Finansal Piyasalarda İçeriden Öğrenenlerin Ticareti’nin İşletme Yönetimi, Finansal Piyasalar, Ekonomi ve Hukuk Bağlamında Değerlendirilmesi
Özet
Bu çalışma, finansal piyasalarda içeriden öğrenenlerin ticaretini (insider trading) işletme yönetimi, finansal piyasalar, ekonomi ve hukuk boyutlarıyla bütüncül bir şekilde değerlendirmektedir. İçeriden öğrenenlerin ticareti, kamuya açıklanmamış ayrıcalıklı bilgilerin kullanılarak haksız kazanç sağlanması veya zarardan kaçınılmasıyla piyasa şeffaflığını zedelemekte ve yatırımcı güvenini sarsmaktadır. Çalışmada, gelişmiş ve gelişmekte olan ülke borsaları ile Türk sermaye piyasası mevzuatı (SPK ve Borsa İstanbul) çerçevesinde hukuki düzenlemeler ve yaptırımlar incelenmektedir. Hukuki açıdan ABD, Avrupa Birliği, Avustralya ve Japonya’daki yasaklar karşılaştırılarak tespit ve cezalandırma süreçlerindeki zorluklar vurgulanmaktadır. İşletme yönetimi perspektifinden, bu tür işlemlerin kurumsal yatırım kararlarına, vekalet maliyetlerine ve finansal tabloların alaka düzeyine olumsuz etkileri ele alınmaktadır. Finansal piyasalar ve ekonomi açısından ise bilgi asimetrisi, sermaye maliyeti, likidite ve kredi temerrüt takasları (CDS) gibi türev piyasalarındaki yansımaları değerlendirilmektedir. Sonuç olarak çalışma, tespit edilmesi oldukça güç olan bu ekonomik suçun önlenmesi ve caydırıcılığın artırılması amacıyla veri madenciliği, makine öğrenmesi ve tahmine dayalı modellerin kullanılmasının finansal piyasa gözetimi ve literatür açısından kritik bir ihtiyaç olduğunu ortaya koymaktadır.
This study comprehensively evaluates insider trading in financial markets within the context of business management, financial markets, economics, and law. Insider trading damages market transparency and undermines investor confidence by utilizing non-public privileged information to achieve unfair gains or avoid losses. The study examines legal regulations and sanctions within the framework of stock exchanges in developed and developing countries, alongside Turkish capital market legislation (CMB and Borsa Istanbul). From a legal perspective, prohibitions in the US, European Union, Australia, and Japan are compared, highlighting the inherent challenges in detection and prosecution processes. From a business management perspective, the negative impacts of such transactions on corporate investment decisions, agency costs, and the relevance of financial statements are addressed. In terms of financial markets and the economy, its implications for information asymmetry, cost of capital, liquidity, and derivative markets such as credit default swaps (CDS) are evaluated. Consequently, the study demonstrates that employing data mining, machine learning, and predictive models to prevent this difficult-to-detect economic crime and enhance deterrence is a critical necessity for market surveillance and academic literature.
Referanslar
Adams, B. J., Perry, T., & Mahoney, C. (2018). The challenges of detection and enforcement of insider trading. J Bus Ethics, 153 (2), 375-388. Doi: 10.1007/s10551-016-3403-4
Arif, S., Kepler, J., Schroeder, J. (2018). Audit process, private information, and insider trading. Kelley School of Business Research Paper, 1-43. Doi: 10.1007/s11142-022-09689-x
Bhattacharya, U., & Daouk, H. (2002). The world price of insider trading. The journal of Finance, 57(1), 75-108. https://doi.org/10.1111/1540-6261.00416
Clacher, I., Hillier, D., & Lhaopadchan, S. (2009). Corporate insider trading: A literature review. Revısta Española De Financiacıón Y Contabilidad, 38 (143), 373-397. http://www.jstor.org/stable/42782670
Comeau, M. N. (2006). The hidden contradiction within insider trading ragulation. Ucla Law Rewiew, 1275-1302.
Dent, G. W. (2013). Why legalized insider trading would be a disaster. Faculty Publications.,2, 247-273. Doi: 10.2139/ssrn.2169975
Donoho, S. (2004). Early detection of insider trading in option markets. Industry/Government Track Paper, 420-429. https://doi.org/10.1145/1014052.1014100
Epstein, R. A. (2016). Returning to common-law principles of insider trading after United States v. Newman. The Yale Law Journal, 1483-1530.
Esen, M. (2016). Vakalarla içeriden öğrenenler ticareti tarihi ve düzenlemeleri. Journal of Accounting, Finance and Auditing Studies, 2 (3), 158-184.
Esen, M. F., Bilgiç, E., & Başdaş, U. (2019). How to detect illegal corporate insider trading? A data mining approach for detecting suspicious insider transactions. Intell Sys Acc Fin Mgmt, 26 (2), 60-70. https://doi.org/10.1002/isaf.1446
Gevurtz, F. A. (2002). The Globalization of Insider Trading Prohibitions. McGeorge School of Law Scholarly Articles, 63-97.
Gupta, S., & Hossain, L. (2011). Towards near-real-time detection of insider trading behaviour through social networks. Computer Fraud & Security, (1), 7-16. https://doi.org/10.1016/S1361-3723(11)70006-9
Hazen, T. L. (2010). Identifying the duty prohibiting outsider trading on material nonpublic information. Hastings Law Journal, 61 (4), 881-916. https://repository.uchastings.edu
Islam, S. R., Ghafoor, S. K., & Eberle, W. (2018). Mining illegal insider trading of stocks: a proactive approach. Economics, Computer Science, Mathematics, 1-10. Doi: 10.1109/BigData.2018.8622303
Liu, R., Mai, F., Shan, Z.(2020). Predicting shareholder litigation on insider trading from financial text: An interpretable deep learning approach. Information & Management, 57 (8), 1-17. https://doi.org/10.1016/j.im.2020.103387
Perino, M. A. (2019). The lost history of insider trading. University of Illions Law Review , 951-1004.
Pitt, H. L., & Hardison, D. B. (1992). Games without frontiers: trends in the international response to insider trading. Law and Contemporary Problems, 55 (4), 199-230. Doi: 10.2307/1192109
Stockl, T., & Palan, S. (2018). Catch me if you can. Can human observers identify insiders in asset markets? Journal of Economic Psychology, 67, 1-17. Doi: 10.1016/j.joep.2018.04.004
Wang, W. K. (2000). Stock market insider trading: victims, violators and remedies including an analogy to fraud in the sale of a used car with a generic defect. Villanova Law Review, 45 (1), 27-68.
Yadav, Y. (2015). Insider trading in derivatives markets. Georgetown Law Journal, 381-432.
IOSCO. (2003). İçeriden öğrenenlerin ticaret kurallarının uygulanması, belirli yargı alanlarının mevzuatı: Uluslararası menkul kıymet komisyonları organizasyonu gelişen piyasalar komitesi raporu. Madrid/Spain. https://www.iosco.org/library/pubdocs/pdf/IOSCOPD145.pdf
