Öğretmen Adaylarının Yirmi Birinci Yüzyıl Becerileri ile Demokratik Tutumları
Özet
Bu nicel araştırma, 2021-2022 eğitim-öğretim yılında Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Eğitim Fakültesi'nde öğrenim gören 281 öğretmen adayının 21. yüzyıl becerileri ile demokratik tutumları arasındaki ilişkiyi ilişkisel tarama modeliyle incelemektedir. Veriler Çok Boyutlu 21. Yy Becerileri Ölçeği ve Demokratik Tutum Ölçeği kullanılarak toplanmış; t-Testi, ANOVA ve Pearson korelasyon analizleriyle değerlendirilmiştir. Araştırma bulguları, öğretmen adaylarının 21. yüzyıl beceri düzeylerinin ortalamanın üzerinde (X̄=2.54), demokratik tutumlarının ise yüksek düzeyde (X̄=3.91) olduğunu ortaya koymaktadır. Beceriler arasında en yüksek ortalama Sosyal Sorumluluk ve Liderlik boyutunda, demokratik tutumlarda ise Duyarlı Davranma boyutunda saptanmıştır. Demografik analizlerde kadın adayların, çevrimiçi kurslara katılanların ve Fen Bilimleri bölümü öğrencilerinin hem 21. yüzyıl becerileri hem de demokratik tutum puanları anlamlı derecede yüksek bulunmuştur. Ayrıca 1. sınıf öğrencilerinin demokratik tutumları 2. sınıflara göre; meslek lisesi mezunlarının ise 21. yüzyıl becerileri diğer lise türlerine göre anlamlı düzeyde yüksek çıkmıştır. Son olarak, öğretmen adaylarının 21. yüzyıl becerileri ile demokratik tutumları arasında pozitif yönlü ve orta düzeyde anlamlı bir ilişki tespit edilmiş olup (r=.257, p<.01), öğretmen yetiştirme müfredatlarının bu beceri ve değerlerle desteklenmesinin gerekliliği vurgulanmıştır.
This quantitative study investigates the relationship between prospective teachers' 21st-century skills and democratic attitudes using a relational survey model with 281 education students at Çanakkale Onsekiz Mart University during the 2021–2022 academic year. Data were gathered via the Multidimensional 21st Century Skills Scale and the Democratic Attitude Scale, and analyzed using t-tests, ANOVA, and Pearson correlation analysis. Results revealed that prospective teachers exhibited above-average 21st-century skills (X̄=2.54) and high democratic attitudes (X̄=3.91), with Social Responsibility and Leadership scoring highest among skills, and Sensitive Behavior highest among democratic attitudes. Demographically, female students, online course participants, and Science Education majors demonstrated significantly higher overall scores in both 21st-century skills and democratic attitudes. Additionally, first-year students displayed significantly higher democratic attitudes than second-year students, whereas vocational high school graduates achieved higher 21st-century skill levels, with no significant democratic attitude differences across high school types. Crucially, a statistically significant moderate positive correlation was established between prospective teachers' 21st-century skills and democratic attitudes (r=.257, p<.01), highlighting that integrating multi-dimensional 21st-century competencies and democratic values into teacher training curricula is essential for preparing reflective educators capable of leading modern classrooms.
Referanslar
Ainley, J., & Luntley, M. (2007). Towards an articulation of expert classroom practice. Teaching and Teacher Education, 23(7), 1127-1138. https://doi.org/10.1016/j.tate.2006.09.002
Akan, D. & Mehrdad, A. (2019). Okul müdürlerinin iletişimin öğretmen algılarına göre yeniden incelemek. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi YSKDergisi, 9(1), 287-300.
Alamri, H. H. (2020). Teachers’ 21st-Century Skills: How do Saudi EFL Students Evaluate their Use?. Saudi Journal of Humanities and Social Sciences. DOI: 10.36348/sjhss.2020.v05i02.003
Apple, M. W. & Beane, J. (2007). Demokratik okullar: Güçlü eğitimden dersler (çev. M.Sarı). Ankara: Dipnot Yayınları.
Blair, H. (2003). Jump - Starting Democrey: Adult Civic Education and Democratic Participation in Three Countries. Democratization. 10 (1), 53- 76.
Canpolat M., (2021). Öğretmen adaylarının 21. yüzyıl becerileri ile duygusal zekâ düzeyleri arasındaki ilişki. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi/Journal of Higher Education and Science, 11(3), 527-535. https://doi.org/10.5961/jhes.2021.472
Certel, Z., Bahadır, Z. & Topuz, R. (2019). The role of 21st century learner skills of physical education and sports teachers and teacher candidates on teacher skills. Turkish Journal of Sport and Exercise, 21(2), 395-402.
