Ortaokul Öğretmenlerine Göre Tübitak 4006 Bilim Fuarlarının Etkililiği
Özet
Bu çalışma, 2021-2022 eğitim-öğretim yılında Denizli ilinin Pamukkale ve Merkezefendi ilçelerindeki resmi ortaokullarda görev yapan 336 öğretmenin görüşleri doğrultusunda TÜBİTAK 4006 bilim fuarlarının etkililiğini incelemektedir. İlişkisel tarama modelinin kullanıldığı araştırmada veriler; öğrenci, öğretmen ve veli katkısı boyutlarından oluşan 46 maddelik bir ölçekle toplanmış; t-testi ve ANOVA teknikleriyle analiz edilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre öğretmenler, TÜBİTAK 4006 bilim fuarlarının genel olarak yüksek düzeyde etkili olduğunu değerlendirmektedir (genel ortalama: 4.26). Alt boyutlar arasında en yüksek aritmetik ortalamaya öğrenciye katkı boyutu (4.41) sahipken, bunu öğretmene katkı (4.31) ve veliye katkı (4.13) boyutları izlemektedir. Öğretmen görüşlerinde cinsiyete göre anlamlı bir farklılık bulunmazken; kıdem değişkeninde 1-5 yıl kıdeme sahip öğretmenler lehine, branş değişkeninde ise sayısal branş öğretmenlerinin yetenek branşı öğretmenlerine kıyasla öğretmen etkililiği boyutunda anlamlı bir farklılık tespit edilmiştir. Bilim fuarlarının öğrencilerin bilişsel, duyuşsal ve psikomotor becerilerini geliştirdiği, öğretmenlerin ise mesleki özgüvenini artırdığı sonucuna varılmıştır. Çalışmada, öğretmenlere proje danışmanlığı seminerleri verilmesi, ders programlarına proje atölyelerinin eklenmesi ve fuarların materyal ile finansal açıdan desteklenmesi önerilmektedir.
This study examines the effectiveness of TÜBİTAK 4006 science fairs based on the views of 336 teachers working in public middle schools in the Pamukkale and Merkezefendi districts of Denizli during the 2021-2022 academic year. Utilizing a relational survey model, data were collected using a 46-item scale comprising student, teacher, and parent contribution dimensions, and analyzed using t-tests and ANOVA. According to the results, teachers evaluated TÜBİTAK 4006 science fairs as highly effective overall (overall mean: 4.26). Among the subdimensions, student contribution yielded the highest mean score (4.41), followed by teacher contribution (4.31) and parent contribution (4.13). While no significant difference was observed based on gender, significant differences were identified in the teacher effectiveness subdimension in favor of teachers with 1–5 years of seniority over other experience levels, as well as numerical branch teachers over talent branch teachers. The study concludes that science fairs enhance students' cognitive, affective, and psychomotor skills while boosting teachers' professional confidence. Recommendations include providing project mentorship seminars for teachers, adding project workshops to curricula, and expanding financial and material support for fairs.
Referanslar
Arslan, M. M. ve Eraslan, L. (2003) Yeni eğitim paradigması ve Türk eğitim sisteminde dönüşüm gerekliliği, Milli Eğitim Dergisi, (160).
Atalmış, E. H., Selçuk, G. ve Ataç, A. (2018). TÜBİTAK 4006 projelerine ilişkin yönetici, yürütücü ve öğrenci görüşleri, Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 19(3),.
Avcı, E., Su-Özenir, Ö. ve Yücel, E. (2016). TÜBİTAK ortaöğretim öğrencileri araştırma projeleri yarışmasına katılan öğrencilerin yarışma sürecindeki deneyimlerinin üniversite yaşamlarına yansıması. Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 9(3), 1-21.
Balkan-Kıyıcı, F. ve Atabek-Yiğit, E. (2010). Sınıf duvarlarının ötesinde fen eğitimi: rüzgâr santraline teknik gezi. International Online Journal of Educational Sciences, 2(1), 225-243
Barron, B. J., Schwartz, D. L., Vye, N. J., Moore, A., Petrosino, A., Zech, L. ve Bransford, J. D. (1998). Doing with understanding: Lessons from research on problem-and project-based learning. Journal of the Learning Sciences, 7(3-4), 271-311.
Bultitude, K., McDonald, D., ve Custead, S. (2011). The rise and rise of science festivals: an international review of organised events to celebrate science. International Journal of Science Education, Part B, 1(2), 165-188.
Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E. K., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., ve Demirel, F. (2018). Bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
Bell, S. (2010). Project-based learning for the 21st century: Skills for the future, The Clearing House, 83(2), 39-43.
Camcı, S. (2008). Bilim şenliğine katılan ve katılmayan öğrencilerin bilim ve bilim insanlarına yönelik ilgi ve imajlarının karşılaştırılması. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Hacettepe Üniversitesi, Ankara.
Çetinkaya, E. ve Ayartepe, S. (2020). TÜBİTAK 4006 bilim fuarları hakkında öğretmen görüşleri. İnformal Ortamlarda Araştırmalar Dergisi, 5(2), 159-198.
Çınar, İ. (2009). Küreselleşme, eğitim ve gelecek. Kuramsal Eğitimbilim Dergisi, 2(1), 14-30.
Çolakoğlu, M. (2018). TUBİTAK 4006 Bilim Fuarları Desteğinin Eğitim ve Öğretime Katkısı. Journal of STEAM Education, 1(1) , 48-63.
