırılması. Kanser 2003; 97:2631.
Kumar V, Abbas AK, Fausto N ve ark. Robbins ve Cotran Pathologic Basis of Disease, Professional Edition, 8. baskı, Saunders, Philadelphia 2009.
Heilbrun ME, Olpin J, Shaaban A. Benign adneksiyal kitlelerin görüntülenmesi: ultrason, bilgisayarlı tomografi ve manyetik rezonans görüntülemede karakteristik sunumlar. Clin Obstet Gynecol 2009; 52:21.
Berek JS, Hacker NF. Berek & Hacker's Gynecologic Oncology, 6. baskı, Wolters Kluwer, Philadelphia 2015.
Zanagnolo V, Pasinetti B, Sartori E. Seks kord stromal tümörlerinin 63 vakasının klinik incelemesi. Eur J Gynaecol Oncol 2004; 25:431.
Tsuji T, Catasus L, Prat J. 9q22.3 (PTCH geni) ve 19p13.3'te (STK11 geni) heterozigotluk kaybı over stromal tümörlerinin patogenezinde rol oynuyor mu? Hum Pathol 2005; 36:792.
David M.Gershenson. Overin malign germ hücresi ve seks kord-stromal tümörlerinin tedavisinde güncel gelişmeler. Gynecologic Oncology. Volume 125, Issue 3, June 2012, Pages 515-517. https://doi.org/10.1016/j.ygyno.2012.03.019
Al-Agha OM, Huwait HF, Chow C ve ark. FOXL2, yumurtalığın seks kord-stromal tümörleri için hassas ve spesifik bir belirteçtir. Ben J Surg Pathol 2011; 35:484.
Brown J, Sood AK, Deavers MT ve ark. Overin seks kord-stromal tümörlerinde metastaz paternleri: rutin evreleme lenfadenektomi ihmal edilebilir mi? Gynecol Oncol 2009; 113:86.
Quirk JT, Natarajan N. Amerika Birleşik Devletleri'nde yumurtalık kanseri insidansı, 1992-1999. Gynecol Oncol 2005; 97:519.
Cronje HS, Niemand I, Bam RH, Woodruff JD. Emil Novak yumurtalık tümörü kayıtlarından granüloza-teka hücreli tümörlerin gözden geçirilmesi. Ben J Obstet Gynecol 1999; 180:323.
Irving JA, Alkushi A, Young RH, Clement PB. Yumurtalığın hücresel fibromları: 40 mitotik olarak aktif tümörü içeren 75 vakanın fibrosarkomdan ayrımını vurgulayan bir çalışma. Ben J Surg Pathol 2006; 30:929.
Roth LM, Czernobilsky B. Saf yumurtalık stromal neoplazmaları ve yumurtalık stromasının tümör benzeri proliferasyonları üzerine bakış açıları. Ben J Surg Pathol 2011; 35:e15.
Liu H, Hao SH, Li WM. Retroperitoneal sarkomu taklit eden retroperitoneal yapılarla ilişkili dev malign over fibrotekomu. Arch Gynecol Obstet 2009; 279:763.
Staats PN, McCluggage WG, Clement PB, Young RH. Tipik olarak sklerozan peritonit ile ilişkili tipte lüteinize tekomalar (tekomatoz): 27 vakanın klinik, histopatolojik ve immünohistokimyasal analizi. Ben J Surg Pathol 2008; 32:1273.
Bahar B, Hu Z, Szpaderska A ve ark. 40 yaşında bir kadında sklerozan peritonitli ölümcül luteinize tekoma olgusu. Uluslararası J Gynecol Pathol 2014; 33:30.
Genç RH. Yumurtalık ve testisin seks kord-stromal tümörleri: seçilmiş problemler göz önüne alındığında benzerlikleri ve farklılıkları. Mod Pathol 2005; 18 Ek 2:S81.
Genç R, Clement PB, Scully RE. Yumurtalık. In: Surgical Pathology, Sternberg SS (Ed), Raven Press, New York 1989. s.1687.
Shah SP, Köbel M, Senz J ve ark. Yumurtalığın granüloza hücreli tümörlerinde FOXL2 mutasyonu. N Engl J Med 2009; 360:2719.
Buza N, Wong S, Hui P. FOXL2 Yumurtalık Seks Kordu-Stroma Tümörlerinin Mutasyon Analizi: Tanı Konularıyla Genotip-Fenotip Korelasyonu. Int J Gynecol Pathol 2018; 37:305.
Hillman RT, Lin DI, Lawson B, Gershenson DM. Moleküler olarak tanımlanmış yetişkin tipi yumurtalık granüloza hücreli tümörlerin geniş bir kohortunda öngörücü biyobelirteçlerin prevalansı. Gynecol Oncol 2021; 162:728.
Chan JK, Zhang M, Kaleb V ve ark. Yumurtalığın seks kord stromal tümörlerinde hayatta kalmaktan sorumlu prognostik faktörler - çok değişkenli bir analiz. Gynecol Oncol 2005; 96:204.
Auranen A, Sundström J, Ijäs J, Grénman S. Yumurtalık granüloza hücre tümörünün prognostik faktörleri: 35 hastadan oluşan bir çalışma ve literatürün gözden geçirilmesi. Int J Jinekol Kanser 2007; 17:1011.
