Laboratuvar Uygulamalarının Lise Öğrencilerinin Meslek Seçimine İlişkin Görüşleri Üzerine Etkisi

Bu çalışma, Hilal Karabulut ve Ahmet Karabulut tarafından yürütülmüş olup laboratuvar uygulamalarının lise öğrencilerinin meslek seçimlerine olan etkisini detaylıca incelemeyi amaçlamaktadır. Nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması deseninin kullanıldığı araştırmaya, 2021-2022 eğitim-öğretim yılında Kayseri'deki bir ortaöğretim kurumunda öğrenim gören 11. sınıf seviyesindeki 20 öğrenci seçkisiz örnekleme yöntemiyle katılmıştır. Beş hafta süren uygulama süresince fizik ve kimya müfredatındaki optik, dalgalar ve karışımlar gibi konulara yönelik deneyler yapılmış; her hafta optisyen, radyolog, odyolog, petrol mühendisi ve zirai ilaçlama uzmanı gibi alanında deneyimli misafir uzmanlar çevrim içi olarak derslere katılarak mesleklerini tanıtmış ve öğrencilerin sorularını yanıtlamıştır. Yarı yapılandırılmış görüşme formları aracılığıyla toplanan verilerin nitel analizi sonucunda, uygulama öncesinde öğrencilerin %60'ının laboratuvar derslerini "boş ders" olarak nitelendirdiği, uygulama sonrasında ise %70'inin bu derslerin gerçek hayatla doğrudan ilişkili ve meslek seçiminde son derece etkili olduğunu kavradığı belirlenmiştir. Ayrıca katılımcıların %90'ı yeni meslek alanlarını tanıdığını, %60'ı bakış açısının değiştiğini ve %25'i meslek tercihinin doğrudan değiştiğini ifade etmiştir. Yurt dışı çalışma imkânları sebebiyle en çok ilgi gören meslek %100 oranıyla petrol mühendisliği olurken, radyolojideki kanser riski gibi sağlık tehditleri ile esnek çalışma saatleri de öğrenci algılarında belirleyici unsurlar olarak öne çıkmıştır. Sonuç olarak, lise düzeyindeki laboratuvar derslerinin alan uzmanlarının katılımıyla yürütülmesinin, öğrencilerin mesleki vizyon kazanmalarında, farkındalık geliştirmelerinde ve kariyer tercihlerini şekillendirmelerinde oldukça etkili olduğu tespit edilmiştir.

This study, conducted by Hilal Karabulut and Ahmet Karabulut, aims to thoroughly examine the effects of laboratory applications on high school students' career choices. Utilizing a qualitative case study design, the research involved 20 eleventh-grade students selected via random sampling from a secondary education institution in Kayseri during the 2021–2022 academic year. Over the course of a five-week implementation, experiments were conducted on physics and chemistry topics such as optics, waves, and mixtures; each week, experienced guest experts—including an optician, radiologist, audiologist, petroleum engineer, and agricultural spraying specialist—joined the classes online to introduce their professions and answer students' questions. Qualitative analysis of the data collected through semi-structured interview forms revealed that while 60% of students described laboratory classes as "idle time" prior to the implementation, 70% realized after the study that these classes were directly related to real life and highly effective in career selection. Furthermore, 90% of participants stated they learned about new professional fields, 60% reported a shift in perspective, and 25% noted a direct change in their career preferences. Petroleum engineering attracted the highest interest at 100% due to international employment opportunities, while health hazards such as cancer risks and flexible working hours in radiology also emerged as decisive factors in student perceptions. In conclusion, integrating domain experts into high school laboratory instruction proves highly influential and guiding in helping students gain professional vision, develop awareness, and shape their future career choices.