Cemaloğlu, N., Arslangilay, A. S., Üstündağ, T. M. & Bilasa P. (2019). Meslek lisesi öğretmenlerinin 21. yüzyıl becerileri öz yeterlik algıları. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 20(2) 845-874.
Çevik, M. & Şentürk C. (2019). Multidimensional 21th century skills scale: Validity and reliability study. Cypriot Journal of Educational Science. 14(1), 11-28.
Çınar, F. S. (2019). Ortaokul öğretmenlerinin 21. yüzyıl becerilerine ilişkin algılarının ve görüşlerinin incelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Kafkas Üniversitesi, Sosyal Bilimleri Enstitüsü, Kars
Davis, O. L. (2003). Editorial / does democracy in education still live. Journal of Cumculum an Supervision 19 (1), 1– 4.
Dede, C. (2010). Comparing frameworks for 21st century skills. In J. Bellanca and R. Brandt (Eds.) 21st century skills, (pp. 51-76). Bloomington, In: Solution Tree Press.
Elekoğlu, F. ve Demirdağ, S. (2020). Okul müdürlerinin 21. yüzyıl becerileri, iletişim becerileri ve liderlik stillerinin öğretmen algılarına göre incelenmesi. Karaelmas Journal of Educational Sciences, 8(1), 101-117.
Elkatmış, M., & Toptaş, V. (2015). Sınıf öğretmeni adaylarının demokratik tutumlarının incelenmesi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 12(1), 128-144.
Engel, L. (2008). Experiments in democratic education. The Social Studies. 32. 117-122.
Erbek, İ. (2021). Öğretmen Adaylarının ve Aday Öğretmenlerin Öğretmenlik Mesleği Genel Yeterlikleri ile 21. Yüzyıl Becerileri Öz Yeterlikleri. [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Siirt Üniversitesi.
Erdoğan, D., & Eker, C. (2020). "Türkçe Öğretmen Adaylarının 21. yy Becerileri ile Yaşam Boyu Öğrenme Eğilimleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi". Karaelmas Journal of Educational Sciences , 8, 118-147.
Laar, E.V., Deursen, A.J.V., Dijk, J.A.V. & Haan, J.D. (2017). 21. yüzyıl becerileri ile dijital beceriler arasındaki ilişki: Sistematik bir literatür taraması. İnsan Davranışında Bilgisayarlar, 72, 577–588. doi: 10.1016/j.chb.2017.03.010
Garba, S. A., Byabazaire, Y., & Busthami, A. H. (2015). Toward the use of 21 st century teachinglearning approaches: The trend of development in Malaysian schools within the context of Asia Pacific. International Journal of Emerging Technologies in Learning, 10(4), 72-29.
Genç, S. Z. & Kalafat, T. (2008). Öğretmen adaylarının demokratik tutumları ile emprik becerilerinin değerlendirilmesi üzerine bir araştırma, Sosyal Bilimler Dergisi, 19, 211-222.
Gökbulut, B. (2020). Öğretmen adaylarının eğitim inançları ile 21. yüzyıl becerileri arasındaki ilişki. Turkish Studies - Education, 15(1), 127-141. https://dx.doi.org/10.29228/TurkishStudies.40164
Göksün, D. O. (2016). Öğretmen adaylarının 21. yüzyıl öğrenen becerileri ve 21.yüzyıl öğreten becerileri arasındaki ilişki (Doktora tezi), Anadolu Üniversitesi, Eskişehir, Türkiye.
Gömleksiz, M. N. & Çetintaş, S. (2011). Öğretmen adaylarının demokratik tutumları (Fırat, Dicle, 7 Aralık, Cumhuriyet ve Erzincan Üniversiteleri Örneği), Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 17, 1-14.
Günüç, S., Odabaşı, H., & Kuzu, A. (2013). 21. yüzyıl öğrenci özelliklerinin öğretmen adayları tarafından tanımlanması: Bir twitter uygulaması. Eğitimde Kuram ve Uygulama, 9(4), 436- 455.
Kahne, j. & Westheimer, J. (2003). “Teaching democracy: what schools need to do”. Phi Delta Kappan 85 (1). 34-40.
Kang, M., Kim, B., Kim, B., & You, H. (2012). Developing an instrument to measure 21st century skills for elementary students. The Korean Journal of Educational Methodology Studies, 25(2).
Karabekmez, V. (2021). Sınıf öğretmenlerinin 21. yüzyıl öğreten becerileri ile eleştirel düşünme becerileri arasındaki ilişki. Yüksek lisans tezi. Fırat Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Elazığ.
Kayange, J. J. & Msiska, M. (2016). Teacher educatıon in China: Training teachers for the 21 st century. The Online Journal of New Horzıons in Educatıon, 6(4), 204-210.