Lauszus FF, Petersen AC, Greisen J, Jakobsen A. Yumurtalığın granülosa hücreli tümörü: evre I hastalığı olan 37 kadının popülasyona dayalı bir çalışması. Gynecol Oncol 2001; 81:456.
Mürettebat KD, Cohen MH, Smith DH ve ark. İlk tanıdan 23 yıl sonra overin rekürren granüloza hücreli tümörünün uzun doğal öyküsü: bir olgu sunumu ve literatürün gözden geçirilmesi. Gynecol Oncol 2005; 96:235.
Miller BE, Barron BA, Wan JY ve ark. Overin erişkin granüloza hücreli tümöründe prognostik faktörler. Kanser 1997; 79: 1951.
Ala-Fossi SL, Mäenpää J, Aine R ve ark. Yumurtalık granüloza hücre tümörlerinde p53 ekspresyonunun prognostik önemi. Gynecol Oncol 1997; 66:475.
El Abiad JM, Robbins SM, Cohen B ve ark. Ollier hastalığı ve Maffucci sendromunun doğal öyküsü: Hasta anketi ve klinik literatürün gözden geçirilmesi. Am J Med Genet A. 2020 May;182(5):1093-1103. doi: 10.1002/ajmg.a.61530. Epub 2020 Mar 7.
Hanley KZ, Mosunjac MB. Yumurtalık Seks Kordon-Stroma Tümörlerinin Pratik İncelemesi. Surg Pathol Kliniği 2019; 12:587.
Meserve EE, Nucci MR. Peutz-Jeghers Sendromu: Patobiyoloji, Patolojik Belirtiler ve Patoloji Raporlarında Genetik Test Önerisi Önerileri. Surg Pathol Kliniği 2016; 9:243.
Feribot JA, Young RH, Engel G, Scully RE. Overin oksifilik Sertoli hücreli tümörü: ikisi Peutz-Jeghers sendromlu hastalarda olmak üzere üç vaka raporu. Uluslararası J Gynecol Pathol 1994; 13:259.
Oliva E, Alvarez T, Genç RH. Yumurtalığın sertoli hücreli tümörleri: 54 vakanın klinikopatolojik ve immünohistokimyasal çalışması. Ben J Surg Pathol 2005; 29:143.
Chen X, Crapanzano JP, Gonzalez AA, Hamele-Bena D. Halka tübüllü over seks kordu tümörünün iğne aspirasyonunun sitolojik özellikleri: İki vaka raporu ve literatür taraması. Teşhis Sitopatol 2018; 46:627.
Westerman AM, Wilson JH. Peutz-Jeghers sendromu: kalıtsal bir durumun riskleri. Scand J Gastroenterol Suppl 1999; 230:64.
Genç RH, Welch WR, Dickersin GR, Scully RE. Anüler tübüllü yumurtalık seks kordu tümörü: 27'si Peutz-Jeghers sendromlu ve dördü serviks adenomu malignumlu 74 vakanın gözden geçirilmesi. Kanser 1982; 50:1384.
Lele SM, Sawh RN, Zaharopoulos P ve ark. Peutz-Jeghers sendromlu bir hastada anüler tübüllü malign over seks kord tümörü: Olgu sunumu. Mod Pathol 2000; 13:466.
Barker D, Sharma R, McIndoe A ve ark. Peutz-Jeghers sendromlu bir hastada malign transformasyonu olan anüler tübüllere sahip olağandışı bir seks kord tümörü olgusu. Uluslararası J Gynecol Pathol 2010; 29:27.
Shen K, Wu PC, Lang JH ve ark. Anüler tübüllü over seks kordu tümörü: Altı olgu sunumu. Gynecol Oncol 1993; 48:180.
Mooney EE, Nogales FF, Tavassoli FA. Retiform Sertoli-Leydig hücre tümörlerinde hepatositik farklılaşma: Leydig hücrelerinden heterolog bir elementin ayırt edilmesi. Hum Pathol 1999; 30:611.
Al-Agha OM, Huwait HF, Chow C ve ark. FOXL2, yumurtalığın seks kord-stromal tümörleri için hassas ve spesifik bir belirteçtir. Ben J Surg Pathol 2011; 35:484.
Heravi-Moussavi A, Anglesio MS, Cheng SW, et al. Epitelyal olmayan yumurtalık kanserlerinde tekrarlayan somatik DICER1 mutasyonları. N Engl J Med 2012; 366:234.
Genç RH, Scully RE. Yumurtalık Sertoli-Leydig hücreli tümörler. 207 olgunun klinikopatolojik analizi. Ben J Surg Pathol 1985; 9:543.
Fukunaga M, Endo Y, Ushigome S. Overin Gynandroblastoma: immünohistokimyasal ve ultrastrüktürel bir çalışma ile bir vaka sunumu. Virchows Arch 1997; 430:77.
Martin-Jimenez A, Condom-Munró E, Valls-Porcel M, et al. [yumurtalığın jinandroblastomu. Literatürün gözden geçirilmesi]. J Gynecol Obstet Biol Reprod (Paris) 1994; 23:391.
E. Volpi, A. Ferrero, E. Cassina, F. Pastorino. Ovaryen granüloza hücreli tümörünün laparoskopik yeniden evrelemesi: üç vaka raporu Gynecol Surg, 6 (2009), pp. 77-81.