Demirhan, C. (2002). Program geliştirmede proje tabanlı öğrenme yaklaşımı. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Hacettepe Üniversitesi. Ankara.
Demirhan, C. ve Demirel, Ö. (2003). Program geliştirmede proje tabanlı öğrenme yaklaşımı. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 3(1), 48-61.
Dionne, L., Reıs, G., Trudel, L., Guıllet, G., Kleıne, L., & Hancıanu, C. (2011). Students' sources of motivatıon for participating in science fairs: An exploratory study within the Canada-wide science fair 2008. International Journal of Science and Mathematics Education, 12(10), 669-693.
Diri, S. ve Kıral, E. (2016). Ortaokul öğretmenlerinin iş doyumlarının mesleki tükenmişlik düzeylerine etkisi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 39, 125-149.
Erdem, M. (2002). Proje tabanlı öğrenme, Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 22, s. 172 -179.
Güven, İ. (2013). Fen ve teknoloji öğretmen adaylarının proje yönetimi deneyimlerinin değerlendirilmesi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, Özel Sayı (1), 204-218.
Karadeniz, O., & Ata, B. (2013). Sosyal bilgiler dersinde proje fuarının kullanılmasına ilişkin öğrenci görüşleri. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6(14), 375-410.
Karasar, N. (2009). Bilimsel araştırma yöntemi. Nobel Yayınları, Ankara
Keçeci, G. (2017). The aims and learning attainments of secondary and high school students attending science festivals: A case study. Educational Research and Reviews, 12(23), 1146-1153.
Keskin, D. (2019). Bilim fuarlarının ortaokul öğrencilerinin bilimsel süreç becerileri, fen dersine karşı motivasyonları ve kaygı düzeyleri üzerinde etkisi. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Pamukkale Üniversitesi, Denizli.
Kubat, U. (2018). Okul dışı öğrenme ortamları hakkında fen bilgisi öğretmen adaylarının görüşleri. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 48, 111-135.
Küfrevioğlu, R. M., Baydaş, Ö. ve Göktaş, Y. (2011). Proje ve beceri yarışmalarında elde edilen kazanımlar, karşılaşılan zorluklar ve öneriler. 5th International Computer & Instructional Technologies Symposium, 22-24 Eylül 2011, Fırat Üniversitesi, Elazığ, Türkiye.
Okuyucu, M. (2019). 4006-TÜBİTAK Bilim Fuarına İlişkin Öğretmen ve Öğrenci Görüşleri. International Journal of Social Sciences and Education Research, 5 (2), 202-218.
Özdemir, B. B., Babaoğlan, B. (2019). Tübitak 4006 bilim fuarlarının 6. sınıf öğrencilerinin bilimsel süreç becerileri ve fen bilimleri dersine yönelik tutumlarıyla ilişkisi. İnformal Ortamlarda Araştırmalar Dergisi, 4(1), 22-36
MEB, (2019). Milli eğitim bakanlığı kurumlarının 2018 yılında TÜBİTAK bilim ve toplum destek programlarına katılımı. Temmuz 18, 2021 tarihinde https://www.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2019_02/07095726_Tubitak_ Raporu_02_07_2019_YayYm.pdf adresinden alındı.
Selçuk, G., Atalmış, E. H. ve Ataç, A. (2020). Öğretmen ve öğrencilere göre 4006 TÜBITAK bilim fuarları etkililikleri: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 17 (2), 750-774.
Soyuçok, H. (2018). TÜBİTAK 4006 Bilim Fuarları Kapsamında Hazırlanan Fen Projeleri Hakkında Çalışmalara Katılan Farklı Kesimlerin Görüşleri. Yüksek lisans tezi, Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Ağrı
Susan, M. G. (1995). How parental support affects students' attitudes toward the science fair. Education Resources Jnformation 9 (3), 69-113.
Sülün, Y., Ekiz, S. O., & Sülün, A. (2009). Proje yarışmasının öğrencilerin fen ve teknoloji dersine olan tutumlarına etkisi ve öğretmen görüşleri. Erzincan Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(1), 75-94.
Şahin, E., & Çelikkanlı, N. Ö. (2014). Bir ortaöğretim kurumunda gerçekleştirilen bilim sergisinin sergide görev alan öğrenciler üzerindeki etkileri. Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi, 8(2), 71-97.
Tortop, H. S. (2013). Bu benim eserim bilim şenliğinin yönetici, öğretmen, öğrenci görüşleri ve fen projelerinin kalitesi odağından görünümü. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6(12), 255-308.
Tur, S. (2020). TÜBİTAK 4006 projelerine ilişkin öğretmenlerin görüşleri (Denizli ili örneği). Tezsiz Yüksek Lisans Projesi, Pamukkale Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Denizli.
Windschitl, M. (2003). Inquiry projects in science teacher education: What can investigative experiences reveal about teacher thinking and eventual classroom practice? Science Education, 87 (1), 112–143.
Yıldırım, H. İ. (2018). Bilim şenliklerinin ortaokul 6. sınıf öğrencilerinin problem çözme becerilerine etkisi. Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 8(2), 390-409.
Yıldırım, H. İ., & Şensoy, Ö (2016). Bilim şenliklerinin 6. sınıf öğrencilerinin fen bilimleri dersine yönelik tutumlarına etkisi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 14(1), 23-40.