King, M. M. (2012). Twenty first century teaching and learning: Are teachers prepared?. (Master Thesis). College of Saint Elizabeth, California.
Kozikoğlu, İ. & Altunova, N. (2018). The predictive power of prospective teachers’ self-efficacy perceptions of 21st century skills for their life-long learning tendencies. Journal of Higher Education and Science, 8(3), 522-531.
Lin, T. C., Tsai, C. C., Chai, C. S. ve Lee, M. H. (2012). Identifying science teachers’ perceptions of technological pedagogical and content knowledge (TPACK). Journal of Science Education Technology, 22 (3), 325-336.
Marri, R. Anand. (2005). Building A Framework for Classroom-Based Multiculturel Democratic Education: Learning From Three Skilled Teachers, Teachers College Record, 107(5) 1036–1059.
Oktay, A., Kandemir, A. & Çizmeci Özçelik, Y. (2020). Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Bölümü Son Sınıf Öğrencilerinin Demokratik Eğitim Üzerine Görüşleri. Kastamonu Eğitim Dergisi, 28 (2), 830- 846.
Ömerustaoğlu, A. (2013). Felsefe Grubu Öğretmenliği ve Diğer Anabilim Dallarında Öğrenim Gören Öğrencilerin Demokratik Tutumlarının Çeşitli Değişkenler Açısından İncelenmesi. Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(7), 193-204.
Özaslan, H., Kumcağız, H. & Baba Öztürk, M. (2020). Öğretmen Adaylarının Duygusal Zekaları ile Demokratik Algı ve Tutumları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 21 (2), 636-654.
Saracaloğlu, S. A. (2001). Beden Eğitimi Öğretmeni Adaylarının Demokratik Tutumları. Ege Eğitim Dergisi, 1(1), 23-30.
Sincar, M., Şahin, İ. & Beycioğlu, K. (2019). Demokratik Tutum Ölçeğinin Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Gaziantep Üniversitesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 3 (2), 91-100.
Sönmez Ektem, İ. (2019). Öğretmen Adaylarının Eğitim Felsefesi İnançları ve Demokratik Tutumları Arasındaki İlişki. Kastamonu Eğitim Dergisi, 27 (6), 2391-2402.
Stewart, M. (2016). The classroom, board room, chat room, and court room: School computers at the crossroads. School Business Affairs, 66(9), 23-28.
Şişman, M. (2000). Eğitimde Mükemmellik Arayışı. Pegem Yayınları, Ankara.
Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2013). Using multivariate statistics (6th ed.), Boston: Allyn and Bacon.
Tülgen, Ş. (2021). Okul yöneticilerinin 21.yüzyıl becerileri ile teknoloji liderliği davranışlarının incelenmesi. Yayınlanmış yüksek lisans tezi, Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal Bilimler Eğitim Bilimleri Anabilim Dalı, Karaman
Toraman, Ç., & Gözütok, F. D. (2014). “İlköğretim 8. Sınıf Vatandaşlık ve Demokrasi Eğitimi Ders Programı’nın (2010) Değerlendirilmesi”. İlköğretim Online, 13(3), 954-979
Ulusoy, K. (2007). “Lise Tarih Programımda Yer Alan Geleneksel ve Demokratik Değerlere Yönelik Öğrenci Tutumlarının ve Görüşlerinin Çeşitli Değişkenler Açısından Değerlendirilmesi.” Yayımlanmamış doktora tezi, Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara
Uyar, A., & Çiçek, B. (2021). "Farklı Branşlardaki Öğretmenlerin 21. Yüzyıl Becerileri". IBAD Sosyal Bilimler Dergisi, 9, 1-11.
Valli, P., Perkkilä, P., & Valli, R. (2014). Adult pre-service teachers applying 21st century skills in the practice. Athens Journal of Education, 1(2), 115-129.
Varki, E. (2020). Öğretmen Adaylarının Çok Boyutlu 21. Yüzyıl Becerileri ile Yaratıcı Düşünme Eğilimlerinin İncelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Kahramanmaraş: Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
Voogt, J. & Roblin, N.P. (2012). A comparative analysis of international fremeworks for 21st century compertences: implications for national cirriculum policies. J. Curriculum Studies, 44(3), 299-321.
Yerli, S. (2009). İlk ve orta öğretim okullarındaki yöneticilerin duygusal zekâ ve problem çözme becerileri arasındaki ilişki, İstanbul Anadolu Yakası örneği. Maltepe Üniversitesi Sosyal Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
Yılmaz, K. (2021). Öğretmen görüşlerine göre okul müdürlerinin 21. yüzyıl becerileri (Yayınlanmamış doktora tezi). Aydın Adnan Menderes Üniversitesi, Aydın.
